Martakert Rayonu (DKÖO)
| 'Martakert Rayonu İli ' | |
|---|---|
| Konum | |
| |
| Bilgi | |
| Yönetim merkezi:: | Mardakert |
| Alan : | km2 |
| Nüfus(): • Nüfus yoğunluğu : |
/km2 |
| Zaman dilimi: | IRST (UTC+04.00) |
| -Yaz (Yaz saati uygulaması): | IRST (UTC+05.00) |
Martakert Rayonu (DKÖO) 8 Ağustos 1930 -26 Kasım 1991 yıllarında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı (NKAO) içindeki bir idari birimiydi. Merkezi Mardakert idi.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]İlçe, 8 Ağustos 1930'da Jrabert ilçesi olarak kuruldu. 17 Eylül 1939'da Mardakert ilçesi olarak yeniden adlandırıldı.
İlçenin idari merkezi Mardakert idi. Bölgede 3 kentsel yerleşim yeri vardı: Madagiz (1943'te kentsel statü kazandı), Mardakert (1960 yılı), Leninavan (1966 yılı). İlçe, alan ve nüfus bakımından Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'nin en büyük ilçesiydi.
Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi 26 Kasım 1991'de kaldırıldı ve ilçe Ağdara (Azerbaycan dilinde: Ağdərə) olarak yeniden adlandırıldı. 13 Ekim 1992'de Ağdara ilçesi de lağvedilerek üç komşu ilçeye bölündü; batı kısmı Kelbecer ilçesine, kuzeydoğu kısmı Terter ilçesine ve güneydoğu kısmı Ağdam ilçesine dahil edildi.[1] Ama 27 Haziran 1993 yılında Karabağ Savaşı sonucu Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin desteğindeki[2] Karabağ Ermeni güçlerinin kontrolüne girdi. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Martakert ilinin bir parçası oldu. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'ndaki Madagiz Savaşı sırasında Azerbaycan, Talış ve Madagiz (daha sonra Sugovuşan olarak yeniden adlandırıldı) köyleri de dahil olmak üzere bölgenin kuzeydoğu kesimini geri aldı.[3] Martakert, İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sonrası 2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması'na göre Rus barış gücü denetiminde Ermeni kontrolünde kaldı. 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonrası il, 26 Eylül 2023'te Azerbaycan kontrolüne devredilmiş ve Azerbaycan askerleri tarafından kasaba merkezine Azerbaycan bayrağı dikilmiştir. 2023 Aralık ayında cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in imzaladığı kararnameye göre Martakert Ağdere Rayonu olarak yeniden oluşturuldu.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Azərbaycan Respublikasının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" (Azerice). 13 Ekim 1992. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.
- ^ Ambrosio, Thomas (2001). Irredentism: Ethnic Conflict and International Politics (İngilizce). Greenwood Publishing Group. s. 150. ISBN 0-275-97260-7, ISBN 978-0-275-97260-8. 14 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2009.
Convincing evidence points also to the direct engagement of Armenian (from the Republic of Armenia) armed forces in the fighting, and to their continued regular stationing in Karabagh
- ^ "Azerbaijan forces take control of seven villages near Nagorno-Karabakh - president". TASS. Erişim tarihi: 22 Ekim 2020.
- ^ "Prezident İlham Əliyev Ağdərə rayonunun yaradılması haqqında Qanunun tətbiqi ilə bağlı Fərman imzalayıb". Azərtac (Azerice). 27 Aralık 2023. 27 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2024.