Mira Krallığı

Başlığın diğer anlamları için Mira sayfasına bakınız.

İzmir Nif Dağı Karabel kaya kabartması anıtındaki yazıttaki atıf "Mira Kralı Tarkasnawa" şeklinde okunmuştur.

Mira Krallığı Batı Anadolu'da Arzava Kralığının Hitit İmparatorluğu tarafından yıkılması ile ortaya çıkan yarı özerk yerel krallıklardan biri (yaklaşık MÖ 1315-1190).

Başkentlerinin Apasa (sonradan Efes -Ephesos, Ephesus-) olduğu yakın geçmişteki bulgularla kesinleşmiş gibidir. Bu konuda Selçuk ilçe merkezinde yer alan ve uzun yıllar Efes antik kenti'nin son kurulduğu yer olarak bilinen Ayasuluk Tepesi'nde 1990 yılından beri Efes Müzesi Müdürlüğü ve Pamukkale Üniversitesi işbirliği ile yürütülmekte olan kazılar özellikle önemli veriler ortaya koymuştur.

Arzava Krallığı'nın yıkılması ile ortaya çıkan diğer yönetimler arasında, Mira'nın komşuları olan, Hapalla, Seha Nehri Ülkesi ve Vilusa sayılmaktadır. Bu yönetsel oluşumların her birinin, varlığı süresince Arzava Krallığı'nın çatısı altında da yer almış olmaları mümkündür.

Mira Krallığı Anadolu'nun karanlık çağlarının başlaması (yaklaşık olarak MÖ 1200 sonrası) ile tarihe karışmış, bölgeleri Lidya Krallığı'nın Mermnadlar hanedanı yönetiminde Batı Anadolu birliğini sağlamalarına kadar tarihi kayıtların dışında kalmıştır.

Tarih

Mira'ya iliskin en eski atıf MÖ 14. yüzyılda Hitit Büyük Kralı I. Şuppiluliuma'nın Arzava seferiyle bağlantılıdır, Ancak Mira'nın bu dönemde Hitit kralının muhaliflerinden biri olup olmadığı veya Arzava ile ilişkisinin ne olduğu netlik kazanmamıştır. I. Şuppiluliuma'nın kızı Muwatti, Hittitlerin Arzavalı müttefiklerinden Mashuiluva ile evliydi. Şuppiluliuma'nın en küçük oğlu ve daha sonra kral olan II. Murşili Arzawa seferinin başarıyla sonuçlanmasından sonra, damat Mashuiluva'yı vasal hükümdar olarak Mira'ya yerleştirilmiş ve 600 askerlik kişisel muhafız vermiştir. Eski Arzava topraklarının ne kadarının Mira'ya baglandığı net açık değildir. Mira'nın Ege kıyılarına kadar uzandığı ve başkentinin Apasa'da (muhtemelen Efes) olduğu muhtemeldir. Mashuiluva yalancı şahitlikten suçlu bulunduktan kısa bir süre sonra, Pitassa ülkesini Hititlere karşı kışkırtmış ve Masa ülkesine kaçmıştır. Ama Hitit kralı II. Murşili, Masa'yı işgal etmekle tehdit edince Masalılar, Mashuiluva'yı Hitit kralına teslim etmişlerdir. Böylece bunun üzerine Mashuiluva Hattuşa'ya sürülür. Mira'nın ileri gelenleri aralarında anlaşarak, Mashuiluva'nin yeğeni ve aynı zamanda evlatlığı Kupanta-Kurunta'yı hükümdar seçerler.

MÖ 1240'larda III. Hattuşili döneminde, Hititler ile Mira kralı (muhtemelen Kupanta-Kurunta) arasında, Mira'nın III. Hattuşili'nin tahttan indirdiği Urhi-Teşşub'u desteklemesi nedeniyle anlaşmazlıklar yaşanmış gibi görünmektedir. Bunun Mira ile Hititler arasında savaşa yol açıp açmadığı net değildir. Mira'ya dair bilinen son referanslardan biri IV. Tuthaliya'nın MÖ 13. yüzyılın sonlarında Tarhuntaşşa kralı olan kuzeni Kurunta ile yaptığı antlaşmada Alantalli adında bir Mira kralının antlaşmaya tanık olarak gösterilmesidir. Alantalli'nin ardılı muhtemelen İzmir yakınlarındaki Karabel kaya anıtında belirtilen Mira kralı Tarkasnava'dır.

Ayrıca bakınız

• Arzava
• Luvi dili
• Lidya

Dış bağlantılar

• "Ayasuluk Tepesi ve St. Jean Anıtı kazısı tarihçesi". Pamukkale Üniversitesi. 23 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022. 
• Karabel Anıtı