Bogotá
| Bogotá | |
|---|---|
Bogotá, Distrito Capital | |
Bogotá'nın Kolombiya'daki konumu | |
| Ülke | |
| Bölge | And |
| Kuruluş tarihi | 6 Ağustos 1538[1] |
| İdare | |
| • Belediye başkanı | Claudia López Hernández (2020–2023) |
| Yüzölçümü | |
| • Başkent Bölgesi | 1587 km² |
| Nüfus (2015) | |
| • Başkent Bölgesi | 7.878.783 |
| • Metropol | 9.800.000 |
| Zaman dilimi | UTC-05.00 (COT) |
Resmî site www.bogota.gov.co | |
Bogota, resmi olarak Bogotá, Distrito Capital ve Bogotá, D.C. olarak kısaltılır ve eski adıyla Santa Fe de Bogotá olarak bilinir.[3] İspanyol İmparatorluk dönemi boyunca ve 1991 ile 2000 yılları arasında Kolombiya'nın başkenti ve en büyük şehridir. Şehir, Başkent Bölgesi olarak yönetilir ve aynı zamanda siyasi olarak bir parçası olmasa da, çevredeki Cundinamarca departmanının başkentidir. Bogotá, Kolombiya departmanlarıyla aynı idari statüye sahip birinci dereceden bir bölgesel varlıktır. Ülkenin ve Güney Amerika'nın ana siyasi, ekonomik, idari, endüstriyel, kültürel, havacılık, teknolojik, bilimsel, tıbbi, eğitim ve havaalanı merkezidir.
Bogotá, 6 Ağustos 1538'de İspanyol fatih Gonzalo Jiménez de Quesada tarafından, Altiplano'nun yerli halkı olan Muiska'ları fethetmek için And Dağları'na yaptığı sert bir seferin ardından Yeni Granada Krallığı'nın başkenti olarak kurulmuştur. Santafé (1540'tan sonraki adı), 1550'de kurulan Yeni Granada Krallığı'nın İspanyol Kraliyet Audiencia'sının hükûmet merkezi oldu ve 1717'den sonra Yeni Granada Genel Valiliği'nin başkenti oldu. 7 Ağustos 1819'daki Boyacá Savaşı'ndan sonra Bogotá, bağımsız Gran Kolombiya ulusunun başkenti oldu. Muiska halkını onurlandırmak ve İspanyol tacına karşı bir özgürleşme eylemi olarak şehre Bogotá adını veren Simón Bolívar'dı. Bu nedenle, Yeni Granada Genel Valiliği'nin İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlığından ve günümüz Kolombiya'sının oluşumu sırasında Bogotá, bu bölgenin başkenti olarak kaldı.
Şehir, Kolombiya'nın merkezinde, And Dağları'nın Doğu Kordilera'sında bulunan Altiplano Cundiboyacense'nin bir parçası olan Bogotá savanası olarak bilinen yüksek bir platoda yer almaktadır. Deniz seviyesinden ortalama 2.640 metre (8.660 ft) yükseklikte bulunan Bogotá, dünyanın en yüksek üçüncü başkentidir. 20 bölgeye ayrılan Bogotá, 1.587 kilometrekare (613 mil kare) alanı kaplamakta ve yıl boyunca sürekli serin bir iklime sahiptir.
Şehir, Kolombiya hükûmetinin yürütme organının (Cumhurbaşkanlığı Ofisi), yasama organının (Kolombiya Kongresi) ve yargı organının (Yüksek Adalet Divanı, Anayasa Mahkemesi, Devlet Konseyi ve Yüksek Yargı Konseyi) merkez ofislerine ev sahipliği yapmaktadır. Bogotá, ekonomik gücü ve buna bağlı finansal olgunluğu, küresel şirketler için cazibesi ve insan sermayesinin kalitesiyle öne çıkmaktadır. Kolombiya'nın finansal ve ticari kalbidir ve ülkedeki herhangi bir şehre göre en fazla ticari faaliyete sahiptir. Başkent, Kolombiya ve And doğal bölgesindeki ana finans piyasasına ev sahipliği yapmakta ve Latin Amerika ve Kolombiya'ya gelen yeni yabancı doğrudan yatırım projeleri için önde gelen destinasyondur. Ülkenin en yüksek nominal GSYİH'sine sahip olup, ulusal toplamın neredeyse dörtte birinden (24,7%) sorumludur.
