Saint-Joseph Fransız Yetimhanesi
 Fransız Yetimhanesi, 2025 | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Tür | Yetimhane |
| Şehir | İstanbul |
| Ülke | Türkiye |
| Koordinatlar | 41°01′47″K 28°58′45″D / 41.02972°K 28.97917°D |
| Sahip | Beyoğlu Belediyesi |
Saint-Joseph Fransız Yetimhanesi (Eski Fransız Yetimhanesi, Tophane Mekân), İstanbul'da Tomtom mahallesinde bulunan, 19. yüzyıldan kalma tarihî yapı.
Boğazkesen Caddesi üzerindedir. Sultan Abdülaziz devrinde yetimhane olarak hizmete giren yapı, yetimhane Bebek'e taşındıktan sonra, İstanbul'daki birçok tarihi ve önemli yapının kartonpiyer işçiliğinin yapıldığı bir atölye olarak kullanıldı. Yapının geniş bahçesi günümüzde Tophane Mekân adıyla kamusal bir alan olarak işlev görür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Binanın arsası, kolera salgınında halka çok yardım etmiş olan "Aziz Vincent de Paul’un Hayırsever Kızları "adındaki Katolik rahibe topluluğuna Sultan Abdülaziz'in fermanıyla 1866'da tahsis edildi.[1] Yetimhane olarak kullanılması şart koşuldu. Saint Joseph Yetimhanesi, aynı arazide bulunan Saint Eugene Ortaokulu ile birlikte hizmete girdi.
1957'de yetimhane Bebek'e taşındı; bina 1970'e kadar tütün deposu olarak kullanıldı.[2][3] Binayı Kayserili kartonpiyer ustası Parseh Cezayirliyan'ın atölyesi haline getirdi. Parseh Bey'den sonra oğlu Garabet Cezayirliyan ve onun yetiştirdiği Kemal Cinbiz ve oğlu Cemal Cinbiz atölyeyi kullanmaya devam etti. Cemal Cinbiz, kartonpiyer ve marangozluk işlerine aynı binada devam ederken, Dolmabahçe Sarayı, Yıldız Sarayı, Pera Palas, Grand Pera Cercle D'orient, Adile Sultan Sarayı, Sait Halim Paşa Konağı, Malta Köşkü gibi tarihi yapıların kartonpiyer kalıplarını burada korudu ve sergiledi.
Yapının durumu zamanla kötüleşti. Metruk hale gelmesi ve mülkiyetine ilişkin çözülemeyen uluslararası hukuki anlaşmazlıklar sonucu 2022'de bina Beyoğlu Belediyesi tarafından devralındı.[4] Bahçesi peyzaj düzenleme çalışmalarıyla bir sosyal tesis haline getirildi ve Tophane Mekân adını aldı.[5]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ "Beyoğlu Belediyesi'nden el konulan tarihi yetimhane hakkında açıklama: Arazi Fransa'ya ait değil, 56 yıldır kira verilmiyordu, envanter çalışmasının ardından akıbeti belli olacak". Independent Türkçe. 27 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
- ^ "155 yıllık Fransız Saint Joseph Yetimhanesi - QBLOG". blog.quicksigorta.com. 24 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
- ^ "Beyoğlu Belediyesi'nin tarihi yetimhane yıkımı: 'Mahkeme sürecini tanımıyorlar'". Sputnik Türkiye. 27 Aralık 2022. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
- ^ "Eski Fransız Yetimhanesi Bahçesi". bienal.iksv.org. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
- ^ "Beyoğlu Belediyesi Tophane Mekan". SmartBeyoglu. 21 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Le Monde gazetesinde Saint-Joseph Fransız Yetimhanesi ile ilgili haber (İngilizce)
| Otorite kontrolü |
|
|---|
