Seçilim katsayısı

Seçilim katsayısı, genellikle s harfiyle gösterilen, popülasyon genetiğinde diğer genotiplere kıyasla bir genotipin göreli uyum başarısını niceliksel olarak hesaplamak için kullanılan bir ölçüdür. Uyum başarısı farklılıkları seçilime atfedilebilir şekilde genotip frekanslarındaki değişimi belirlediğinden seçilim katsayıları evrimin kantatif tanımının merkezinde yer alır.

Seçilim katsayısı genellikle uyum başarısı değerleri kullanılarak hesaplanır. Bir genotipin uyum başarısı ( $W$ ) onun üreme başarısının bir ölçüsüdür ve sıklıkla popülasyondaki maksimum üreme başarısının bir fraksiyonu olarak ifade edilir. Bir genotipe ait seçilim katsayısını hesaplamak için kullanılan formül şu şekildedir: $s=1-W$ , $W$ genotipin göreceli uyum başarısıdır ve 0 ile 1 arasında değer almaktadır.^[1]^[2]

Varsayalım ki $AA$ ve $Aa$ olmak üzere iki genotipimiz var ve bunların uyum başarısı değerleri sırasıyla 1 (en uygun olanı, standart referans) ve 0,8 olsun. Seçilim katsayıları ( $s$ ) $AA$ için $1-1=0$ olur yani bu genotipe yönelik eleyici seçilim yoktur ve $Aa$ için ise $1-0.8=0.2$ olur. Sonuç olarak $Aa$ genotipinin uyum başarısı, $AA$ genotipine kıyasla %20 daha azdır.

Örneğin laktoz toleranslı alel, tarımın başlamasından bu yana geçen 9000 yıldan daha kısa bir sürede, çok düşük frekanslardan yüksek frekanslara çıktı ve İskandinav popülasyonu için tahmini seçilim katsayısı 0,09-0,19'du. Bu seçilim katsayısı çok küçük bir sayı gibi görünse de, evrimsel zaman içinde, tercih edilen aleller popülasyonda birikir ve gitgide daha yaygın hale gelerek potansiyel olarak sabitlenmeye ulaşır.^[3]

Kaynakça

^ "Selection Coefficient". Encyclopedia of Genetics, Genomics, Proteomics and Informatics. Springer. 16 Temmuz 2016. s. 1775. doi:10.1007/978-1-4020-6754-9_15281. ISBN 978-1-4020-6754-9.
^ Gillespie, John H. (2004). Population genetics : a concise guide (2. bas.). Baltimore, Md.: Johns Hopkins University Press. ISBN 0801880092.
^ Bersaglieri, T. et al. Genetic signatures of strong recent positive selection at the lactase gene. Am. J. Hum. Genet. 74,1111-1120(2004).

[1] "Selection Coefficient". Encyclopedia of Genetics, Genomics, Proteomics and Informatics. Springer. 16 Temmuz 2016. s. 1775. doi:10.1007/978-1-4020-6754-9_15281. ISBN 978-1-4020-6754-9.

[2] Gillespie, John H. (2004). Population genetics : a concise guide (2. bas.). Baltimore, Md.: Johns Hopkins University Press. ISBN 0801880092.

[3] Bersaglieri, T. et al. Genetic signatures of strong recent positive selection at the lactase gene. Am. J. Hum. Genet. 74,1111-1120(2004).

[1]

[2]

[3]

g t d Popülasyon genetiği
Anahtar kavramlar	Hardy-Weinberg ilkesi · Genetik bağlantı · Bağlantı dengesizliği · Fisher'in temel teoremi · Nötral teori · Price denklemi
Seçilim	Doğal seçilim · Cinsel seçilim · Yapay seçilim · Ekolojik seçilim
Seçilimin genom varyasyonları üzerindeki etkileri	Genetik otostop · Negatif seçilim
Genetik sürüklenme	Küçük popülasyon büyüklüğü · Popülasyon darboğazı · Kurucu etkisi · Bitişim kuramı · Balding–Nichols modeli
Kurucu isimler	R. A. Fisher · J. B. S. Haldane · Sewall Wright
İlgili başlıklar	Evrim · Mikro evrim · Evrimsel oyun teorisi · Seçilim değeri yüzeyi · Genetik soybilim
Evrimsel biyoloji maddeler dizini