Mor Efrem Süryani Kilisesi
| ܥܕܬܐ ܕܡܪܝ ܐܦܪܝܡ ܕܣܘܪ̈ܝܝܐ ܩܕ̈ܡܝܐ ܐܪ̈ܬܕܘܟܣܝܐ | |
 Kiliseden bir görüntü (Mart 2023) | |
 | |
| Konum | Yeşilköy, Bakırköy, İstanbul |
|---|---|
| Ülke | Türkiye |
| Koordinatlar | 40°57′35″K 28°49′29″D / 40.95972°K 28.82472°D |
| Mezhep | Süryani Ortodoks |
| Açılış | 2023 |
| İthaf | Efrem |
| Durum | Etkin |
| Temel atma | 2019 |
| Tamamlanma | 2023 |
| Maliyet | 4 milyon $ |
| Kapasite | 750 |
Mor Efrem Süryani Kilisesi (Süryanice: ܥܕܬܐ ܕܡܪܝ ܐܦܪܝܡ ܕܣܘܪ̈ܝܝܐ ܩܕ̈ܡܝܐ ܐܪ̈ܬܕܘܟܣܝܐ), İstanbul'a bağlı Bakırköy ilçesinde bulunan Süryani Ortodoks kilisesidir. 8 Ekim 2023 tarihinde açılan kilise, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde inşa edilen ilk kilisedir. Adını Mor Efrem'den almıştır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]2009 yılında başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne kilisenin inşası için yer bulunması talimatını verdi. Belediye tarafından tahsis edilen arazi, 1950'den beri devlete ait ve 1996'dan beri kullanılmayan bir İtalyan Latin Katolik mezarlığıydı.[1][2][3] Kilisenin mezarlığın önündeki boş alana inşa edilmesi planlandı.[3] 2015 yılında başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından kilisenin inşa edileceği duyuruldu.[2]
3 Ağustos 2019 tarihinde cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından İstanbul metropoliti Yusuf Çetin ile birlikte kilisenin temeli atıldı.[4] Kilisenin inşası Mart 2023'te tamamlandı.[5][6] Açılışı ise 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremler nedeniyle ileri bir tarihe ertelendi.[7] 8 Ekim 2023 tarihinde törenle açıldı.[8]
20. yüzyıl boyunca Süryani Ortodoks Asuriler Tur Abdin'den İstanbul'a sürekli bir iç göç gerçekleştirdiler ve bu göç, Kürt aşiretlerinin baskısı nedeniyle 1960'lardan itibaren, 1980'lerde ve 1990'larda ise Türkiye'nin güneydoğusundaki çatışma ve terör nedeniyle özellikle yoğunlaştı.[9]
İstanbul'daki Süryanilerin (Asurilerin) en büyük grubu, Süryani Ortodoks Kilisesi'ne mensup olanlardır. İstanbul'da Keldani Katolik ve Süryani Katolik Kiliselerine mensup Süryaniler de bulunmaktadır. Ancak, Doğu Süryani Kilisesi İstanbul'da bulunmamaktadır.[10]
Mimarisi
[değiştir | kaynağı değiştir]İstanbul'da yaşayan 17 bin Süryani için inşa edilen ikinci kilisedir.[3] Kapasitesi 750 kişidir.[8] Beş katlıdır.[3] Süryani cemaatinin bağışlarıyla finanse edilen inşaat maliyetinin yaklaşık 4 milyon $ olduğu tahmin edilmektedir.[3] Mimarisinde Mardin'deki Süryani kilise ve manastırlarından esinlenilmiştir.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Erdogan lays stone for modern Turkey's first new church". France 24 (İngilizce). 3 Ağustos 2019. 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b "First new church in Turkey in more than 100 years". cne.news (İngilizce). 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ a b c d e Kucuk, Elif (16 Şubat 2022). "1st church built in Turkish republican era nearing completion". www.aa.com.tr. 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ Alhas, Ali Murat; Bilgiç, Büşra Nur. "'Syriac Orthodox church gives Istanbul new richness'". www.aa.com.tr. 26 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ Habertürk (8 Mart 2019). "Cumhuriyet tarihinin ilk Süryani kilisesi inşaatı başladı". Habertürk. 9 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023.
- ^ "Mor Efrem Süryani Ortodoks Kilisesi tamamlandı". CNN Türk. 23 Mart 2023. 2 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023.
- ^ "Açılış gününü bekliyor: Yeşilköy'deki Mor Efrem Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi'nin tamamlanmış hali görüntülendi". Gazete Duvar. 17 Mart 2023. 25 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023.
- ^ a b "Türkiye Cumhuriyeti tarihinde inşa edilen ilk kilise açılıyor". euronews. 8 Ekim 2023. 9 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023.
- ^ "Wayback Machine" (PDF). ipc.sabanciuniv.edu. Erişim tarihi: 2025-11-27.
- ^ Erol, Su (2015-09-01). "The Syriacs of Turkey". Archives de sciences sociales des religions (İngilizce) (171): 59–80. doi:10.4000/assr.27027. ISSN 0335-5985.
- ^ "Republic's first church preparing for its opening - Türkiye News". Hürriyet Daily News (İngilizce). 8 Ocak 2023. 19 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.