Türkistan Lejyonu
| Türkistan Lejyonu | |
|---|---|
 | |
| Etkin | 1942-1945 |
| Bağlılık |  Almanya |
| Parçası |  Wehrmacht |
| Savaşları | II. Dünya Savaşı |
Türkistan Lejyonu (Almanca: Turkistanische Legion), II. Dünya Savaşı sırasında Wehrmacht'ta savaşan Türk halklarından oluşan askerî birliklerin adıdır. Bu birliklerin çoğu, Almanlarla ortak bir dava oluşturan Kızıl Ordu savaş esirleri idi. Kuruluşunun öncülüğünü, Türk halklarının yaşadığı bölgeleri ülkelerinden ayırmaya ve sonunda onları Türkiye'nin yönetimi altında birleştirmeye çalışan Türkçü teorisyen Nuri Killigil yaptı.
Türk halkları başlangıçta Naziler tarafından "fahri Aryan" olarak sayılsalar da, bu tutumun sebebinin, Sovyetler Birliği'ni işgali sırasında karşılaşacakları zorluklar göz önüne alınarak I. Dünya Savaşı'ndaki kader ortaklığın devam ettirmek ve bir müttefik arayışı olduğu düşünülmektedir. Naziler, siyasi kazanç için Sovyetler Birliği'ndeki Türk halklarının milliyetçi duygularından yararlanmaya çalıştı.
İlk Türkistan lejyonu Mayıs 1942'de seferber edildi, başlangıçta sadece bir taburdan oluşuyordu, ancak 1943'te 16 tabur ve 16.000 askere genişletildi. Wehrmacht'ın komutası altında, bu birimler yalnızca Fransa ve İtalya'daki Batı Cephesinde konuşlandırıldı ve onları Kızıl Ordu'dan izole etti.
Türkistan Lejyonunun taburları, 162. Piyade Tümeni'nin bir parçasını oluşturdu ve Mihver işgali altındaki Yugoslavya'da (özellikle günümüzde Hırvatistan) ve İtalya'da çok fazla iş gördü.
Türkistan Lejyonunun çoğu, nihayetinde İngiliz kuvvetleri tarafından hapsedildi ve savaşın sona ermesinden sonra Sovyetler Birliği'ne geri gönderildi; burada Nazilerle iş birliği yaptıkları için Sovyet hükûmeti tarafından infaz veya hapsedilme ile karşı karşıya kalacaklardı. Lejyonun önemli üyeleri arasında savaştan sonra Batı Almanya'ya yerleşen, Türkçü siyasi davanın savunucusu Türkolog Baymirza Hayit yer alıyordu.
Armalar
[değiştir | kaynağı değiştir]-
1944 yılının ortalarında kullanımına onay verilen "Tengri Biz Menen" Türkçe "Tengri/Tanrı bizimledir" anlamına gelen kol arması. -
1942 yılının başlarında kullanımına onay verilen. Üstte Türkçe "Biz Allah Bilenleriniz: Biz Allah'la beraberiz" anlamına gelen "Biz Alla Bilen" yazısı bulunmaktadır. -
Az sayıda bulunan Türkistan Lejyonu kol arması.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Başka Bir Dünya Savaşı: İkinci Dünya Savaşı Sırasında Almanya Tarafında Savaşan Türkistanlılar [Another World War: Turkestanis Fighting for the Germans During the Second World War]. Ötüken. 2013. ISBN 978-975-437-981-5. 5 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2021.
- "Flagmaster" (105). Mayfair, London: The Flag Institute. Yaz 2002.