Mısır tapınağı

Mısır tapınakları, Antik Mısır tanrılarına resmi ibadet amacıyla ve Antik Mısır'da ve Mısır kontrolündeki bölgelerde firavunları anmak için inşa edilmiştir. Tapınaklar, adandıkları tanrıların veya kralların evleri olarak görülmüştür.^[2]^[3] Antik Mısırlılar, bu tapınaklarda Antik Mısır dininin temel ritüelleri olan tanrılara adaklar sunmak, ritüeller aracılığıyla mitolojilerini yeniden canlandırmak ve kaos güçlerini savuşturmak gibi temel ritüelleri yerine getiriyorlardı. Bu ritüeller, tanrıların evrenin ilahi düzeni olan ma'at'ı sürdürmeleri için gerekli görülüyordu.^[4]^[5]^[6] Tanrılara bakmak, tapınak inşası ve bakımı için muazzam kaynaklar ayıran firavunların yükümlülüğüydü. Firavunlar ritüel görevlerinin çoğunu rahiplere devretmişti,^[7] ancak halkın çoğu törenlere doğrudan katılmaktan men edilmiş ve bir tapınağın en kutsal alanlarına girmeleri yasaklanmıştı.^[8] Bununla birlikte, bir tapınak, dua etmek, adaklar sunmak ve kehanet rehberliği aramak için oraya giden tüm Mısırlılar için önemli bir dini mekandı.

Tapınağın en önemli kısmı, genellikle tanrısının kült heykelini içeren kutsal alandı. Kutsal alanın dışındaki odalar zamanla daha büyük ve daha ayrıntılı hale geldi, böylece tapınaklar geç Prehistorik Mısır'daki (MÖ 4. binyılın sonları) küçük türbelerden Yeni Krallık'taki (MÖ 1550-1070 civarı) ve sonraki dönemlerdeki büyük taş yapılara dönüştü. Bu yapılar, unsurları karmaşık dini sembolizme göre düzenlenmiş ve dekore edilmiş, antik Mısır mimarisinin en büyük ve en kalıcı örnekleri arasındadır. Tipik düzenleri, ayin alayları için kullanılan yol boyunca hizalanmış bir dizi kapalı salon, açık avlu ve giriş pilonlarından oluşuyordu. Tapınağın ötesinde, ikincil binaları çevreleyen bir dış duvar vardı.

Büyük bir tapınak, geniş arazilere sahipti ve ihtiyaçlarını karşılamak için binlerce din görevlisi çalıştırıyordu. Bu nedenle tapınaklar, önemli ekonomik ve dini merkezlerdi.^[9] Bu güçlü kurumları yöneten rahipler hatırı sayılır bir nüfuza sahipti ve görünüşte krala bağlı olmalarına rağmen, kralın otoritesine ciddi tehditler oluşturuyor olabilirlerdi.^[10]

Mısır'da tapınak yapımı, ülkenin gerilemesine ve MÖ 30'da Roma İmparatorluğu'na karşı bağımsızlığını kaybetmesine rağmen devam etti.^[11]^[12]^[13] Hristiyanlığın gelişiyle birlikte geleneksel Mısır dini artan zulümle karşı karşıya kaldı ve tapınak kültleri MS dördüncü ila altıncı yüzyıllar arasında yok oldu.^[14] Binalar yüzyıllarca yıkım ve ihmale uğradı.^[15] On dokuzuncu yüzyılın başlarında, Antik Mısır'a olan ilgi dalgası Avrupa'yı kasıp kavurdu, Mısırbilim disiplininin ortaya çıkmasına ve medeniyetin kalıntılarına giderek daha fazla ziyaretçi çekilmesine yol açtı.^[16]^[17] Düzinelerce tapınak günümüze ulaştı ve bazıları modern Mısır ekonomisine önemli katkıda bulunan dünyaca ünlü turistik yerler haline geldi.^[18]^[19]^[20]^[21] Mısırbilimciler, eski Mısır toplumu hakkında bilgi edinmek için ayakta kalan tapınakları ve yıkılanların kalıntılarını incelemeye devam ediyor.^[22]

Fotoğraf galerisi

Luksor Tapınağı'nın girişi, batı cephesi; bir çift dikilitaş genellikle bir pilonun önünde dururdu.
İsis Tapınağı'nın ikinci pilonu, Philae, batı cephesi
Edfu Tapınağı'nın Pilonu
Karnak'taki Khonsu Tapınağı
Seti tapınağı
Nefertari tapınağı, Abu Simbel
Hatşepsut tapınağı
İsis tapınağı
Karnak tapınak kompleksi
II. Ramses tapınağı, Abu Simbel

