Medellín
| Medellín | |
|---|---|
| Ülke | |
| Departman | Antioquia |
| İdare | |
| • Belediye başkanı | Aníbal Gaviria |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 380.64 km² |
| Rakım | 1538 m |
| Nüfus (2005)[1] | |
| • Toplam | 3.731,447 (2.012) |
| • Kent | 2,441,123 |
Resmî site http://www.medellin.gov.co/ | |
Medellín, Kolombiya'nın Bogotá'dan sonraki ikinci büyük şehri ve Antioquia departmanının başkentidir. Güney Amerika'nın kuzeybatısında, And Dağları'nın merkezi bir bölgesi olan Aburrá Vadisi'nde yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2018 nüfus sayımına göre 2.427.129'dur. Medellín metropol alanı, 4 milyondan fazla nüfusuyla Kolombiya'nın nüfus ve ekonomi açısından ikinci büyük kentsel yerleşim bölgesidir.
1616 yılında İspanyol Francisco de Herrera Campuzano, günümüz El Poblado komününde bulunan "Aburrá'lı Aziz Lawrence" (San Lorenzo de Aburrá) olarak bilinen küçük bir yerli köyü (poblado) kurmuştur. 2 Kasım 1675'te Avusturyalı kraliçe eşi Mariana, günümüzde şehrin merkezine (doğu-orta bölge) denk gelen Aná bölgesinde "Medellín'in Meryem Ana Candelaria Kasabası"nı (Villa de Nuestra Señora de la Candelaria de Medellín) kurdu ve bölgeyi ilk kez "Medellín" olarak tanımladı. 1826'da, günümüz Kolombiya, Venezuela, Ekvador ve Panama'yı kapsayan yeni kurulan Büyük Kolombiya Cumhuriyeti'nin Ulusal Kongresi tarafından şehir, Antioquia Departmanı'nın başkenti ilan edildi. Kolombiya İspanya'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra, Medellín 1886 Kolombiya Anayasası'nın ilanına kadar 1888 yılına kadar Antioquia Federal Eyaleti'nin başkenti oldu. 19. yüzyılda Medellín, önce altın ihraç eden, ardından kahve üreten ve ihraç eden dinamik bir ticaret merkeziydi.
20. yüzyılın sonlarına doğru ve 21. yüzyılın başlarında, Medellín Metro tren hattının inşası, liberalleştirilmiş kalkınma politikaları ve güvenlik ve eğitimdeki iyileşmelerle şehir endüstriyel dinamizmini yeniden kazandı. Yurtdışı Kalkınma Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, şehri Washington Konsensüsü sonrası "yerel kalkınma devleti" ekonomik kalkınma modelinin öncüsü olarak övdüler. Şehir uluslararası alanda bir turizm merkezi olarak tanıtılıyor ve Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından "Gamma +" küresel şehir tipi olarak kabul ediliyor. Medellín Metropol Alanı, Antioquia Departmanının GSYİH'sının %67'sini ve Kolombiya ekonomisinin %11'ini üretmektedir. Medellín, üniversiteleri, akademileri, ticareti, sanayisi, bilimi, sağlık hizmetleri, çiçek yetiştiriciliği ve festivalleriyle bölge için önemlidir.
Şubat 2013'te, Kentsel Arazi Enstitüsü, siyaset, eğitim ve sosyal kalkınmadaki son gelişmelerinden dolayı Medellín'i dünyanın en yenilikçi şehri olarak seçti. Aynı yıl, Medellín, özellikle şehirdeki Kuzeybatı Bütünleşik Kalkınma Projesi nedeniyle Harvard Üniversitesi tarafından Kentsel Kalkınma Girişimi'ne verilen Veronica Rudge Kentselcilik Ödülü'nü kazandı. Medellín, 2014 yılında BM-Habitat'ın 7. Dünya Kentsel Forumu'na ev sahipliği yaptı. 2016 yılında şehir, Lee Kuan Yew Dünya Şehir Ödülü'nü kazandı. Bu ödül, kentsel çözümlerde ve sürdürülebilir kentsel kalkınmada yeniliği ilerletme çabalarını tanımayı ve kutlamayı amaçlamaktadır.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| En yüksek sıcaklık (°C) | 33,2 | 35,0 | 36,0 | 35,0 | 36,2 | 36,5 | 35,6 | 36,5 | 38,0 | 36,5 | 37,0 | 35,0 | 38,0 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 27,8 | 28,2 | 28,1 | 27,6 | 27,8 | 28,2 | 28,4 | 28,5 | 28,0 | 27,2 | 27,1 | 27,2 | 27,8 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 22,4 | 22,7 | 22,7 | 22,4 | 22,6 | 22,9 | 23,1 | 23,1 | 22,4 | 21,8 | 21,8 | 21,9 | 22,5 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | 17,2 | 17,5 | 17,7 | 17,8 | 17,8 | 17,4 | 17,1 | 17,2 | 17,0 | 17,0 | 17,3 | 17,2 | 17,4 |
| En düşük sıcaklık (°C) | 9,5 | 8,0 | 9,0 | 9,5 | 10,0 | 10,0 | 8,9 | 10,0 | 9,6 | 9,0 | 9,0 | 8,2 | 8,0 |
| Ortalama yağış (mm) | 63,2 | 81,4 | 129,1 | 170,7 | 213,5 | 149,4 | 133,1 | 139,7 | 181,8 | 226,7 | 158,9 | 104,8 | 1.752,3 |
| Kaynak: Instituto de Hidrología, Meteorología y Estudios Ambientales (IDEAM)[2] | |||||||||||||
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ (İspanyolca) Dane Censo 2005 22 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Promedios 71-00" (İspanyolca). IDEAM. 17 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2011.
| Kolombiya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |