Rey Muharebesi (1059)
| Rey Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Alparslan, Kavurt ve Emir Yakuti'nin kuvvetleri | İbrahim Yınal, Ahmed ve Mehmed'in kuvvetleri | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
|
| |||||||||
| Güçler | |||||||||
| Bilinmiyor | Bilinmiyor | ||||||||
| Kayıplar | |||||||||
| Bilinmiyor | Bilinmiyor | ||||||||
Rey Muharebesi 23 Temmuz[1]/ 3 Ağustos 1059[2] tarihinde Alparslan, Kavurt ve Emir Yakuti'nin kuvvetleri ile İbrahim Yınal kuvvetleri arasında gerçekleşen ve Alparslan, Kavurt ve Emir Yakuti'nin zaferi ile sona eren veraset savaşıdır.[3][4] Muharebe neticesinde İbrahim Yınal isyanı bastırılmış ve İbrahim Yınal esir alınmıştır.[5]
Muharebe Öncesi Durum
[değiştir | kaynağı değiştir]Tuğrul Bağdat'ta iken İbrahim Yınal isyan etmiş,[6] Tuğrul Bey ise kuvvetlerini bölmüş, bir kısmını da Bağdat'ta bırakmıştır. Kalan kuvvetleri ile Hemedan'a doğru ilerleyen[7] Tuğrul, Hemedan'a vardığı sırada İbrahim Yınal'ın ordusu yeğenleri Ahmed ve Mehmed'in komutasında gelen 30.000 Türkmen ile kuvvetlerini genişletmiştir.[8][3] İbrahim Yınal, Hemedan yakınlarında Tuğrul'u mağlup etmiş[9][10] ve Tuğrul Hemedan kalesine çekilerek ağabeyi Çağrı Bey'den yardım istemiştir.[3]
Meydan Muharebesi ve Sonuç
[değiştir | kaynağı değiştir]Çağrı Bey'in oğulları Alparslan, Kavurt ve Emir Yakuti komutasındaki kuvvetler ise Tuğrul Bey'e yardıma gelmişlerdir.[11][12] Çağrı Bey'in oğullarının desteğe gelmesi üzerine İbrahim Yınal kuşatmayı kaldırmış ve geri çekilmiştir.[13] İki taraf arasında 23 Temmuz[1]-3 Ağustos[2]1059'da Rey yakınlarında gerçekleşen savaşta[14][3] İbrahim Yınal'ın ordusu yenilgiye uğramıştır.[15] Alparslan tarafından esir alınan İbrahim Yınal ve yeğenleri Tuğrul Bey'e teslim edilmiş[3] ve Tuğrul Bey, İbrahim Yınal ve yeğenlerinin idamını emretmiştir.[16][17]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ a b c "SELÇUKLULAR". TDV İslâm Ansiklopedisi. 20 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2025.
- ^ a b c Turan & Osman 2019.
- ^ a b c d e Turan, Osman (2019). Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. 22. basim. İstanbul: Ötüken. ISBN 978-975-437-470-4.
- ^ Merçil & Erdoğan 2019.
- ^ Baihaqī, Abu-'l-Faḍl Muḥammad Ibn-Ḥusain (2019). Kırlangıç, Hicabi (Ed.). Târîh-i Beyhakî. Türk Tarih Kurumu yayınları 4/A-2-1.1. dizi. Lugal, Necati tarafından çevrildi. Ankara: Turk Tarih Kurumu. ISBN 978-975-16-3616-4.
- ^ Ergüner, Anıl Ergüner; Yıldırım, Muhammed İbrahim (25 Ağustos 2024). "İbrahim Yınal ve Siyasî Faaliyetler". Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi (İngilizce). doi:10.46868/atdd.2024.712. ISSN 2148-2292.
- ^ Cankurt & Mustafa 2023.
- ^ Piyadeoğlu & Cihan 2013.
- ^ Köymen, Mehmet Altay (1989). Selçuklu devri Türk tarihi. Türk Tarih Kurumu yayınları 7. dizi. Ankara. ISBN 978-975-16-0119-3.
- ^ Turan, Osman (2019). Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. 22. basim. İstanbul: Ötüken. s. 137. ISBN 978-975-437-470-4.
- ^ "ÇAĞRI BEY". TDV İslâm Ansiklopedisi. 4 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2025.
- ^ Piyadeoğlu & Cihan 2020.
- ^ Sevim, Ali; Merçil, Erdoğan (1 Ocak 2014). Selçuklu Devletleri Tarihi Siyaset,Teşkilat ve Kültür. Türk Tarih Kurumu. ISBN 978-975-16-2678-3.
- ^ Çelik & Sebahattin 2018.
- ^ "SELÇUKLULAR". TDV İslâm Ansiklopedisi. 20 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2025.
- ^ Genç & Süleyman 2010.
- ^ Ayan & Ergin 2020.
- Genel
- Turan, Osman (2019). Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Yayın Kültür serisi (22. basim ed.). İstanbul: Ötüken.
- Ayan, Ergin. Sultan Tuğrul Bey, Kronik Yayınları. İstanbul, 2020.
- Beyhakî, Ebu'l-Fazl Muhammed. Tarih-i Beyhakî. Çev. Necati Lügal, Haz. Hicabi Kırlangıç. TTK Yayınları.
- Cankurt, Mustafa. Selçuklu Hanedanının Asi Melikleri. Çıra Akademi Yayınları. İstanbul, 2023.
- Çelik, Sebahattin. İbrahim Yınal'ın Eski Türk Töresi Gereği Selçuklu Tahtında Hak İddia Etmesi. Rıfat Özdemir'e Armağan. Hiper Yayın, İstanbul, 2018.
- Genç, Süleyman. Selçuklu Tarihinde İbrahim Yınal İsyanı ve Onun Fatımî Arkaplanı. DEÜİFD, 2010.
- Merçil, Erdoğan. Afganistan ve Hindistan'da Bir Türk Devleti Gazneliler. Bilge Kültür Sanat Yayınları, İstanbul, 2019.
- Merçil, Erdoğan. Büyük Selçuklu Devleti. Bilge Kültür Sanat Yayınları, İstanbul, 2016.
- Merçil, Erdoğan. Gazneliler Devleti Tarihi. TTK Yayınları, Ankara, 1989.
- Piyadeoğlu, Cihan. Büyük Selçuklular-Yeni Bir Devrin Başlangıcı. Kronik Yayınları, İstanbul, 2020.
- Piyadeoğlu, Cihan. Selçuklu Hanedanının Önemli Bir Mensubu: İbrahim Yınal. Türkiyat Mecmuası, 2013.
- Köymen, Mehmet Altay, (2004), Selçuklu Devri Türk Tarihi, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları.
- Genç, Süleyman. 2010, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi.
- www.iranicaonline.org/articles/alp-arslan-saljuq-sultan.
- Sevim, Ali; Merçil, Erdoğan (2014-01-01). Selçuklu Devletleri Tarihi Siyaset,Teşkilat ve Kültür. Türk Tarih Kurumu. ISBN 978-975-16-2678-3.
- Ergüner, Anıl ve Yıldırım, Muhammed İbrahim. İbrahim Yınal ve Siyasi Faaliyetleri . Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2024.
- Ergüner, Anıl ve Yıldırım, Muhammed İbrahim (2024). İbrahim Yınal ve Siyasî Faaliyetleri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Dergipark.org.tr