Şehrin havaalanı, efsanevi El Dorado'nun adını taşıyan El Dorado Uluslararası Havaalanı, Latin Amerika'da en büyük kargo hacmini karşılıyor ve yolcu sayısı bakımından üçüncü sırada yer alıyor. Bogotá, ülkedeki en fazla sayıda üniversite ve araştırma merkezine ev sahipliği yapıyor ve birçok tiyatro, kütüphane (Virgilio Barco, Tintal ve Tunal of BibloRed, BLAA, Ulusal Kütüphane, 1000'den fazla kütüphane arasında) ve müze ile önemli bir kültür merkezidir. Bogotá, 2014 Küresel Şehirler Endeksi'nde 52. sırada yer alıyor ve GaWC tarafından "Alfa-" tipi küresel bir şehir olarak kabul ediliyor.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| En yüksek sıcaklık (°C) | 26,4 | 25,2 | 26,6 | 24,4 | 25,0 | 28,6 | 25,0 | 23,3 | 26,0 | 25,1 | 25,6 | 24,4 | 28,6 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 20,2 | 20,3 | 19,4 | 20,1 | 19,0 | 19,2 | 18,6 | 18,8 | 19,2 | 19,5 | 19,6 | 19,9 | 19,6 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 14,3 | 14,5 | 14,9 | 14,9 | 15,0 | 14,5 | 14,6 | 14,1 | 14,3 | 14,3 | 14,4 | 14,6 | 14,4 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | 7,6 | 8,4 | 9,5 | 9,7 | 9,7 | 9,5 | 9,2 | 8,9 | 8,7 | 9,0 | 9,2 | 8,0 | 9,0 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −1,5 | −5,2 | −0,4 | 0,2 | 0,2 | 1,1 | 0,4 | 0,4 | 0,3 | 1,8 | 0,5 | −1,1 | −5,2 |
| Ortalama yağış (mm) | 50 | 68 | 91 | 135 | 120 | 54 | 35 | 45 | 70 | 137 | 127 | 81 | 1.012 |
| Kaynak: Instituto de Hidrología, Meteorología y Estudios Ambientales (IDEAM)[4] | |||||||||||||
Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]29 Ekim 1971'de, Bogotá şehri aşağıdaki şehirle bir şehir kardeşleşmesi antlaşmasını imzaladı:[5]
14 Haziran 1982'de şehir, aşağıdaki şehirle uluslararası işbirliği için bir şehir kardeşleşmesi antlaşmasını imzaladı:[6]
Ayrıca 12 Ekim 1982'de her Latin ülkenin (Latin Amerika, İspanya ve Portekiz) başkentleri arasında bir şehir kardeşleşmesi ilânına katılarak,[7] aşağıdaki her şehir ile kardeş şehir statüsünü paylaşmaktadır:
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Henderson, James D.; Delpar, Helen; Brungardt, Maurice Philip; Richard N. Weldon (2000). A reference guide to Latin American history. M.E. Sharpe. s. 61. ISBN 978-1-56324-744-6. 25 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2016.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;Poblacion Municipal DANEisimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2014.
- ^ "Promedios 71-00" (İspanyolca). IDEAM. 17 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2011.
- ^ Programa ciudades hermanas 26 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., City of Miami.
- ^ Sister cities 10 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Seoul Metropolitan Government.
- ^ Documento de declaración de hermanamiento entre las capitales iberoamericanas 10 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Municipalidad de Madrid.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Şehrin resmî sitesi31 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) ve (İngilizce)
- Bogotá Turizm8 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) ve (İngilizce)