Radetzky Marşı

Radetzky Marşı'nın kapağı, 1848.

Radetzky Marşı (Almanca: Radetzkymarsch), Avusturyalı besteci Johann Strauss I tarafından bestelenen ve ilk kez 31 Ağustos 1848'de Viyana'da icra edilmiş olan, Custoza Muharebesi’nde (1848) Sardinya-Piemonte Krallığı’na karşı zafer elde eden Feldmareşal Josef Wenzel Radetzky von Radetz (eserin adını aldığı) komutasındaki Avusturya kuvvetlerine ithaf edilmiş marş.

Radetzky'nin kazandığı zafer için 31 Ağustos 1848 tarihinde Viyana'da büyük bir festival düzenlendi. Johann Strauss I de, festivale bir besteyle katkıda bulunmak üzere görevlendirildi. Strauss'un, İmparator Franz Joseph destekçilerinin yanında yer alarak sadakatini açıkça ortaya koyması devrimcilere sempati duyan oğlu Johann Strauss II ile tam bir tezat oluşturmuştu.

Marşın ilk kez dinleyenlerden olan Avusturyalı subayların nakaratı dinlerken elleri ve ayaklarıyla müziğin ritmini kendiliğinden söylemeye başlamalarının bir geleneğe dönüştüğü düşünülür. Bu gelenek, bu geleneğin bilincinde olan halk tarafından günümüzde de sürdürülmektedir. Son zamanlarda Viyana'daki Yeni Yıl Konserleri'nde şefler, orkestrayla birlikte konseri yönetmeleri için alkışlayan seyircilere dönerler.

Önemli İcraalar

Özellikle Viyanalılar arasında büyük ilgi gören eserin konser versiyonu, geleneksel olarak Viyana Filarmoni Orkestrası'nın verdiği Yeni Yıl Konseri'nin kapanışında icra edilir. Aşağıda değişik yıllarda eserin icra eden şefler yer almaktadır.

• 1946 ve 1947: Josef Krips yönetiminde;
• 1950, 1951, 1952, 1953, 1954 ve 1955: Clemens Krauss yönetiminde;
• 1958, 1959, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1970, 1971, 1974, 1975, 1976 ve 1979: Willi Boskovsky yönetiminde;
• 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1994, 1996 ve 1999 yıllarında Lorin Maazel yönetiminde;
• 1987: Herbert von Karajan yönetiminde;
• 1988 ve 1991: Claudio Abbado yönetiminde;
• 1989 ve 1992: Carlos Kleiber yönetiminde;
• 1990, 1995, 1998, 2007 ve 2015: Zubin Mehta yönetiminde;
• 1993, 1997, 2000, 2004, 2018, 2021 ve 2025: Riccardo Muti yönetiminde;
• 2001 ve 2003: Nikolaus Harnoncourt'un yönetimi altında;
• 2002: Seiji Osawa yönetiminde;
• 2006, 2012 ve 2016: Mariss Jansons yönetiminde;
• 2008 ve 2010: Georges Prêtre'nin yönetimi altında;
• 2009, 2014 ve 2022: Daniel Barenboim yönetiminde;
• 2011, 2013 ve 2023: Franz Welser-Möst yönetiminde;
• 2017: Gustavo Dudamel'in yönetiminde;
• 2019 ve 2024: Christian Thielemann yönetiminde;
• 2020: Andris Nelsons yönetiminde.