Hellespont Muharebesi (MÖ 321)
| Birinci Hellespont Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Diadokhoi Savaşları'nın bir parçası | |||||||||
Eumenes'in Neoptolemos'a karşı mücadelesi, Hellespont Muharebesi (M.Ö. 321), Diadokhoi Savaşları. 1878 gravürü. | |||||||||
40°N 28°E / 40°K 28°D
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Perdikkas Karşıtı Koalisyon | Perdikkas Koalisyonu | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
|
Krateros (ölü) Neoptolemos (ölü) |
Eumenes Pharnabazos Phoinix | ||||||||
| Güçler | |||||||||
| ~20,000 | ~20,000 | ||||||||
Hellespont Muharebesi, MÖ 321 veya 320 yılında Krateros ve Neoptolemos orduları ile Eumenes arasında gerçekleşmiştir. Bu, İskender'in halefleri arasındaki savaşların bir parçasıydı. Eumenes ve Neoptolemus, Krateros'un Hellespont'u geçerek Asya'ya girmesini engellemek için Perdikkas tarafından gönderilmişti, ancak Neoptolemus taraf değiştirerek Krateros'a katıldı. Eumenes, savaşı kazandı ve hem Krateros hem de Neoptolemus öldürüldü.
Başlangıç
[değiştir | kaynağı değiştir]MÖ 323'te İskender'in ölümü sonrası imparatorluğu siyasi ve askeri bir kargaşaya içine girdi. Generalleri ve valileri imparatorluğu onun "Halefleri" (Diadohoiler) olarak böldüler.
Perdikkas, ana Makedon ordusunu ve 'Asya İmparatorluğu'nun naibi' unvanını miras aldı. Ayrıca, İskender'in kız kardeşi Kleopatra ile evlenmeye çalıştı, bu da ona Makedon tahtı üzerinde hak iddia etme imkanı verecekti. Bu nedenle, ona karşı diğer haleflerden oluşan bir koalisyon kuruldu. Krateros komutasındaki bir ordu, Perdikkas ve müttefikleriyle yüzleşmek üzere Asya'ya gönderildi. Perdikkas, Krateros'un Asya'ya geçmesini engellemek için Eumenes ve Neoptolemus'u bir orduyla Hellespont'a gönderdi. Eumenes'i kıskanan Neoptolemus, birkaç yüz atlıyla firar ederek Krateros'un güçlerine katıldı.
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Geçişten sonra Krateros ve Eumenes karşılaştıklarında her birinin 20.000 civarında piyadesi vardı ama Krateros'un tecrübeli Makedonyalılardan oluşan falanksı daha üstündü. Eumenes ise sayıca daha fazla olan süvarilerine güveniyordu.

Frigya'nın eski Pers satrabı III. Pharnabazos, Eumenes'in tarafında bir süvari filosunun komutanıydı:[2]
Savaşmak için geldiğinde, Krateros ile çatışmaya hiçbir Makedon'u göndermedi, bunun yerine Artabazus'un oğlu Pharnabazus ve Tenedoslu Phoenix'in komuta ettiği iki yabancı atlı birliğini bu görev için atadı. Onlara, düşmanı ilk gördüklerinde ilerlemeleri ve geri çekilme fırsatı vermeden yakın dövüşe girmeleri emredildi; ve eğer konuşmaya veya herhangi bir habercinin gönderilmesine teşebbüs ederlerse, bunu dikkate almamaları gerekiyordu.
— Plutarch, The Life of Eumenes.[3]
Her iki taraf da falankslarını merkeze ve süvarilerini kanatlara yerleştirdi, Krateros ve Eumenes kendi sağ kanatlarını komuta ediyordu. Falankslar çatıştı ve iki Makedon falanksının karşılaşmalarına özgü çetin bir mücadele başladı.
Süvari komutası, çoğunlukla Asyalı birliklerden oluşan Tenedoslu Phoenix ve Pharnabazus'a emanet edildi; Eumenes, kendi yurttaşları arasında bu kadar popüler olan bir generale karşı herhangi bir Makedon'u çıkarmaktan çekiniyordu. Düşmanı görür görmez iki komutan, sarsıntıya dayanamayan Krateros'un ordusuna saldırdı ve yaşlı general kendisi de kargaşada can verdi.[4] Krateros'un öldürülmesiyle süvarileri dağıldı. Diğer kanatta, Neoptolemus, Eumenes ile karşılaştı ve teke tek dövüşte Neoptolemus öldürüldü. Artık kuşatılmış ve lidersiz kalan Krateros'un piyadeleri teslim oldu.
Sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Eumenes, yenilen Makedonları kendisine katılmaya davet etti. Onlar da kabul ettiler, ancak geceleyin Yunanistan ve Makedonya naibi Antipater'e yeniden katılmak üzere ayrıldılar. Hellespont Muharebesi iki rakibi ortadan kaldırdı, ancak Veraset Savaşları 40 yıl daha devam edecekti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ A reconstitution is visible in Rose, Charles Brian (2013). "The Tombs of the Granicus River Valley IV: The Çan Sarcophagus". The Archaeology of Greek and Roman Troy (İngilizce). ss. 129-142. doi:10.1017/CBO9781139028080.008. ISBN 978-1-139-02808-0.
- ^ Arrian, vii. 4; Plutarch, Parallel Lives, "Eumenes", 7; Diodorus Siculus, Bibliotheca, xviii. 30-32
- ^ Plutarch: Life of Eumenes - translation. 7 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2025.
- ^ "Plutarch: Life of Eumenes - translation". www.attalus.org. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2025.