Seha Okuş
Seha Okuş | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Münevver Seha Okuş 7 Nisan 1928 Teşvikiye, Şişli, İstanbul, Türkiye |
| Ölüm | 25 Ocak 2026 (97 yaşında) İstanbul, Türkiye |
| Ölüm sebebi | Solunum yetmezliği |
| Defin yeri | Zincirlikuyu Mezarlığı |
| Milliyet | Türk |
| Eğitim | İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı |
| Uğraş | Ses sanatçısı, akademisyen |
| İşveren | İstanbul Belediye Konservatuvarı TRT İstanbul Radyosu İstanbul Teknik Üniversitesi Müjdat Gezen Sanat Merkezi |
| Önemli eser(ler) | Hasretinle Yandı Gönlüm |
| Ebeveyn(ler) | İhsan Okuş Emine Vildan Okuş |
| Akraba(lar) | Müjdat Gezen (yeğeni) |
Seha Okuş, evlilik sonrası soyadı ile Münevver Seha Özveren (7 Nisan 1928, Teşvikiye - 25 Ocak 2026, İstanbul), Türk halk müziği sanatçısı ve akademisyen. Okuş, 1972 yapımı olan ve başrollerinde Türkan Şoray ve Kadir İnanır'ın rol adlığı Dönüş filmindeki Hasretinle Yandı Gönlüm şarkısını seslendirmesi ile geniş kitlelere ulaştı. 1976 yılında kısa bir süre İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği bölümünde repartuvar dersi verdi.
İlk yılları ve eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Münevver Seha Okuş, 7 Nisan 1928'de İstanbul'un Şişli ilçesinin Teşvikiye semtinde, üç katlı ahşap bir konakta dünyaya geldi.[1] Müzik ile ilgilenen bir ailede büyüdü. Annesi Emine Vildan hanım ut çalarken, babası Girit kökenli İhsan Bey ise Kızılay'da memur olmasının yanı sıra, şarkı sözü yazan bir güftekâr idi. Abisi Adli ise İstanbul Üniversitesi Korosunda şarkı söylüyordu.[1]
İlk öğrenimini Teşvikiye 16. ve 15. ilkokullarında tamamladı. Daha sonra Nişantaşı Kız Lisesi'nin orta bölümünü bitirdi. Burada kendisi gibi müzik sanatçısı olan Ayten Alpman ile sınıf arkadaşı oldu. Okuldayken teneffüs saatlerinde şarkı söyleyerek arkadaşlarının ve öğretmenlerinin dikkatini çekti. Gazetede gördüğü bir ilan üzerine İstanbul Belediye Konservatuvarı sınavlarına girdi ve sınavı kazandı. Konservatuvarda, aralarında Şefik Gürmeriç, Emin Ongan, Halil Bedi Yönetken, Nevzat Atlığ ve Münir Nurettin Selçuk gibi isimlerin olduğu bestekar ve müzisyenlerden dersler aldı. 1958 yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı Klasik Türk Müziği bölümünden birincilikle mezun oldu.[1]
Müzik kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Okuş, İstanbul Belediye Konservatuvarı veya TRT İstanbul Radyosunda icra heyeti korosunda ses sanatçısı olmak istedi fakat Belediye Konservatuvarındaki kadro eksikliği ve İstanbul Radyosunun sınavından geçememesi nedeniyle sanatını icra etme fırsatı bulamadı.[1] Mezun olduğu konservatuvarın müdürü, şair Sabahattin Kudret Aksal'dan yardım istedi. Konservatuvarın Klasik Batı Müziği şef yardımcısı Şerif Yüzbaşıoğlu'nun da yardımıyla sınavı geçti ve 1953 yılında kadroya dahil edildi.
İki buçuk yıl bu kadroda yer aldıktan sonra, konservatuvarın Batı Müziği korosunun, İstanbul Operası korosu ile birleştirilmesi gündeme geldi.[2] Koronun şefi Muhittin Sadak ve yardımcısı Yüzbaşıoğlu'nun Okuş'u başarılı bulmalarına rağmen, kendi isteği ile 1961 yılında konservatuvarın Halk Müziği topluluğunun memur pozisyonuna geçiş yaptı. Burada Hamdi Özbay, Tuncer İnan ve Yücel Paşmakçı'nın tavsiyesi ile Kadınlar Korosuna solist olarak seçildi. Bağlama sanatçısı Adnan Türközü'den uzun hava dersleri aldı. Konservatuvarda çalışırken aynı zamanda TRT İstanbul Radyosunda çalışmaya başladı. Radyoda iken "Yurttan Sesler" programında türkü söylemeye başladı. Konservatuvarda ve İstanbul Radyosunda 35 yıl görev yaptı.