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Özel

^ Arnold 1999, ss. 119, 162, 221.
^ Spencer 1984, ss. 22, 43.
^ Snape 1996, s. 9.
^ Dunand & Zivie-Coche 2004, ss. 89–91.
^ Assmann 2001, s. 4
^ Shafer 1997, ss. 1–2.
^ Wilkinson 2000, ss. 8, 86.
^ Dunand & Zivie-Coche 2004, ss. 103, 111–112.
^ Wilkinson 2000, ss. 90–93
^ Sauneron 2000, ss. 32–35.
^ Wilkinson 2000, s. 27.
^ Arnold 1999, s. 226.
^ Monson 2012, s. 227.
^ Hahn, Emmel & Gotter 2008, ss. 3–5.
^ Hahn 2008, ss. 344, 353.
^ Fagan 2004, ss. xi, 160–162.
^ Fagan 2004, ss. 55–57.
^ Wilkinson 2000, Part V, passim.
^ Baines 1997, s. 226.
^ Egypt State Information Service.
^ Fagan 2004, ss. 252–253.
^ Wilkinson 2000, ss. 7, 240–242.

Genel

Arnold, Dieter (1991). Building in Egypt: Pharaonic Stone Masonry. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-511374-7.
Arnold, Dieter (1997). "Royal Cult Complexes of the Old and Middle Kingdoms". Shafer, Byron E. (Ed.). Temples of Ancient Egypt. Cornell University Press. ss. 31–85. ISBN 978-0-8014-3399-3.
Arnold, Dieter (1999). Temples of the Last Pharaohs. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-512633-4.
Arnold, Dieter (2001). "Architecture". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 113-125. ISBN 978-0-19-510234-5.
Arnold, Dieter (2003) [German edition 1994]. The Encyclopedia of Ancient Egyptian Architecture. Translated by Sabine H. Gardiner and Helen Strudwick. Edited by Nigel and Helen Strudwick. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11488-0.
Assmann, Jan (2001) [German edition 1984]. The Search for God in Ancient Egypt. Translated by David Lorton. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-3786-1.
Bagnall, Roger S. (1993). Egypt in Late Antiquity. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-06986-9.
Baines, John (1997). "Temples as Symbols, Guarantors, and Participants in Egyptian Civilization". Quirke, Stephen (Ed.). The Temple in Ancient Egypt: New Discoveries and Recent Research. British Museum Press. ss. 216-241. ISBN 978-0-7141-0993-0.
Bell, Lanny (1997). "The New Kingdom 'Divine' Temple: The Example of Luxor". Shafer, Byron E. (Ed.). Temples of Ancient Egypt. Cornell University Press. ss. 127–184. ISBN 978-0-8014-3399-3.
Bleeker, C. J. (1967). Egyptian Festivals: Enactments of Religious Renewal. Brill.
Cruz-Uribe, Eugene (2010). "The Death of Demotic Redux: Pilgrimage, Nubia, and the Preservation of Egyptian Culture". Knuf, Hermann; Leitz, Christian; von Recklinghausen, Daniel (Ed.). Honi soit qui mal y pense: Studien zum pharaonischen, griechisch-römischen und spätantiken Ägypten zu Ehren von Heinz-Josef Thissen. Peeters. ss. 499-506. ISBN 978-90-429-2323-2.
Davies, Sue; Smith, H. S. (1997). "Sacred Animal Temples at Saqqara". Quirke, Stephen (Ed.). The Temple in Ancient Egypt: New Discoveries and Recent Research. British Museum Press. ss. 112-131. ISBN 978-0-7141-0993-0.
Dijkstra, Jitse (2011). "The Fate of the Temples in Late Antique Egypt". Lavan, Luke; Mulryan, Michael (Ed.). The Archaeology of Late Antique 'Paganism'. Brill. ss. 389-436. ISBN 978-0-7546-3603-8.
Doxey, Denise (2001). "Priesthood". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 3. Oxford University Press. ss. 68-73. ISBN 978-0-19-510234-5.
Dunand, Françoise; Zivie-Coche, Christiane (2004) [French edition 1991]. Gods and Men in Egypt: 3000 BCE to 395 CE. Translated by David Lorton. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-8853-5.
Eaton, Katherine (2013). Ancient Egyptian Temple Ritual: Performance, Pattern, and Practice. Routledge. ISBN 978-0-415-83298-4.
Englund, Gertie (2001). "Offerings: An Overview". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 2. Oxford University Press. ss. 564-569. ISBN 978-0-19-510234-5.
Egypt State Information Service. "Tourism: Introduction". Erişim tarihi: 6 Ocak 2011.
Fagan, Brian (2004). The Rape of the Nile: Tomb Robbers, Tourists, and Archaeologists in Egypt, Revised Edition. Westview Press. ISBN 978-0-8133-4061-6.
