Rusya'nın istihbarat teşkilatları

Rusya Federasyonu'nun istihbarat teşkilatları, Rusçada genellikle gayriresmî olarak Özel servisler (Rusça: Спецслужбы) olarak anılır. Bunlar şunlardır:

• Federal Güvenlik Servisi (FSB), karşı istihbarat ve diğer devlet güvenliği görevlerinden, ayrıca özellikle Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri başta olmak üzere bazı ülkelerde istihbarat toplamaktan sorumlu kurumdur; doğrudan Rusya Devlet Başkanı’na bağlıdır.
• Rusya Federasyonu Başkanının Özel Programlar Ana Müdürlüğü (GUSP), Rusya Federasyonu’nda seferberlik eğitimi ve seferberlik alanında Rusya Federasyonu Devlet Başkanı'nın yetkilerinin yerine getirilmesini sağlamak için işlevler yürüten bir federal yürütme organıdır. Yetki kapsamı "Rusya Federasyonu'nda Seferberlik Hazırlığı ve Seferberlik Üzerine Federal Kanun" ile belirlenmiştir.
• Dış İstihbarat Servisi (SVR), BDT dışındaki ülkelerden istihbarat toplamakla ilgilenir; doğrudan Devlet Başkanı'na bağlıdır.
• Federal Koruma Servisi (FSO), ilgili yasa ile belirlenen bazı yüksek devlet yetkililerinin (Rusya Devlet Başkanı dahil) ve bazı federal mülklerin korunmasıyla görevli kurumdur; doğrudan Devlet Başkanı'na bağlıdır.
• Ana İstihbarat Müdürlüğü (GRU), 2010'dan bu yana resmî olarak Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı Genelkurmay Ana Müdürlüğü (GU) adını taşımaktadır. Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin başlıca askerî istihbarat teşkilatıdır ve Rusya'nın en büyük dış istihbarat kurumu olarak bilinmektedir.

Koordinasyon ve parlamenter denetim

SVR, FSB, FSO ve GUSP, Sovyetler Birliği'nin KGB'sinin halef kurumlarıdır; idari olarak birbirlerinden bağımsızdırlar ve bu kurumları yönlendirmekle kanunen yükümlü olan Rusya Devlet Başkanı'na rapor verirler. GRU ise Rusya Genelkurmay Başkanlığı'nın yapısal bir bileşenidir ve başkanı Rusya Genelkurmay Başkanı'na ve Savunma Bakanı'na rapor verir; belirli durumlarda Devlet Başkanı'nın emriyle ona da doğrudan karşılık verebilir.

FSB Direktörü ve SVR Direktörü, Rusya Devlet Başkanı'na bağlı danışma organı olan Rusya Güvenlik Konseyi'nin daimî ex officio üyeleridir. FSO Direktörü ise resmen Güvenlik Konseyi üyesi olarak sınıflandırılmasa da, Devlet Başkanı'nın emriyle toplantılara katılmaktadır.

Rusya'daki istihbarat topluluğu üzerindeki parlamenter denetim, Rusya Federasyon Konseyi'nin Güvenlik ve Savunma Komitesi ile Devlet Duması'nın Güvenlik ve Yolsuzlukla Mücadele Komitesi tarafından gerçekleştirilmekte olup, bu komiteler istihbarat ve güvenlik kurumlarını denetler.

Ayrıca bakınız

• Rusya kolluk kuvvetleri
• Silovik

Dış bağlantılar

• Bilgi (Rusça)
• Güvenlik ve Yolsuzlukla Mücadele Komitesi 10 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Devlet Duması
• Özet