Neriman Tüfekçi tarafından İstanbul Radyosunda Kadınlar Topluluğunda görev alması sağlandı. Radyoya girmesiyle plak ve film şirketleri ile gazino sahiplerinden teklifler almaya başladı. Gelen teklifleri "Ben halkın gerçek müziğini icra ederim, sahnede göze değil kulaklara hitap etmek isterim" diyerek reddetti.[1] Bazı reklam filmlerinin arka planında çalan türküleri seslendirdi. 1972 yapımı, başrollerini Türkan Şoray ve Kadir İnanır'ın oynadığı Dönüş filmi için söz ve müziğin Yalçın Tura'ya ait olduğu Hasretinle Yandı Gönlüm adlı şarkı için Tuncay İnan aracılığı ile Seha Okuş'a teklif götürüldü. Okuş, şarkıyı seslendiren ilk sanatçı oldu ve notaları eline ulaşır ulaşmaz kısa bir çalışma ile başarılı bir sonuç elde edildi.[3] Bunun yanı sıra, Yeşilçam'da Mahpus, Toprak Ana, Açlık ve Kuma filmlerinin müziklerini seslendirdi.[4] 1976'da kısa bir süre İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Bölümünde ders verdi fakat ailevi ve sağlık problemleri nedeniyle bırakmak zorunda kaldı.[1]
1990 yılından itibaren Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nin Halk Müziği bölümünün başkanlığını ve repertuvar hocalığını yürüttü.[5][6] Kalan Müzik 2002 yılında 17 eserinden oluşan Hasretinle Yandı Gönlüm adlı bir albüm yayınladı.[7] "Burçak Tarlası", "Aya Bak Yıldıza Bak", "Ay Ümmühan", "Vur Sineme Öldür Beni", "Ordu'nun Dereleri", "Elif Dedim", "Ah İstanbul" ve "İlk Akşamdan" gibi 45'lik plakları yayınlandı. Bunun yanı sıra, Sahibinin Sesi Plaktan "Kahveci" ve "Elleri Ufacık Yârim" 45'liklerini piyasaya sürdü.[1][8]
Özel hayatı ve ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]Tiyatrocu ve oyuncu Müjdat Gezen'in halası olan Seha Okuş, iki kez evlendi. İlkini genç yaşta annesinin baskısıyla yaptı fakat mutsuz bir evlilik olduğu için kısa süre sonra ayrıldı. İkinci evliliğini ise bir deniz subayı ile yaptı ve 28 yıl boyunca evli kaldı ve hiç çocuğu olmadı.
2023 yılında verdiği bir söyleyişide seyahat etmeyi, yemek yapmayı ve çikolatayı sevdiğini belirtti.[1] 2020'de mirasını Darüşşafaka Cemiyeti'ne bağışladığını vasiyet etti.[9] 25 Ocak 2026'da İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede solunum yetmezliği nedeniyle 97 yaşında öldü.[10][11] 27 Ocak 2026'da Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.[12]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h Yaltırık Ural, Rengigül (28 Ekim 2023). "Musikide Öncü Kadınlarımızdan Seha Okuş" (PDF). RE Books Arts - Rengigül Ural Kitaplığı. Erişim tarihi: 27 Ocak 2026.
- ^ "Seha Okuş türkü oldu, gitti: "A İstanbul sen bir han mısın?"". Velev. 26 Ocak 2026. Erişim tarihi: 28 Ocak 2026.
- ^ Küçükkaplan, Uğur (15 Aralık 2022). "Türk Sinemasında Bir Kadın Direnişi ve Müziğiyle Sinemanın Sesi Olmuş Bir Besteci: Dönüş ve Yalçın Tura". Dark Blue Notes. 18 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2026.
- ^ "Seha Okuş". www.sinematurk.com. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
- ^ "Konservatuvar Eğitmenlerimiz". www.mujdatgezensanatmerkezi.com.tr. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
- ^ "Kıpırtısız şarkıcılık ekolünün ağır kızı: Seha Okuş". www.hurriyet.com.tr. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
- ^ "Hasretinle Yandi Gönlüm – Seha Okus". kalan.com. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
- ^ Demi̇r, Mehtap (29 Haziran 2018). "Turkish Folk Music Performance Tradition From Folklore Application to Conservatory Ensemble". Conservatorium / Konservatoryum. İstanbul Üniversitesi (5): 159-206. doi:10.26650/CONS435634. ISSN 2146-264X27 Ocak 2026.
- ^ "Seha Okuş varisi olarak Darüşşafaka'yı seçti". Darüşşafaka Cemiyeti. 13 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2026.
- ^ "Yeşilçam'ın unutulmaz sesi Seha Okuş'tan acı haber! Tüm mal varlığını bağışladı" 28 Ocak 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Mynet (27 Ocak 2026)
- ^ "Türk Halk Müziği'nin usta ismi Seha Okuş hayatını kaybetti". Dünya Gazetesi. 26 Ocak 2026. 27 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2026.
- ^ "Türk halk müziği sanatçısı Seha Okuş, son yolculuğuna uğurlandı". TRT Haber. 28 Ocak 2026. 27 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2026.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- TRT Haber Ömür Dediğin programında Zeliha İlhan Dolmuş ile Seha Okuş röportajı
- 1928 doğumlular
- İstanbul ili doğumlu kadın şarkıcılar
- Türk halk müziği sanatçıları
- İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarında öğrenim görenler
- İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri
- Kalan Müzik sanatçıları
- Coşkun Plak sanatçıları
- 2026'da ölenler
- İstanbul ilinde ölenler
- Solunum yetmezliğinden ölenler
- Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler