Sınıf ayrımı - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihi
  • 2 Diğer baskı sistemleriyle kesişimi
  • 3 Kurumsal ve kişisel sınıf ayrımı
  • 4 Medyada sınıf ayrımı
  • 5 Kaynakça
  • 6 Konuyla ilgili yayınlar
  • 7 Dış bağlantılar

Sınıf ayrımı

  • Afrikaans
  • العربية
  • Azərbaycanca
  • Català
  • Deutsch
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • עברית
  • हिन्दी
  • Հայերեն
  • İtaliano
  • മലയാളം
  • Bahasa Melayu
  • Kapampangan
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Tagalog
  • Українська
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Sınıf ayrımı, diğer adlarıyla sınıfçılık ya da sosyal sınıf ayrımcılığı, sosyal sınıf temelinde bir önyargı veya ayrımcılıktır. Üst sınıfın yararına ve alt sınıfın zararına yapılan bireysel tutum, davranış, politika sistemleri ve uygulamalarını içermektedir.[1] Sosyal sınıf, refah, gelir, eğitim, meslek ve sosyal ağa dayalı bir hiyerarşideki bireylerin gruplandırılması anlamına gelir.

Tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım öncesi toplumlarda sadeleştirilmiş bir biçimde mevcut olan sınıf yapıları, daha fazla karmaşık hale geldi ve gıda fazlası ile kalıcı tarıma dayalı medeniyetlerin kurulmasından sonra belirginleşti.[2] Sınıfçılık 18. yüzyılda uygulanmaya başlandı.[3] Sınıf ayrımı en düşük statüye göre serfler veya köylülerden başlayarak şövalyeler, soylular, kral veya hükümdarlar arasında devam etti.

Daha az katı sınıf yapıları olan modern sınıfçılığı tanımlamak daha zordur. Profesyonel bir dernek görevinde psikolog Thomas Fuller-Rowell, "Sınıf ayrımcılığı deneyimleri genellikle açık olmaktan ziyade inceliklidir ve haksız muamelenin kesin nedeni genellikle mağdur için net değildir." demiştir.[4]

Diğer baskı sistemleriyle kesişimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Akademik başarıdaki sosyoekonomik, ırksal / etnik ve cinsiyet eşitsizlikleri Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak bildirilmiştir, ancak bu üç eşitsizlik ekseninin okul çağındaki çocuklar arasındaki akademik ve akademik olmayan sonuçları belirlemek için nasıl kesiştiği iyi anlaşılmamıştır.[5]

Kurumsal ve kişisel sınıf ayrımı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Sınıf ayrımı terimi; ırkçılık teriminin kişisel ön yargıya ya da kurumsal ırkçılığa atıfta bulunabileceği gibi, alt sınıflara karşı kişisel ön yargıya ve kurumsal sınıfçılığa işaret edebilir. "Toplumun çeşitli kurumlarında bilinçli veya bilinçsiz sınıfçılığın gösterilmesi yolu" olarak tanımlanmıştır.[6]

Toplumsal sınıflarda olduğu gibi, insanlar arasındaki sosyal statüdeki fark, birbirlerine karşı nasıl davrandıklarını ve birbirlerine karşı gösterdiği ön yargıları belirler. Yüksek statüdeki insanlar genellikle düşük statüdeki kişilerle karışmazlar ve genellikle yasaları ve sosyal standartları etkileyerek diğer insanların faaliyetlerini kontrol edebilirler.[7]

"Kişilerarası" terimi bazen "kurumsal sınıfçılığa karşı kişilerarası sınıfçılıkta"[8] olduğu gibi "kişisel" yerine kullanılır ve "tutum" veya "tutumsal" gibi terimler, kurumsal kişiliğin aksine "kişilerarası" ifadesinin yerine geçebilir. Association of Magazine Media, kurumsal sınıfçılığı "gelir, meslek, eğitim ve/veya ekonomik durumları nedeniyle insanları tabi kılan herhangi bir tutum veya kurumsal uygulama" olarak tanımlamıştır.[9]

Sınıfçılık bazen "kişisel, kurumsal ve kültürel" sınıfçılıkta olduğu gibi ikiden fazla kategoriye ayrılır.[10] Toplumdilbilimde metasosyal dilin alt kayıtlarda olduğu, dolayısıyla çeşitli sınıflar veya ırk kastları için yaygın olduğu yaygın bir bilgidir.

