Sengserce
| Sengserce | |
|---|---|
| Sengseri, سنگسری | |
 | |
| Ana dili olanlar | İran |
| Dil ailesi | |
| Yazı sistemi | Arap alfabesi |
| Dil kodları | |
| ISO 639-2 | sgr |
| ISO 639-3 | sang1315 |
| Glottolog | sang1315 Sangisari[1] |
| ELP | Sangisari |
Sengserce, İran'ın kuzeyinde, Hazar Denizi'nin güneyinde Simnan ve Tahran eyaletlerinde ve Mehdişehr'de (Sengser) konuşulan Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Batı İran koluna bağlı bir dildir. Gramer, söz dağarcığı ve genetik olarak Zazaca ile önemli ölçüde benzerlik göstermektedir.[2][3]
Sınıflandırma
[değiştir | kaynağı değiştir]Ethnologue Sengserceyi Simnanca, Lasgerdice, Sorheyice ve Efterice ile birlikte Kuzeybatı İran dillerinin Semnani grubu içinde sınıflandırmaktadır.[4] Glottolog ise Sengserceyi Lasgerdice, Sorheyice ve Efterice ile birlikte Komisenian grubu içinde sınıflandırmaktadır.[5] Glottolog'un sınıflandırması Wiktionary tarafından da benimsenmiştir.[6] Glottolog'a göre Komisenian grubun dilleri Sengserce, Lasgerdice, Sorheyice ve Eftericeden[7] oluşmakta iken Semnani grubu Simnanca ve Biyabunekçeden oluşmaktadır.[8] Gippert, diğer yandan, Sengserceyi Zaza ve Beluçça gibi dillerle birlikte Hyrcanian grubunda sınıflandırmaktadır.[9][10]
Söz varlığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Sengserce, Simnanca, Zazaca ve Tatça gibi eril ve dişil ayrımında dayalı ikili bilbilgisel cinsiyet, yalın ve yalın olmayan dilbiligsel durum ve dilbilgisel sayı gibi dil özellikleri göstermektedir ve üçüncü tekil şahısta hem yalın hem de yalın dışı halde eril dişil ayrımı taşımaktadır:[11][12]
| Türkçe | Sengserce | Simnanca | Zazaca | Tatça[a] | Tatça[b] | Tatça[c] | Tatça[d] | Tatça[e] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ben | a | a | ez | az | az | az | az | az |
| sen | tö | tö | tı | ta | ta | tö | ta | tə |
| o (eril) | nö | u | o | o | u | a | a | av |
| o (dişil) | nā | una | a | oa | ua | ā | aya | ava |
| biz | ham | hamā | mā | amā | ǰema | čama | amā | âmâ |
| siz | xā | šemā | šımā | šomā | šemā | šəma | šömā | šâmâ |
| onlar | anun | uni | ê/inā | o | unehā | āhā | ay | avə |
| Sengserce | Zazaca | Türkçe |
|---|---|---|
| E/me | Ez/mı | Ben |
| To | Tı/to | Sen |
| No/na | O/a | O (eril-dişil) |
| Vefre | Vewre | Kar |
| Des | Des | On |
| Verk | Verg | Kurt |
| Vaş | Vaş | Ot |
| Bvat | Vat | Dedi |
| Veşun | Veyşan | Aç |
notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Sangisari". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ "Ludwig Paul- Zaza". 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2022.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2022.
- ^ Ethnologue listing of Semnani languages
- ^ "Glottolog 4.4 - Komisenian".
- ^ "Category:Komisenian languages - Wiktionary". 19 Nisan 2019.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Komisenian". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Semnani-Biyabuneki". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ "Die iranischen Sprachen: Hyrkanische Gruppe". Zazaki.de. 22 Haziran 2022. Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.
- ^ Habib Borjian: . In: . Nr. 2. Brill, 2009
- ^ Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 301, 309, 314, 318. 3-88226-413-6.
- ^ کلباسی, ایران (2005). "ویژگیهای شاخص گویش سمنانی" [The Main Characteristics of Semnani Dialect] (PDF). Language and Linguistics. 1 (2): 140.