Finnestad, Ragnhild Bjerre (1997). "Temples of the Ptolemaic and Roman Periods: Ancient Traditions in New Contexts". Shafer, Byron E. (Ed.). Temples of Ancient Egypt. Cornell University Press. ss. 185–237. ISBN 978-0-8014-3399-3.
Frankfurter, David (1998). Religion in Roman Egypt: Assimilation and Resistance. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-07054-4.
Goedicke, Hans (1978). "Cult-Temple and 'State' During the Old Kingdom in Egypt". Lipiński, Edward (Ed.). State and Temple Economy in the Ancient Near East. 1. Katholieke Universiteit Leuven. ss. 115-131. ISBN 978-90-70192-03-7.
Gundlach, Rolf (2001). "Temples". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 3. Oxford University Press. ss. 363-379. ISBN 978-0-19-510234-5.
Hahn, Johannes (2008). "The Conversion of the Cult Statues: The Destruction of the Serapeum 392 A.D. and the Transformation of Alexandria into the 'Christ-Loving' City". Hahn, Johannes; Emmel, Stephen; Gotter, Ulrich (Ed.). From Temple to Church: Destruction and Renewal of Local Cultic Topography in Late Antiquity. Brill. ss. 335-365. ISBN 978-90-04-13141-5.
Hahn, Johannes; Emmel, Stephen; Gotter, Ulrich (2008). "'From Temple to Church': Analysing a Late Antique Phenomenon of Transformation". Hahn, Johannes; Emmel, Stephen; Gotter, Ulrich (Ed.). From Temple to Church: Destruction and Renewal of Local Cultic Topography in Late Antiquity. Brill. ss. 1-22. ISBN 978-90-04-13141-5.
Haeny, Gerhard (1997). "New Kingdom 'Mortuary Temples' and 'Mansions of Millions of Years'". Shafer, Byron E. (Ed.). Temples of Ancient Egypt. Cornell University Press. ss. 86–126. ISBN 978-0-8014-3399-3.
Haring, B. J. J. (1997). Divine Households: Administrative and Economic Aspects of the New Kingdom Royal Memorial Temples in Western Thebes. Nederlands Instituut voor het Nabĳe Oosten. ISBN 90-6258-212-5.
Hölzl, Regina (2001). "Stelae". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 3. Oxford University Press. ss. 319-324. ISBN 978-0-19-510234-5.
Janssen, Jac J. (1978). "The Role of the Temple in the Egyptian Economy During the New Kingdom". Lipiński, Edward (Ed.). State and Temple Economy in the Ancient Near East. 2. Katholieke Universiteit Leuven. ss. 505-515. ISBN 978-90-70192-03-7.
Johnson, Janet H. (1986). "The Role of the Egyptian Priesthood in Ptolemaic Egypt". Lesko, Leonard H. (Ed.). Egyptological Studies in Honour of Richard A. Parker. Brown. ss. 70-84. ISBN 978-0-87451-321-9.
Katary, Sally (2011). "Taxation (until the End of the Third Intermediate Period)". Wendrich, Willeke (Ed.). UCLA Encyclopedia of Egyptology. Department of Near Eastern Languages and Cultures, UC Los Angeles. ISBN 978-0615214030. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.
Kemp, Barry (1973). "Temple and Town in Ancient Egypt". Ucko, Peter J.; Tringham, Ruth; Dimbleby, G. W. (Ed.). Man, Settlement and Urbanism. Duckworth. ss. 657-678. ISBN 978-0-7156-0589-9.
Kemp, Barry (2006). Ancient Egypt: Anatomy of a Civilisation, Second Edition. Routledge. ISBN 978-0-415-01281-2.
Kozloff, Arielle P. (2001). "Sculpture: Divine Sculpture". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 3. Oxford University Press. ss. 243-246. ISBN 978-0-19-510234-5.
Kruchten, Jean-Marie (2001). "Oracles". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 2. Oxford University Press. ss. 609-612. ISBN 978-0-19-510234-5.
Lavan, Luke (2011). "The End of the Temples: Towards a New Narrative?". Lavan, Luke; Mulryan, Michael (Ed.). The Archaeology of Late Antique 'Paganism'. Brill. ss. xv–lxv. ISBN 978-0-7546-3603-8.
Lehner, Mark (1997). The Complete Pyramids. Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-05084-2.
Lesko, Barbara S. (2001). "Cults: Private Cults". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 336-339. ISBN 978-0-19-510234-5.
