Modern Yunanca
Bu madde veya bölüm Yunanca adlı maddeye çok benzemektedir ve bu iki maddenin tek başlık altında birleştirilmesi önerilmektedir. Birleştirme işlemi yapıldıktan sonra sayfaya {{Geçmiş birleştir}} şablonunu ekleyiniz. |
Modern Yunanca, Yeni Yunanca ya da Yeni Helen dili (tarihsel olarak Romaika adıyla da bilinir), günümüzde konuşulan ve öğretilen Yunanca dilinin yerleşik biçimini ya da alternatif olarak çağdaş dönemde genel olarak konuşulan Yunanca’nın çeşitli dilsel varyantlarını ifade eder. Modern Yunanca dil döneminin başlangıcı, esasen sembolik olarak, 1453’te Konstantinopolis’in fethinden sonraya tarihlendirilir; ancak Modern Yunanca’ya özgü pek çok özellik, MÖ 3. yüzyıldan MS 10. yüzyıla kadar uzanan dönemlerde, yüzyıllar önce ortaya çıkmıştı.[1] Modern Yunanca döneminde dil, yerel lehçelerin dilin resmî ve arkaik biçimleriyle bir arada var olduğu bir iki dillilik (diglossia) durumundaydı. Modern Yunanca, bugünkü kesin biçimini 17. yüzyılın sonlarında almaya başlamıştır.
Halk Yunancası ya da Yunanca söylenişiyle Demotiki (Yun. Yunanca: δημοτική "Dimotiki" okunur) 1976'dan beri Yunanistan'ın ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin resmî dilidir.[2]
Demotiki lehçesi, Yunanistan anakarası dışında Ege Adaları, Kıbrıs ve dünyanın birçok yerindeki Yunan topluluklar tarafından da konuşulmaktadır.[2]
Sınıflandırma
[değiştir | kaynağı değiştir]Yunanca, Hint-Avrupa dilleri içinde bağımsız bir kol oluşturur. Çakonca lehçesi dışında, Modern Yunanca’nın günümüzde var olan tüm biçimleri, geç antik çağın Helenistik Koini Grekçesi’nden türemiştir. Bu nedenle, klasik dönemde Atina ve çevresinde konuşulan Attika lehçesinin bir devamı olarak kuşkusuz değerlendirilebilir. Çakonca lehçesi ise günümüzde Mora (Peloponez) bölgesinde küçük bir topluluk tarafından konuşulan, izole bir lehçe olup Dor lehçesinden türemiştir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Yunanistan'ın kurulmasıyla resmî dil olarak Katarevusa lehçesi ilan edildi. Okullar ve resmî dairelerde sadece bu diyalekt kullanıldı ancak halk bu diyalekte yabancı olduğundan evlerde ve sokaklarda Halk Yunancası (Demotiki) konuşulmaya devam edildi.
Demotiki'de bir takım bozulmalar olunca 1964'te okullarda Demotiki'nin de okutulmasına izin verildi.
Bu iki dillilik 1976 yılına kadar devam etti. 1976'da Yunanistan'da çıkan bir kanun ile Katarevusa devletin resmî dili olmaktan çıkartıldı ve Demotiki resmî dil haline getirildi böylece okul, resmî daire ve evlerde konuşulan dilin aynı olması sağlandı.
1982 yılında kabul edilen ikinci bir kanunla politonik sistem terk edilip monotonik sisteme geçilmiş. Yani kelime üzerlerinde vurgulu heceyi belirtmek için kullanılan aksan işaretleri üç çeşitten tek çeşide düşürülmüştür ve toplam kullanılan fonetik işaret sayısı yediden ikiye düşürülmüştür. Bu reform tutucu çevrelerce büyük bir tepkiyle karşılanmış ve "Yunancanın katli" olarak yorumlanmıştır. Bugün dahi tutucu çevreler hâlâ Politonik sistemi kullanmakta ısrar etmektedirler. Örneğin, 1982'den önce Yunancada Omega harfinin okunuşunun yazılış şekli ὦμέγα iken, şimdi ωμέγα (oméga) olarak yazılır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 1. Encyclopedia of Modern Greek Literature By Bruce Merry 2. Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated 3.The New International Encyclopædia edited by Daniel Coit Gilman, Harry Thurston Peck, Frank Moore Colby 4. Academic American Encyclopedia By Grolier Incorporated 5. After Antiquity By Margaret Alexiou
- ^ a b Anderson, Stephen R. (2012). Languages : a very short introduction (1. bas.). Oxford, B.K.: Oxford University Press. ISBN 978-0199590599.