Lionel Dunsterville
| Lionel Dunsterville | |
|---|---|
 | |
| Doğum | 9 Kasım 1865 Lozan, Vaud, İsviçre |
| Ölüm | 18 Mart 1946 (80 yaşında) Torquay, Devon, İngiltere |
| Bağlılığı |  Birleşik Krallık |
| Branşı |  Britanya Hindistanı Ordusu |
| Rütbesi | Tümgeneral |
| Komutası | Dunsterforce |
| Çatışma/savaşları | |
| Ödülleri | Bath Nişanı (CB) Hindistan Yıldızı Nişanı |
Tümgeneral Lionel Charles Dunsterville (9 Kasım 1865 – 18 Mart 1946[1]), I. Dünya Savaşı esnasında günümüz Irak ve İran toprakları üzerinden Kafkasya ve Bakü'ye doğru Dunsterforce birliğine komuta eden Britanya Hindistanı Ordusu subayıdır.
Erken yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Lionel Charles Dunsterville, 9 Kasım 1865'te İsviçre'nin Lozan kentinde, Hint Ordusu'ndan Korgeneral Lionel D'Arcy Dunsterville (1830–1912) ve eşi Susan Ellen'ın (1835–1875) oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Kuzey Devon'daki United Services College'da Rudyard Kipling ve George Charles Beresford ile birlikte eğitim görmüştür. Okul, erkek çocuklarını silahlı kuvvetlerde subaylık kariyerine hazırlamaktaydı. Kipling'in okul hikâyelerinden oluşan Stalky & Co. koleksiyonundaki "Stalky" karakterine ilham kaynağı olmuştur.[2] Ayrıca, I. Dünya Savaşı sırasında Fransa'ya iniş yapan ilk Kraliyet Uçuş Kolordusu (Royal Flying Corps) pilotu olan H. D. Harvey-Kelly'nin amcasıdır.
Askerî kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Dunsterville, 23 Ağustos 1884 tarihinde Kraliyet Sussex Alayı'nda üsteğmen rütbesiyle Britanya Ordusu'nda göreve başlamıştır.[3] Daha sonra Britanya Hindistanı Ordusu'na nakledilmiş; 23 Ağustos 1895'te yüzbaşı rütbesine terfi ederek Kuzey-Batı Sınırı ve Veziristan'da hizmet vermiştir.[4] 1900-1902 yılları arasında Boxer Ayaklanması sırasında demiryolu kurmay subayı olarak Çin'de görev yapmış; buradaki hizmetlerinden dolayı (ana çatışmaların sona ermesinin ardından Çin'deki Britanya kuvvetlerinin komutanı Tümgeneral O'Moore Creagh tarafından) takdirname (mentioned in despatches) ile ödüllendirilmiştir.[5] 23 Ağustos 1902'de binbaşı,[6] 1 Mayıs 1912'de ise albay rütbesine yükseltilmiştir.[7]
Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında Dunsterville, Hindistan'da görev yapmaktaydı. Nisan 1915'te Jhelum Tugayı'nın komutasındayken geçici tuğgeneral rütbesine terfi ettirilmiştir.[8]
1917 yılının sonunda ordu, o dönem binbaşı rütbesinde olan Dunsterville'i; Irak ve Batı Cephelerinden seçilen; Britanya, Kanada ve ANZAC birliklerinden müteşekkil 1.000 kişiden az bir müttefik kuvvetine (Dunsterforce) komuta etmek üzere görevlendirmiştir. Bu birliğe zırhlı araçlar eşlik etmiş ve kuvvet, İran topraklarındaki Zagros Dağları'nda bulunan Hemedan'dan başlayarak İran genelinde yaklaşık 350 km yol kat etmiştir. Dunsterville, 1918'de tümgeneralliğe terfi etmiştir. Ocak 1918'de Bağdat'tan yola çıkan misyonu; istihbarat toplama, yerel kuvvetleri eğitip komuta etme ve Alman yanlısı propaganda faaliyetlerinin yayılmasını engelleme amacını gütmekteydi.[9] İran topraklarının Hazar Denizi kıyısındaki Bender Enzeli limanına giderken, Mencil'de Mirza Küçük Han ve ona bağlı Gilan Hareketi kuvvetleriyle de çatışmıştır.