Meeks, Dimitri; Favard-Meeks, Christine (1996) [French edition 1993]. Daily Life of the Egyptian Gods. Translated by G. M. Goshgarian. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-8248-9.
Monson, Andrew (2012). From the Ptolemies to the Romans: Political and Economic Change in Egypt. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-01441-1.
Naerebout, Frederick G. (2007). "The Temple at Ras el-Soda. Is It an Isis Temple? Is It Greek, Roman, Egyptian, or Neither? And So What?". Bricault, Laurent; Versluys, Miguel John; Meyboom, Paul G. P. (Ed.). Nile into Tiber: Egypt in the Roman World. Proceedings of the IIIrd International Conference of Isis studies, Faculty of Archaeology, Leiden University, May 11–14, 2005. Brill. ss. 506-554. ISBN 978-90-04-15420-9.
Quirke, Stephen (1997a). "Editorial Foreword". Quirke, Stephen (Ed.). The Temple in Ancient Egypt: New Discoveries and Recent Research. British Museum Press. ss. viii–x. ISBN 978-0-7141-0993-0.
Quirke, Stephen (1997b). "Gods in the Temple of the King: Anubis at Lahun". Quirke, Stephen (Ed.). The Temple in Ancient Egypt: New Discoveries and Recent Research. British Museum Press. ss. 24-48. ISBN 978-0-7141-0993-0.
Quirke, Stephen (2001). The Cult of Ra: Sun Worship in Ancient Egypt. Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-05107-8.
Ray, John D. (2001). "Cults: Animal Cults". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 345-348. ISBN 978-0-19-510234-5.
Reymond, E. A. E. (1969). The Mythical Origin of the Egyptian Temple. Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-0311-0.
Ritner, Robert Kriech (1993). The Mechanics of Ancient Egyptian Magical Practice. The Oriental Institute of the University of Chicago. ISBN 978-0-918986-75-7.
Robins, Gay (1986). Egyptian Painting and Relief. Shire Publications. ISBN 978-0-85263-789-0.
Sauneron, Serge (2000) [French edition 1988]. The Priests of Ancient Egypt, New Edition. Translated by David Lorton. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-8654-8.
Shafer, Byron E. (1997). "Temples, Priests, and Rituals: An Overview". Shafer, Byron E. (Ed.). Temples of Ancient Egypt. Cornell University Press. ss. 1–30. ISBN 978-0-8014-3399-3.
Snape, Steven (1996). Egyptian Temples. Shire Publications. ISBN 978-0-7478-0327-0.
Spalinger, Anthony J. (October 1998). "The Limitations of Formal Ancient Egyptian Religion". Journal of Near Eastern Studies. 57 (4). ss. 241-260. doi:10.1086/468651. JSTOR 545450.
Spalinger, Anthony (2001). "Festivals". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 521-525. ISBN 978-0-19-510234-5.
Spencer, Patricia (1984). The Egyptian Temple: A Lexicographical Study. Kegan Paul International. ISBN 978-0-7103-0065-2.
Stadler, Martin (2008). "Taxation (until the End of the Third Intermediate Period)". Wendrich, Willeke (Ed.). UCLA Encyclopedia of Egyptology. Department of Near Eastern Languages and Cultures, UC Los Angeles. ISBN 978-0615214030. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.
Teeter, Emily (2001). "Cults: Divine Cults". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 340-345. ISBN 978-0-19-510234-5.
Teeter, Emily (2011). Religion and Ritual in Ancient Egypt. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-61300-2.
Thompson, Stephen E. (2001). "Cults: An Overview". Redford, Donald B. (Ed.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. 1. Oxford University Press. ss. 326-332. ISBN 978-0-19-510234-5.
Uphill, Eric (1973). "The Concept of the Egyptian Palace as a 'Ruling Machine'". Ucko, Peter J.; Tringham, Ruth; Dimbleby, G. W. (Ed.). Man, Settlement and Urbanism. Duckworth. ss. 721-734. ISBN 978-0-7156-0589-9.
Verner, Miroslav (2013) [Czech edition 2010]. Temple of the World: Sanctuaries, Cults, and Mysteries of Ancient Egypt. Translated by Anna Bryson-Gustová. The American University in Cairo Press. ISBN 978-977-416-563-4.
Wilkinson, Richard H. (2000). The Complete Temples of Ancient Egypt. Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-05100-9.