Örneğin, Körfez ülkeleri bölgesinde batılı işçilere ve yerel vatandaşlara daha iyi muamele edilir veya onlar tercih edilmektedir.[11]

Medyada sınıf ayrımı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Sınıf ayrımı; televizyon programları, filmler ve sosyal medya gibi birçok farklı medyada görülebilmektedir. Sınıfçılık da sistemiktir ve bunun etkileri toplum tarafından tüketilen medyada fark edilmeyebilir.[12] Medyada sınıf ayrımı, insanların sınıfçılık hakkında ne hissettiklerini ve düşündüklerini gösterir. Filmler ve televizyon programlarında sınıf ayrımcılığını görürken insanlar etkilenir ve hangi sınıfta gösteriliyorsa gösterilsin, işlerin gerçek hayatta böyle olduğuna inanırlar. Çocuklar, çeşitli bağlamlarda sınıfçılığı tasvir eden geniş bir yüksek hasılatlı G-dereceli film havuzuyla filmler aracılığıyla sınıf ayrımcılığına maruz kalabilirler.[13] Çocuklar genç yaşta yaşamları boyunca inançlarını şekillendiren ön yargılar geliştirebilir ve bu da sınıf ayrımı ile ilgili konuların medyada yaygın olduğunu gösterecektir.[14] Medya bugün dünya üzerinde büyük bir etkiye sahiptir ve sınıfçılık gibi bir şey birçok farklı ışıkta görülebilir. Bazı insan gruplarının algılanmasında önemli rol oynar ve bu da bazı ön yargıları daha güçlü hale getirebilir.[15] Genellikle, düşük gelirli insanlar medyada kirli, eğitimi eksik, görgüsüz ve evsiz olarak gösterilir.[16] Bunun medyada gösterilmesinin her iki tarafından da insanlar, ister gerçek olsun ister olmasın gördüklerini alabilir ve inanmak istediklerine inanabilirler. İnsanlar medyayı farklı sosyal sınıflar hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanabilir veya başkalarını inandıkları şeyleri etkilemek için sosyal medya gibi medyayı kullanabilirler.[17][18] Bazı durumlarda, medya tarafından kötü bir şekilde tasvir edilen bir sosyal sınıfta olan insanlar okulda ve sosyal yaşamda "yoksulluk içinde büyüyen gençler daha yüksek düzeyde ayrımcılıkla karşılaştıklarından" gençler ne kadar fakirse, "daha fazla ayrımcılık yaşarlar".[19]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Kadi, Joanna (1996). Thinking Class. South End Press. ISBN 0-89608-548-1. 
  2. ^ Peter N. Stearns (Narrator). A Brief History of the World Course No. 8080 [Audio CD]. The Teaching Company. ASIN B000W595CC. 
  3. ^ Young, Serinity; Katie Cannon (1999). Serinity Young (Ed.). Encyclopedia of Women and World Religion (Print). Macmillan. s. 181. ISBN 0028648609. 28 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2014. 
  4. ^ "Social-Class Discrimination Contributes to Poorer Health". Association of Psychological Science. 18 Haziran 2012. 17 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2019. 
  5. ^ Bécares, Laia; Priest, Naomi (27 Ekim 2015). "Understanding the Influence of Race/Ethnicity, Gender, and Class on Inequalities in Academic and Non-Academic Outcomes among Eighth-Grade Students: Findings from an Intersectionality Approach". PLOS ONE. 10 (10). ss. e0141363. doi:10.1371/journal.pone.0141363. ISSN 1932-6203. PMC 4624767 Özgürce erişilebilir. PMID 26505623. 7 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Ekim 2020. 
  6. ^ "Classism Definitions". gustavus.edu. 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2018. 
  7. ^ "Social Class Prejudice". Encyclopedia.com. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2019. 
  8. ^ Langhout, Regina Day; Rosselli, Francine; Feinstein, Jonathan (Kış 2007), "Assessing Classism in Academic Settings", The Review of Higher Education, 30 (2), ss. 145-184, doi:10.1353/rhe.2006.0073, 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Ekim 2020 
  9. ^ "Glossary". 9 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  10. ^ Adams, Maurianne; Bell, Lee Anne; Griffin, Pat, (Ed.) (2007). Teaching for Diversity and Social Justice (2. bas.). Routledge. s. 317. ISBN 978-0-415-95199-9. 
  11. ^ "'Western workers favoured in UAE', survey respondents say". The National (İngilizce). 8 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  12. ^ Gamble, Matt. "Classism: America's Overlooked Problem". The Rutgers Review. 30 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2019. 
  13. ^ Streib, Jessi. "Class Inequality in Children's Movies". Class Action. 21 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2019. 
  14. ^ Suttie, Jill. "How Adults Communicate Bias to Children". 21 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2019. 
  15. ^ Burke, Krista. "Media Portrayal of Individuals in the Lower Class". Digital Commons. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2019. 
  16. ^ "Portrayal of Minorities in the Film, Media and Entertainment Industries". web.stanford.edu. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2018. 
  17. ^ "Race & Ethnicity". criticalmediaproject.org. 2 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2018. 
  18. ^ "Classism, Accountability, and Social Media". blogs.harvard.edu. 13 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2018. 
  19. ^ "Social-class discrimination contributes to poorer health". wisc.edu. 13 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2018. 

