Marmara, Balıkesir
| Marmara | |
|---|---|
 | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Balıkesir |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Esra Demirtaş[1] |
| • Belediye başkanı | Aydın Dinçer (CHP)[2] |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 110 km² |
| Rakım | 10 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 9.870 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 9.973 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 10850 |
| İl alan kodu | 0266 |
| İl plaka kodu | 10 |
Marmara, Balıkesir ilinin bir ilçesidir. Marmara Adası'nı ve çevresindeki küçük adaları kapsar. Mermer kelimesinin orijini buradan gelir. Mermeri ile ünlüdür. Paşalimanı Adası ise Marmara ilçesine değil Erdek ilçesine bağlıdır.
Marmara Adaları, Marmara Denizi'nin güneybatısında ada Kapıdağ Yarımadası ile Şarköy arasında sığ bir deniz alanında yer alır. Marmara Denizi'ndeki adaların en büyüğü, ismi mermer ve Marmor'dan gelen Marmara Adası yaklaşık 110 km²lik bir alana sahiptir. Adanın en yüksek yeri, Radar Tepe olarak da bilinen İlyas Tepe'dir.
İlçenin yüzölçümü 134 km²dir.[4] Marmara ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 28 metredir.[5]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Adada ilk yerleşme, antik çağda Miletoslularca olmuştur. Adada deniz kolonileri ile bağlanan yerleşim, 15. yüzyıldan itibaren de Türklerle devam etmektedir. Geçmişte ada halkının çoğunluğu oluşturan Rumlar, yüzyıllarca Türklerle beraber yaşamışlardır. Lozan Anlaşmasına ek olarak yapılan Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi hükümlerince Rumlar, Yunanistan'a gitmek zorunda kalınca adaya özellikle Karadeniz Bölgesi'nden gelenler ile Girit Adası'ndan mübadele ile gelenler yerleştirilmiştir.
Antik ismi Prokonnesos olan ada, Kyzikos ile birlikte Delos Deniz Birliğine bağlanmıştır. İlk çağlardan bu yana mermer yatakları nedeniyle ülkeyi imar etmek isteyen Roma ve Bizans İmparatorluğu'nun en ünlü komutanlarının ilgisini çekmiştir. Osmanlı döneminde de yapılan cami ve sarayların mermerleri buradan sağlanmıştır.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1990[6] | 9.792 | 2.355 | 7.437 |
| 2000[7] | 9.446 | 2.215 | 7.231 |
| 2007[8] | 8.597 | 2.554 | 6.043 |
| 2008[9] | 8.908 | 2.540 | 6.368 |
| 2009[10] | 8.424 | 2.444 | 5.980 |
| 2010[11] | 8.236 | 2.426 | 5.810 |
| 2011[12] | 8.206 | 2.424 | 5.782 |
| 2012[13] | 8.207 | 2.506 | 5.701 |
| 2013[14] | 9.310 | 9.310 | veri yok |
| 2014[15] | 9.456 | 9.456 | veri yok |
| 2015[16] | 8.848 | 8.848 | veri yok |
| 2016[16] | 8.878 | 8.878 | veri yok |
| 2017[16] | 8.828 | 8.828 | veri yok |
| 2018[16] | 9.870 | 9.870 | veri yok |
| 2019[16] | 9.730 | 9.730 | veri yok |
| 2020[16] | 9.973 | 9.973 | veri yok |
| 2021[16] | 10.148 | 10.148 | veri yok |
| 2022[16] | 10.601 | 10.601 | veri yok |
| 2023[16] | 11.454 | 11.454 | veri yok |
Not1: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
İdari yapı
[değiştir | kaynağı değiştir]Marmara Adası, 4 Temmuz 1987 yılına kadar Erdek ilçesine bağlı kalmış, bu tarihten itibaren ilçe olmuştur. Büyükşehir yasası gelmeden önce Marmara ilçesine bağlı 5 köy ve 2 belde vardı. Çınarlı köyü, Gündoğdu köyü, Asmalı köyü, Yiğitler köyü, Topağaç, Saraylar ve Avşa Beldeleriydi.
Turizm
[değiştir | kaynağı değiştir]Çınarlı köyü, çınarlarıyla ünlüdür. Balıkçılık da oldukça ilerlemiştir. Asmalı köyü, adanın son İstanbul çıkış noktası olması nedeniyle yat turizmine oldukça elverişlidir. Turizmin yanında zeytincilik ve balıkçılıkla oldukça gelişmiştir. Eski ahşap Rum evleri hala kullanılmaktadır. Topağaç Mahallesi ise doğal yapısını koruyan geniş tarım alanları, uzun plajı, huzurlu atmosferi ve yaz aylarında artan yerli turizm hareketliliğiyle ön plana çıkmaktadır.
Saraylar, Roma döneminden kalan mermer ocaklarıyla ünlüdür. Buradan çıkartılan mermerler dünyaca ünlüdür. Saraylar'da bir açık hava müzesi bulunmaktadır.
Ekonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Adanın doğal yapısını oluşturan mermer İlk Çağ'dan günümüze kadar önemli bir ihraç ürünü olmuştur. Marmara ilçesi, sofralık zeytin üretiminde büyük gelişim sağlamıştır. Balıkçılık ise temel geçim kaynağıdır. Topağaç köyü, adanın tarımsal faaliyetlerine en elverişli köyü olup, adanın sebze ihtiyacının önemli bir kısmını sağlamaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ https://avsa.bandirma.com.tr/marmara-adasi-kaymakami 3 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Marmara'da Başkan Dinçer göreve başladı". 5 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
- ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. Erişim tarihi: 5 Aralık 2025.
- ^ "Marmara Haritası Marmara Nerede". www.haritatr.com. Erişim tarihi: 31 Aralık 2025.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f g h i
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Marmara Nüfusu - Balıkesir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
- "Balıkesir Marmara Nüfusu". nufusune.com.