Ulusal kahraman
Kurtuluş Savaşı'nın önderi Mustafa Kemal Atatürk.
Hindistan'da ulusun babası olarak kabul edilen Mahatma Gandi.
Ulusal Kahraman, bir ülkenin, devletin veya ulusun kuruluşunda önemli bir rol oynayan kişiye verilen saygın bir unvandır. Pater Patriae (çoğulu Patres Patriae), aynı zamanda Parens Patriae olarak da bilinen, Roma'da "Vatanın Babası" anlamına gelen bir onur unvanıdır ve Senato tarafından kahramanlara ve daha sonra imparatorlara verilirdi. Monarşilerde, hükümdar genellikle "ulusun babası/annesi" veya ailesine rehberlik eden bir ata olarak kabul edilir. Bu kavram, bazı monarşilerde benimsenen kraliyetin kutsal hakkıyla ifade edilirken diğerlerinde anayasal hukuka dönüştürülür.
İspanya'da, hükümdar ulusun birliğinin ve sürekliliğinin kişileştirilmesi ve simgesel temsilcisidir. Tayland'da da hükümdara aynı tanınma verilir ve hüküm süren hükümdara karşı saygısızlık ifade eden herhangi bir kişi ciddi cezai yaptırımlarla karşılaşır.
Birçok diktatör kendilerine unvanlar verir, ancak bu unvanlar genellikle rejimlerinin sona ermesinden sonra varlıklarını sürdüremez. Togo'nun Gnassingbé Eyadéma'sı "ulusun babası", "büyük ağabey" ve "Halkın Rehberi" gibi unvanlar kullanmıştır.[1] Zaire'nin Mobutu Sese Seko'su ise "ulusun babası", "rehber", "mesih", "leopar", "güneş başkanı" ve "her hareket edene saldıran horoz" gibi unvanlar almıştır.[2] Sömürge sonrası Afrika'da, "ulusun babası" unvanı birçok lider tarafından bağımsızlık hareketindeki rolüne referansla meşruiyet kaynağı olarak kullanılmış ve sürekli popülerlik kaynağı olarak paternalist sembolizmi kullanmıştır.[3] Joseph Stalin, 1949 yılındaki 70. doğum gününde, II. Dünya Savaşı sonrasında SSCB tarafından işgal edilen ülkelerde "halk demokrasileri" kurduğu için "ulusların babası" unvanını almıştır.[4] "Ulusal kahraman" unvanı bazen siyasi açıdan tartışmalı olabilmektedir. Bangladeş 1972 Anayasası, Şeyh Muciburrahman'ı "ulusun babası" ilan etmiştir.[5] Slovakya Parlamentosu'ndaki bir öneri, tartışmalı ön-savaş dönemi lideri Andrej Hlinka'yı "ulusun babası" ilan etmek amacıyla Eylül 2007'de bir girişimde bulunmuştur.[6]
Liste
[değiştir | kaynağı değiştir]Aşağıdaki kişiler, hâlâ kendi uluslarının "Babası" olarak anılmaktadır.
- Almanya: Arminius[7]
- Amerika Birleşik Devletleri: George Washington,[8] Benjamin Franklin[9]
- Arjantin: José de San Martín, Manuel Belgrano, William Brown
- Arnavutluk: İskender Bey, Çerçiz Topulli,[10] Adem Jashari
- Azerbaycan: Mehmed Emin Resulzâde,[11] Haydar Aliyev[12]
- Bolivya: Simón Bolívar, Antonio José de Sucre
- Brezilya: Tiradentes, Luís Alves de Lima e Silva, José Bonifácio de Andrada e Silva,[13] Anita Garibaldi
- Bulgaristan: Vasil Levski[14]
- Cezayir: Ahmed Bin Bella, Lalla Fatma n'Soumer, [kaynak belirtilmeli]
- Çin: Zhang Xueliang, Mao Zedong
- Ekvador: Antonio José de Sucre, Simón Bolívar[15]
- Endonezya: Gajah Mada,[16] Adnan Kapau Gani,[17] Slamet Rijadi, Ida Anak Agung Gde Agung ve Moestopo[18]
- Ermenistan: Andranik Toros Ozanyan[19]
- Filipinler: José Rizal, Andrés Bonifacio, Emilio Aguinaldo, Apolinario Mabini,[20] Benigno Aquino Jr.