Konuyla ilgili yayınlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Bowker, Geoffrey C., and Susan Leigh Star. Sorting Things Out: Classification and Its Consequences. MIT Press, 1999.
  • Capuano, Angelo. "Giving Meaning to 'Social Origin' in International Labour Organization ('ILO') Conventions, the Fair Work Act 2009 (Cth) and the Australian Human Rights Commission Act 1986 (Cth): 'Class' Discrimination and Its Relevance to the Australian Context" (PDF). 18 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Mart 2020.  (2016) 39(1) University of New South Wales Law Journal 84. SSRN 2771056
  • A People's History of the United States - Howard Zinn.
  • Hill, Marcia, and Esther Rothblum. Classism and Feminist Therapy: Counting Costs. New York: Haworth Press, 1996.
  • hooks, bell. Where we stand: class matters. New York & London: Routledge, 2000.
  • Gans, Herbert. The War Against the Poor, 1996.
  • Homan, Jacqueline S. Classism For Dimwits. Pennsylvania: Elf Books, 2007/2009.
  • Packard, Vance. Status Seekers, 1959.
  • Beegle, Donna M. See Poverty - Be the Difference, 2009.
  • Leondar-Wright, Betsy. Class Matters: Cross-Class Alliance Building for Middle-Class Activists: New Society Publishers, 2005.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Sınıf ayrımı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  • PBS'de "People Like Us"21 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Sınıf Aksiyonu17 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • g
  • t
  • d
Ayrımcılık
Temel türleri
Ableizm · Boyculuk · Cinselcilik · Cinsiyetçilik · Dilcilik · Din ayrımcılığı · Gencilik · Görünüş ayrımcılığı · Heteroseksizm · Irkçılık · Kast · Mentalizm · Renkçilik · Rütbecilik · Sınıfçılık · Ölçü ayrımcılığı · Siyasî baskı · Türcülük · Kilo ayrımcılığı · Yaş ayrımcılığı · Zenofobi
Belirgin türleri
Sosyal
Yetişkincilik · Anti-Akşınlık · Anti-entelektüalizm · Anti-evsizlik · Antisemitizm · Odizm · Bifobi · Çocukculuk · Cüzzam stigması · Çocuk korkusu · Efebifobi · Elitizm · Erkek düşmanlığı · Gerontofobi · Heterofobi · Heteronormativite · Heteroseksizm · Homofobi · Kadın düşmanlığı · Lezbofobi · Nepotizm · Önemsiz kişilik · Tersine ayrımcılık · Transfobi · Üstünlükçülük (Siyah üstünlükçülüğü · Beyaz üstünlükçülüğü) · Yandaşçılık
Kültürlere yönelik
Almanlar · Amerikalılar · Avrupalılar · Araplar · Arnavutlar · Britanyalılar · Çingeneler · Çinliler · Endonezyalılar · Ermeniler · Estonyalılar · Finler · Fransızlar · Haitililer · Hindistanlılar · İbolar · İngilizler · İranlılar · İrlandalılar · İskoçlar · İspanyollar · İsrailliler · İtalyanlar · Japonlar · Kanadalılar · Katalanlar · Koreliler · Kürtler · Macarlar · Malezyalılar · Mançular · Meksikalılar · Peştun · Polonyalılar · Portekizler · Québecliler · Romanyalılar · Ruslar · Sırplar · Sovyetler · Şilililer · Türkler · Ukraynalılar · Yahudiler
Dinlere yönelik