Konuyla ilgili yayınlar

Arnold, Dieter (1992). Die Tempel Ägyptens: Götterwohnungen, Kültstatten, Baudenkmäler (Almanca). Bechtermünz Vlg. ISBN 3-86047-215-1.
Oakes, Lorna (2003). Temples and Sacred Centres of Ancient Egypt: A Comprehensive Guide to the Religious Sites of a Fascinating Civilisation. Southwater. ISBN 1-84215-757-4.
Vörös, Győző (2007). Egyptian Temple Architecture: 100 Years of Hungarian Excavations in Egypt, 1907–2007. Translated by David Robert Evans. The American University in Cairo Press. ISBN 978-963-662-084-4.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Mısır tapınağı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Ancient Egyptian architecture: temples at Digital Egypt for Universities

[FOOTNOTEArnold1999119,_162,_221-1] Arnold 1999, ss. 119, 162, 221.

[FOOTNOTESpencer198422,_43-2] Spencer 1984, ss. 22, 43.

[FOOTNOTESnape19969-3] Snape 1996, s. 9.

[FOOTNOTEDunandZivie-Coche200489–91-4] Dunand & Zivie-Coche 2004, ss. 89–91.

[5] Assmann 2001, s. 4

[FOOTNOTEShafer19971–2-6] Shafer 1997, ss. 1–2.

[FOOTNOTEWilkinson20008,_86-7] Wilkinson 2000, ss. 8, 86.

[FOOTNOTEDunandZivie-Coche2004103,_111–112-8] Dunand & Zivie-Coche 2004, ss. 103, 111–112.

[9] Wilkinson 2000, ss. 90–93

[FOOTNOTESauneron200032–35-10] Sauneron 2000, ss. 32–35.

[FOOTNOTEWilkinson200027-11] Wilkinson 2000, s. 27.

[FOOTNOTEArnold1999226-12] Arnold 1999, s. 226.

[FOOTNOTEMonson2012227-13] Monson 2012, s. 227.

[FOOTNOTEHahnEmmelGotter20083–5-14] Hahn, Emmel & Gotter 2008, ss. 3–5.

[FOOTNOTEHahn2008344,_353-15] Hahn 2008, ss. 344, 353.

[FOOTNOTEFagan2004xi,_160–162-16] Fagan 2004, ss. xi, 160–162.

[FOOTNOTEFagan200455–57-17] Fagan 2004, ss. 55–57.

[FOOTNOTEWilkinson2000Part_V,_''passim''-18] Wilkinson 2000, Part V, passim.

[FOOTNOTEBaines1997226-19] Baines 1997, s. 226.

[FOOTNOTEEgypt_State_Information_Service-20] Egypt State Information Service.

[FOOTNOTEFagan2004252–253-21] Fagan 2004, ss. 252–253.

[FOOTNOTEWilkinson20007,_240–242-22] Wilkinson 2000, ss. 7, 240–242.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

g t d Antik Mısır
Astronomi Cenaze gelenekleri Coğrafya Çömlekçilik Dans Demografi Dil Demotik Hiyeratik Din Edebiyat Felsefe Firavunlar Liste Unvan Firavun eşleri Liste Giyim Hanedanlar Hiyeroglifler El yazısı Kâtipler Kişiler Kronoloji Matematik Mimari Dikilitaş Diriliş Pilon Mitoloji Mutfak Müzik Ordu Sanat Sitler Başkentler Vilayetler Soy Portre Şehirler Liste Tarım Tarihçe Tarihöncesi Teknoloji Tıp Ticaret
Mısırbilim Mısırbilimciler Müzeler
Kategori Commons Ana hatlar