- Finlandiya: Carl Gustaf Emil Mannerheim[21]
- Fransa: Vercingetorix, Jeanne d'Arc
- Gana: Kwame Nkrumah[22]
- Güney Afrika: Nelson Mandela
- Hindistan: Mahatma Gandi[23]
- Honduras: Fernando Soto Henríquez[24]
- İngiltere: Horatio Nelson, Arthur Wellesley, Wellington Dükü, Charles George Gordon[25]
- İran: Mirza Kucak Han
- İrlanda: Michael Collins
- İskoçya: William Wallace
- İspanya: Rodrigo Díaz de Vivar[26]
- İsrail: Iosif Trumpeldor, Theodor Herzl, Hannah Szenes, Eli Cohen
- İsviçre: William Tell, Arnold von Winkelried
- İtalya: Giuseppe Garibaldi, Cesare Battisti[27]
- Kolombiya: Simón Bolívar, Francisco de Paula Santander, Jorge Eliécer Gaitán[28]
- Kore: Yi Sun-sin
- Kuzey İrlanda: III. William
- Makedonya: Büyük İskender
- Küba: José Martí
- Libya: Ömer Muhtar[29]
- Macaristan: I. István, Imre Nagy, Attila
- Malezya: Tunku Abdul Rahman[30]
- Meksika: Pancho Villa, Benito Juárez, Cuauhtémoc
- Norveç: Anna Colbjørnsen
- Pakistan: Muhammed İkbal,[31] Muhammed Ali Cinnah[32]
- Peru: Miguel Grau Seminario, Simón Bolívar
- Polonya: Tadeusz Kościuszko
- Romanya: III. Ştefan, Michele il Coraggioso, III. Vlad
- Rusya: I. Petro, Aleksandr Nevskij, Ivan Susanin
- Slovakya: Juraj Jánošík
- Suriye: Yusuf al-'Azma[33]
- Şili: Bernardo O'Higgins, José Miguel Carrera, Manuel Rodríguez Erdoíza, Arturo Prat[34]
- Türkiye: Mustafa Kemal Atatürk
- Türkmenistan: Türkmenbaşı, Kurbankulu Berdimuhammedov[35]
- Ukrayna: Stepan Bandera
- Uruguay: José Gervasio Artigas[36]
- Venezuela: Simón Bolívar, Francisco de Miranda,[37] José Antonio Páez[38]
- Vietnam: Lê Lợi, Ho Şi Minh
- Yunanistan: Aleksandros İpsilantis, Aleksandros Panagulis,[39] Lord Byron[40] (modern)
Resmî ulusal kahramanlar ve anma günleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Afganistan: Ahmed Şah Mesud
- Amerika Birleşik Devletleri: Martin Luther King, Ocak ayının üçüncü Pazartesi günü resmi tatil
- Angola: Agostinho Neto, doğum günü olan 17 Eylül ulusal bayram
- Çekya: Jan Hus, ölüm günü olan 6 Temmuz ulusal bayram
- Kosta Rika: Juan Santamaría, öldüğü gün olan 11 Nisan ulusal bayram
- Kuzey Kore: Kim Il-sung, doğum günü olan 15 Nisan ulusal bayram
- Saint Kitts ve Nevis: Robert Bradshaw, doğum günü olan 16 Eylül ulusal bayram
- Tayland: Kral Taksin, taç giyme töreninin yıldönümü olan 28 Aralık'ta kutlanır.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]| A. | Kosova, Kosova Cumhuriyeti ile Sırbistan Cumhuriyeti arasındaki toprak anlaşmazlığının konusudur. Kosova Cumhuriyeti tek taraflı olarak 17 Şubat 2008'de bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova'yı kendi egemenliğinin bir parçası olarak kabul etmeye devam ediyor. İki hükûmet, Brüksel Anlaşması'nın bir parçası olarak 2013'te ilişkileri normalleştirmeye başladı. Kosova, Birleşmiş Milletler üyesi 193 devletin 97'si tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmış durumdadır. Toplamda, BM üyesi 112 devlet Kosova'yı bir noktada tanıdı ancak bunlardan 15'i daha sonra tanımalarını geri çekti. |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Triulzi, Alessandro (1996). "African cities, historical memory, and street buzz". Iain Chambers & Lidia Curti (Ed.). The Post-colonial Question
. Routledge. s. 88. ISBN 0415108578.