Ateizm · Bahailik · Hıristiyanlık · Hinduizm · İslam · Katoliklik · Mormonluk · Neopaganizm · Protestanlık · Şiiler · Yahudilik · Yehova'nın Şahitleri · Yeni dinî hareketler
Manifestasyonlar
Cadı avı · Cinskırım · Cinsiyet tercihli kürtaj · Dinî savaş · Dinî terörizm · Dinsel zulüm · Ekonomik · Elemecilik · Erkekmerkezcilik · Et yememe etiği · Etnik çatışma · Etnik temizlik · Etnosentrizm · Hakaret · Hayvanlara uygulanan şiddet · Homofobik şiddet ("gay bashing") · Irk savaşı · Kadına yönelik şiddet · Erkeğe yönelik şiddet · Kadınmerkezcilik · Kan iftirası · Kızıl Tehlike · Kölelik · Kültürel soykırım · LGBT'lere yönelik şiddet · Linç · Nefret söylemi · Nefret suçu · Pogrom · Soykırım (örnekleri) · Slut-shaming · Yetişkin merkezcilik · Zevce satışı · Zorbalık · Zulüm
Politikalar
Ayrımcı
Apartheid · Cinsiyet rolü · Cinsiyetler arası ücret farkı · Devlet ateizmi · Devlet dini · Etnokrasi · Gerontokrasi · "Ghetto benches" · Jim Crow yasaları · Limpieza de sangre · McCarthycilik · Numerus clausus · Nürnberg Yasaları · Oğlancılık yasaları · "Redlining" · Seçilme yaşı · Stratejik taksimat · Toplama kampı
Anti-ayrımcı
Ayrımcılık karşıtı yasa · Cinsiyet eşitliği · Çok kültürlülük · "Desegregasyon" · "Emansipasyon" · Entegrasyon · Feminizm · Fırsat eşitliği · Hayvan hakları · Hoşgörü · İnsan hakları · Maskülizm · Pozitif ayrımcılık · Kendi kaderini tayin hakkı · Sivil haklar · Toplumsal bütünleşme · Ülkelerine göre LGBT hakları · Veganlık · Vejetaryenlik · Yerli hakları
Uluslararası hukuk
Apartheid suçu · Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşme · Engellilerin Hakları Hakkında Sözleşme · Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme · Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi · Eşit Ücret Sözleşmesi
İlgili konular
Afrosentrizm · Antroposantrizm · Dogmatizm · Çeşitlilik · Engellilik · Eşcinsel evlilik · Kültürel asimilasyon · Missing white woman syndrome · Öjenik · Önyargı · Polis şiddeti · Politik doğruculuk · "Racialism" · Siyaseten doğruluk · Sosyal dışlanma · Stereotip · Toplumsal engellilik modeli · Yanlılık
Kategori Kategori
  • g
  • t
  • d
Toplumsal sınıf

Aristokratlar · Asiller · Burjuvazi · Üst sınıf · Beyaz yakalılar · Küçük burjuvazi · Üst orta sınıf · Yaratıcı sınıf · Seçkinler · Mavi yakalılar · Proletarya · Ortadirek · Orta sınıf · Yeni sınıf · Kölelik · Yeni zenginler · Gri yakalılar · Lümpen proletarya · Prekarite · Alt orta sınıf · İşçi sınıfı · İşsizler · Köylü sınıfı · Pembe yakalılar · Serf · Sınıfsızlık · Yeşil yakalılar · Redneck · Egemen sınıf

"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Sınıf_ayrımı&oldid=34589793" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Siyasi kavramlar
  • Toplumsal sınıflar
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Commons kategori bağlantısı Vikiveri'den çekilen sayfalar
  • Sayfa en son 07.44, 6 Ocak 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Sınıf ayrımı
Konu ekle