Saglı (sum)
| Saglı sumu Саглы сумузу (Tıva Türkçesi) | |
|---|---|
Саглынский сумон (Rusça) | |
 Üst idare Övür kojuunu | |
| Ülke |  Tuva Cumhuriyeti |
| Kojuun | Övür kojuunu |
| sum | Saglı sumu |
| İdare | |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 19,65 km² |
| Nüfus | |
| • Toplam | 798 |
| Zaman dilimi | UTC+07.00 (DAZD) |
Dus Dag sumu (Tuva Türkçesi: Саглы сумузу), Kızıl Tey (Кызыл-Тей), Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Sınır bölgesinde yer almaktadır.
Tek nüfuslu yerleşim ve yönetim merkezi Saglı'dır.[1]
Söz tanımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır. Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
- 10 ailelik yer: arban,
- 150 kişi üzeri: sumon(sum, sumu),
- 2 ve daha fazla sum: hoşun (kojuun).
Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak adlandırılıyor.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]
Saglı akarsuyunun Orta Haadın akarsuyu ile birleştiği yerdedir. Övür kojuun merkezi olan Handagaytıya 59 km, başkent Kızıl'a 259 km mesafede bulunur. En yakın yerleşim yerlerine uzaklık ise Horumnug-Oy 23 km, Bora-Şay 34 km.
- Sokakları
Borbaandı Buyan, Dorgun, Mugur, Naberejnaya.
Nüfusa sahip olmayan yer adları:Adargan, Arzaytı, Biçe-Boş, Dag, Biçe-Kara-Tey, Dag-Dozu, Despek, Kalçan, Kara-Tey, Kara-Uzun, Kezek-Dıttar, Kök-Tey, Mugur, Ovaalıg-Dag, Örten-Ödek, Saylıg, Terektig-Oruu, Ulug-Dag, Halın, Haçı-Baalıı, Hovu, Hovu-Bajı, Horumnug-Oy, Çaraş-Dıt.[2]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]Toplam Nüfusu 2002[3] yılında 1236 iken 2020 yılında 798 kişidir.[4]
Yıllara göre kişi sayısı:
| 2002 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1236 | 815 | 814 | 793 | 790 | 793 | 776 | 768 | 767 | 773 | 794 | 798 |
Altyapı
[değiştir | kaynağı değiştir]Övür kojuun Saglı Ortaöğretim Okulu
Köy Kulübü[5]
Postane
Saglı Köy Yönetimi
Saglı Sum Yönetimi
2018 yılında su hattı yapıldı.[6]
Handagaytı-Saglı-Mugur Aksı arası Fiber Optik İletim Hattı kuruldu.[7]
Görülecek yer
[değiştir | kaynağı değiştir]- Ulug-Horum (Büyük Kurgan): Saglı yerleşimi yakınında İskit Türkleri zamanından kalmış en büyük höyüklerden biridir. 3.700 m² bir alana sahiptir.
Ulaşım
[değiştir | kaynağı değiştir]Handagaytı-Saglı arası yerel otoyol bulunmaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "İdari yönetim". 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Harita". 27 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Nüfus verileri". 13 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "2020 yılı Nüfus sayımı". 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "В Туве началось обновление сельских домов культуры в рамках программы развития малых сел - МК Тыва". 28 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2021.
- ^ "В Туве огородничеством охвачено 72% всех домохозяйств республики » Тува-Онлайн". 27 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2021.
- ^ ""Тывасвязьинформ": высокоскоростной интернет в селе Целинном! | "Тувинская правда"". 8 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2022.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Övür'ün idari birimleri
 | |
|---|---|
| İdari bölge merkezi | |
| Bağlı sumular (Kırsal yerleşimler) |
|
Başkent: Kızıl | ||
| Şehirler | .svg) | |
| İdari bölgeler (Kojuunlar) | ||
| Akarsular | Aksu · Alaş · Biğ kem · Busın · Delgermörön · Eerbek · Eleges · Erzin · Kam Sarı · Han Tengri · Kemçik · Kaa kem · Mögenbüren · Narın · Sıstıg · Tes kem · Ulu kem · Yenigöl kem · Yinge · Oyuk (Egük) · Şagonar | |
| Göller | Çagıtay · Çeder · Tuz gölü · Erzin Tuz gölü · Samagaltay Tuz gölü · Kayın göl · Kindikli göl · Bataklıgöl · Noyan · Tere · Tojugöl · Töre · Uspa göl · Şaranur | |
| Dağlar | Obruçev · Alaş · Baytayga · Kızıltayga · Biçe Möngüntayga · Kemçik dağ · Karlığan · Hayırakan · Kurtlu Şibi · Möngüntayga · Kögmen · Tandı dağ · Çavaş · Öğök · Üde · Şiveelig | |
| Turizm | ||
| Konular | ||