- ^ Haskin, Jeanne M. (2005). The Tragic State of the Congo: From Decolonization to Dictatorship. Algora Publishing. s. 50. ISBN 0-87586-417-1.
- ^ Schatzberg, Michael G. (2001). Political Legitimacy in Middle Africa: Father, Family, Food. Indiana University Press. ss. passim, see index; and esp. p. 8 & p. 213. ISBN 0-253-33992-8.
- ^ Paczkowski, Andrzej (2003). The Spring Will be Ours: Poland and the Poles from Occupation to Freedom. translated by Jane Cave. Penn State Press. s. 210. ISBN 0271023082.
- ^ "Country profile: Bangladesh". BBC News. 27 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2008.
- ^ Balogová, Beata (17 Aralık 2007). "2007 was turbulent for the ruling coalition". The Slovak Spectator. 26 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2008.
- ^ "ArminiusGerman leader German Hermann". 18 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "George Washington, American Hero and Symbol". 28 Nisan 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Benjamin Franklin - American Hero". 1 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Çerçiz Topulli". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Görkəmli şəxslər" (Azerice). Prezident Kitabxanası. 2019. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ "MEK-də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 102-ci ildönümünə həsr olunmuş sərgi keçirilir" (Azerice). Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. 8 Mayıs 2025. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ (İngilizce) National Heroes of Brazil 22 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
- ^ La construcción del héroe en España y México (1789-1847). Università di Valencia. 2003. s. 34. ISBN 978-84-370-5690-6.
- ^ "Gajah Mada Prime minister of Majapahit Empire". 10 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Four forgotten independence heroes get official recognition" (İngilizce). 11 Kasım 2007. 3 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2020.
- ^ "Presiden Anugerahkan Gelar Pahlawan Nasional" (Endonezce). 10 Kasım 2007. 3 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2020.
- ^ Armenian History and the Question of Genocide (İngilizce). Palgrave Macmillan. 2011. s. 66. ISBN 0-230-11887-9. 22 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
- ^ "National Heroes of the Philippines". 10 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Mannerheim: hero in Finland - and Russia". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ "Ghana's Kwame Nkrumah: visionary, authoritarian ruler and national hero". 25 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Pasif direnişin sembolü Gandi". Anadolu Ajansı. 1 Ekim 2019. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ "Fernando Soto Henríquez Héroe Nacional y As de la Aviación de Honduras". 28 Ocak 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "General Charles Gordon (1833 - 1885)". 8 Haziran 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "El Cid: mito y realidad". 10 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ ""Trento"". Via Ferratas of the Italian Dolomites: Vol 2: Southern Dolomites, Brenta and Lake Garda area. Cicerone Press Limited. 2015.
- ^ "National Heroes of Colombia". 8 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "COLONIALISMO ITALIANO: OMAR AL MUKHTAR, L'EROE DELLA RESISTENZA LIBICA". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "National Heroes of Malaysia". 5 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Muhammed İkbal'in 10 farklı portresi". Fikriyat.com. 21 Nisan 2019. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ "Pakistan'ın kurucusu ve ilk genel valisi Muhammed Ali Cinnah kimdir?". Yenibakishaber.com. 18 Mart 2025. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ International Relations of the Contemporary Middle East: Subordination and Beyond (İngilizce). Routledge. 2013. s. 57. ISBN 1-135-00691-1. 22 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
- ^ "Chile Héroes Nacionales". 30 Ekim 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Gurbanguly Berdimuhamedow "Milletiň atasy" atlandyryldy" (Türkmence). Azathabar.com. 13 Ocak 2025. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026.
- ^ "NATALICIO DEL GENERAL JOSE GERVASIO ARTIGAS" (PDF). 11 Şubat 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ "Bolívar y Miranda, los próceres venezolanos que vigilan desde el espacio". 6 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ (İngilizce) National Heroes of Venezuela 22 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Unveiling the statue of Alekos Panagoulis". 14 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ The Diamond of Jannina. New York: Taplinger Publishing. 1970 [1936]. ISBN 978-0-224-61721-5.
Alıntı yapılan eserler
[değiştir | kaynağı değiştir]- = RioTGCygpT8C George Washington: A Biographical Companion
|url=değerini kontrol edin (yardım). ABC-CLIO. 2002. ISBN 978-1576070826.|ad=ve|soyadı=eksik (yardım)