Orkynia Muharebesi
| Orkynia Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Diadokhoi Savaşları'nın bir parçası | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
| Perdikkas Karşıtı Koalisyon | Perdikkas KaKoalisyonu | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
| Antigonos | Eumenes | ||||||
| Güçler | |||||||
|
10,000 piyade 2,000 süvari 30 fil |
20,000 piyade 5,000 süvari | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Çok az | 8,000 ölü | ||||||
|
Ek sonuçları:
| |||||||
Orkynia Muharebesi, MÖ 319'da Kapadokya'daki Orkynia yakınlarında gerçekleşmiştir. Büyük İskender'in halefleri, yani Diadokhlar arasında gerçekleşen çatışmaların ilk savaşlarından biridir. Orkynia'da Antigonos Monophthalmus ve Kardialı Eumenes'in orduları karşı karşıya gelir ve savaş kesin bir Antigonos zaferiyle sonuçlanır.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]Büyük İskender'in MÖ 323'te ölümünden sonra, generalleri hemen devasa imparatorluğu üzerinde kavga etmeye başladılar. Kısa bir süre içinde, her general İskender'in geniş imparatorluğunun bir kısmını talep etmeye çalışırken, çatışmalar açık savaşa dönüşür. En yetenekli halef generallerden (Diadohklar) biri, bir kuşatmada kaybettiği bir gözü nedeniyle Monophthalmus (Tek Gözlü) olarak adlandırılan Antigonos'tu. Diadokhlar arasındaki savaşın ilk yıllarında, Krateros'u zaten yenmiş yetenekli bir general olan Kardiyalı Eumenes ile karşı karşıya gelir. Perdikkas'a karşı gerçekleşen Birinci Diadokhlar Savaşı MÖ 321'de sona erdikten sonra, İmparatorluğun ikinci kez taksimi olan Triparadisos Bölünmesi gerçekleşir. Bu paylaşım, Antipatros'un İmparatorluğun yeni naibi ve Antigonos'un Asya'nın strategosu olmasını öngörüyordu. Antipatros, Antigonos'u Perdikkas fraksiyonunun kalıntılarını avlamak ve yenmekle görevlendirir. Antigonos, Kraliyet Ordusu'nun komutasını alır ve Antipatros'un Avrupa ordusundan daha güvenilir birliklerle takviye ettikten sonra, Küçük Asya'daki düşmanlarına karşı harekete geçer.[1] Önce Kapadokya'daki Eumenes'e karşı yürür, ancak arkasında Pisidia'da bulunan Alcetas'ı izlemek için önemli bir kuvvet bırakmak zorunda kalır. Bu nedenle, Antigonos, yaklaşık 20.000 piyade ve 5.000 süvariye sahip olan Eumenes'in karşısına yalnızca 10.000 piyade (yarısı Makedon), 2.000 süvari ve otuz fil çıkarabildi.[2]
Başlangıç
[değiştir | kaynağı değiştir]Eumenes, piyade ve süvari bakımından Antigonos'tan sayıca üstündü, buna rağmen Antigonos cesur, saldırgan bir strateji benimser. Eumenes, Orkynia yakınlarında[3] süvari savaşı için uygun bir ovada[4] kamp kurar. Antigonus da hızla gelir ve ovaya bakan bir tepede kamp kurar. Konumu nedeniyle Antigonos, savaşı istediği zaman verebilir veya reddedebilirdi. Eumenes'e fart ettirmeden, Antigonos, taraf değiştirmeye istekli olan süvari subayı Apollonides ile temasa geçer.[5]
Mücadele
[değiştir | kaynağı değiştir]Antigonos, falanksını normalden iki kat daha uzun bir şekilde dizer, böylece rakibini aslında olduğundan iki kat daha fazla piyadesi olduğuna inandırarak kandırır. Buna Apollonides'in süvarilerinin ihaneti de eklenince, Eumenes'in ordusu bozguna uğrar. Bununla yetinmeyen Antigonos, süvarilerini Eumenes'in destek yük ve erzaklarını ele geçirmeye gönderir. Bu üç taktik sayesinde Antigonos'un daha küçük ordusu parlak bir zafer kazanırken, yaklaşık 8.000 düşmanı öldürdü[6] ve geri kalanların çoğu da ona katıldı.[7]
Sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Eumenes, önemli bir birlik grubuyla kaçar, hain Apollonides'i yakalayıp öldürür, Antigonos'un güçlerinin takibinden kurtulur ve ölülerini gömdüğü savaş alanına geri döner. Sonunda Antigonos, en yakın takipçileriyle (yaklaşık 600-700 kişi) Nora adlı bir kaleye sığınmak zorunda kalan Eumenes'i kıstırır.[8] Antigonos orada onu kuşatma altına alır, ancak kale iyi stoklanmıştır ve neredeyse geçilemez duvarlara sahiptir. Antigonos, Nora kuşatmasını bir astına bırakır ve ordusunun büyük bir kısmını alarak, kalan Perdikkas taraftarlarıyla (Alketas, Polemon, Dokimos ve Attalos) mücadele etmek için ayrılır.[9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Richard A. Billows, Antigonos the one-eyed and the creation of the Hellenistic State, s.72.
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the one-eyed and the creation of the Hellenistic State, s.75.
- ^ Plutarch, Eumenes, 9,2.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XVIII 40,6.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XVIII 40,5–8; Plutarch, Eumenes, 9,2.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XVIII 40,8
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XVIII 41,1
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the one-eyed and the creation of the Hellenistic State, p.77.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XVIII 44, 1–2.
Literatür
[değiştir | kaynağı değiştir]- Billows, Richard A. (1990). Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State. Berkeley and Los Angeles, California: University of California Press. ISBN 0-520-20880-3.
- Diodorus Siculus (1954). The Library of History. Loeb Classical Library 390. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674994294.