Dunsterville, 26 Temmuz 1918'den itibaren Sovyet karşıtı Merkezî Hazar Diktatörlüğü'nün elinde bulunan stratejik öneme haiz Bakü petrol sahaları ve limanının savunmasını takviye etmekle görevlendirilmiştir. Dunsterforce personeli Bakü'ye ilk kez 6 Ağustos 1918'de ulaşmıştır. Ancak Britanyalılar ve müttefikleri; 14.000 kişilik Osmanlı Kafkas İslam Ordusu birlikleri ile Aliağa Şıhlinski ve Kaymakam Hasan Bey gibi Azerbaycan Türkü generallerin taarruzu karşısında 14 Eylül 1918'de Bakü'yü terk etmek zorunda kalmış, söz konusu kuvvetler ertesi gün şehri ele geçirmiştir. Müttefik Devletler, 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi neticesinde Bakü'nün kontrolünü iki ay içinde yeniden ele geçirmişlerdir.
1918'de tümgeneralliğe yükseltilen Dunsterville, 1946 yılında İngiltere'nin Devon bölgesindeki Torquay kentinde vefat etmiştir.
Ailesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Hint Kurmay Kolordusu'ndan Yüzbaşı Lionel Charles Dunsterville, 48. Alay'dan emekli Yüzbaşı John Walter Keyworth'un kızı Margaret Emily ("Daisie" olarak bilinir) ile Kasım 1897'de İngiltere'nin Devon bölgesindeki Bishopsteignton'da evlenmiştir.
Büyük oğulları Lionel Walter Dunsterville, 9 Eylül 1902'de Çin'in Tientsin kentinde doğmuştur; küçük oğulları Galfrid Charles Keyworth 18 Şubat 1905'te, kızları Susannah Margaret ise 14 Temmuz 1911'de dünyaya gelmiştir. Galfrid, L. A. Garay ile birlikte Venezuela orkideleri üzerine kitaplar kaleme almıştır. Susannah'nın ilk eşi, ünlü bir çikolata üreticisinin oğlu olan İsviçreli hukukçu ve diplomat August R. Lindt'tir. İkinci eşi ise İkinci Dünya Savaşı sırasında bir Direniş işçisi olarak İsviçre'de tanıştığı, Colditz esiri Damiaen Joan van Doorninck'tir.
Kaynaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Lionel Charles Dunsterville
- ^ "Boy-Society in Rudyard Kipling's Stalky & Co.", Lynne M. Rosenthal 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Lion and the Unicorn Cilt 2, Sayı 2, 1978 ss. 16–26
- ^ "No. 25389". The London Gazette (İngilizce). 22 Ağustos 1884. s. 3830.
- ^ Hart′s Army list, 1903
- ^ "No. 27497". The London Gazette (İngilizce). 21 Kasım 1902. s. 7532.
- ^ "No. 27495". The London Gazette (İngilizce). 14 Kasım 1902. s. 7245.
- ^ "No. 28638". The London Gazette (İngilizce). 23 Ağustos 1912. s. 6287.
- ^ "No. 29160". The London Gazette (Supplement) (İngilizce). 11 Mayıs 1915. s. 4625.
- ^ The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule, Audrey L. Altstadt
- Altstadt, A. L. (1992). The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule. Studies of nationalities. Stanford, CA: Hoover Institution Press, Stanford University. ISBN 0-81799-181-6.
- Bean, C. E. W. (1941) [1937]. "Appendix 5: Australians in Mesopotamia". The A. I. F. in France: December 1917 – May 1918. 8th, online Australian War Memorial. V. Sydney, NSW: Angus & Robinson. OCLC 12752507.
- Dunsterville C. B., Major-General L. C. (1920). The Adventures of Dunsterforce. Londra: Edward Arnold. OCLC 317431.
- Stalky's Reminiscences by Major-General L. C. Dunsterville (Londra: 1928; 1941'de Stalky's Adventures başlığıyla yeniden yayımlandı)
- Something of myself by Rudyard Kipling
- Stalky and Co. by Rudyard Kipling
- S. P. Menefee, "Dunsterville, Lionel Charles," in H. C. G. Mathews and Brian Harrison (eds.), Oxford Dictionary of National Biography, vol. 17 (2004): ss. 361–63.
- Moberly, F. J. (1997) [1927]. The Campaign in Mesopotamia 1914–1918. Imperial War Museum and Battery Press repr. IV. Part V: The Campaign in Upper Mesopotamia, 1917–18, North-West Persia and the Caspian, 1918. Londra: HMSO. ISBN 0-89839-290-X.
- Moberly, F. J. (1987) [1929]. Operations in Persia 1914–1919. Imperial War Museum facsimile of the confidential 1929. Londra: HMSO. ISBN 0-11-290453-X.
