La Paz
| La Paz Chuqiyapu (Aymara) | |
|---|---|
 Bayrak  Arma | |
  La Paz Şehrin Bolivya'daki konumu | |
| Ülke |  Bolivya |
| İl | La Paz |
| İlçe | Pedro Domingo Murillo |
| İdare | |
| • Belediye başkanı | Ivan Arias |
| Yüzölçümü | |
| • Şehir | 472 km² |
| • Kent | 3,240 km² (1,25 mil²) |
| Rakım | 3,640 m |
| Nüfus (2020)[1] | |
| • Şehir | 816.044 |
| • Yoğunluk | 1,861/km² |
| • Metropol | 2,187,223 |
| Zaman dilimi | UTC-04.00 |
| Posta kodu | 0201-0220 |
| Alan kodu | 2 |
Resmî site www.lapaz.bo | |
.jpg)
.jpg)
.jpg)
La Paz, Bolivya'nın hükûmet merkezidir. 2024 yılı itibarıyla 755.732 sakiniyle Bolivya'nın üçüncü en kalabalık şehridir. Komşu El Alto şehri ve diğer küçük kasabaları da içeren metropol alanı, 2,2 milyonluk nüfusuyla 2,3 milyonluk nüfusa sahip Santa Cruz de la Sierra'dan sonra Bolivya'nın ikinci en kalabalık kentsel alanıdır. Şehir aynı zamanda aynı adı taşıyan departmanın başkentidir.
Bolivya'nın batı-orta kesiminde, Titikaka Gölü'nün 68 km (42 mil) güneydoğusunda yer alan La Paz, Choqueyapu Nehri tarafından oluşturulan bir kanyonda kurulmuştur. Amazon havzasının bir parçası olan, Altiplano'nun yüksek dağlarıyla çevrili, çanak benzeri bir çöküntüde yer almaktadır. Şehre tepeden bakan üç zirveli Illimani Dağı'dır. Zirveleri her zaman karla kaplıdır ve şehrin birçok yerinden görülebilir. Deniz seviyesinden yaklaşık 3.650 m (11.975 ft) yükseklikte bulunan La Paz, dünyanın en yüksek idari başkentidir. Rakımı nedeniyle şehir, yağışlı yazlar ve kuru kışlarla karakterize edilen alışılmadık bir subtropikal yayla iklimine sahiptir.
La Paz, 20 Ekim 1548'de İspanyol fatih Kaptan Alonso de Mendoza tarafından, Potosí ve Oruro'dan Lima'ya giden ticaret yolları arasında bir bağlantı noktası olarak İnka yerleşimi Laja'nın bulunduğu yerde kurulmuştur; şehrin tam adı başlangıçta, Gonzalo Pizarro ve diğer fatihlerin Peru'nun ilk Genel Valisi'ne karşı ayaklanmasının ardından barışın yeniden sağlanmasının anısına Nuestra Señora de La Paz (Barışın Leydisi anlamına gelir) idi. Şehir daha sonra Chuquiago Marka vadisindeki şimdiki yerine taşındı. Bolivya bağımsızlığını kazanmadan önce La Paz, Río de la Plata Genel Valiliği'nin bir parçası olarak İspanyol sömürge yönetimi altındaydı. Kuruluşundan bu yana şehir, sayısız isyana sahne oldu. 1781'de yerli lider ve bağımsızlık aktivisti Túpac Katari, şehri altı ay boyunca kuşattı, ancak sonunda yenilgiye uğradı. 16 Temmuz 1809'da Bolivyalı vatansever Pedro Domingo Murillo, bağımsızlık için bir devrim başlattı ve bu da 1821'de Güney Amerika devletlerinin özgürlüğünü kazandıran İspanyol-Amerikan Bağımsızlık Savaşları'nın başlangıcını işaret etti.
Bolivya hükûmetinin merkezi olan La Paz, başkanlık sarayı olan Palacio Quemado'ya ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Bolivya yasama organı olan Çokuluslu Yasama Meclisi'ne ve çok sayıda hükûmet dairesi ve kurumuna da ev sahipliği yapmaktadır. Bolivya'nın anayasal başkenti Sucre, yargı yetkisini elinde bulundurmaktadır. Şehir, ülkedeki tüm yabancı elçiliklere ve uluslararası misyonlara ev sahipliği yapmaktadır. La Paz, Bolivya'nın önemli bir siyasi, idari, ekonomik ve spor merkezidir; ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının %24'ünü üretmekte ve çok sayıda Bolivya şirketinin ve sanayisinin genel merkezi olarak hizmet vermektedir.
La Paz, San Francisco Kilisesi, Metropol Katedrali, Plaza Murillo ve Jaén Caddesi gibi sömürge döneminden kalma birçok önemli yapıyı barındırdığı için Güney Amerika'nın önemli bir kültür merkezidir. La Paz ayrıca Tiwanaku ve İnka İmparatorluğu'nun arkeolojik bölgelerinin birleşme noktasında yer almaktadır. Şehir, özellikle Cadılar Pazarı olmak üzere pazarları ve gece hayatıyla ünlüdür. Topografyası, çok sayıda doğal seyir noktasından şehrin ve çevredeki Cordillera Real dağlarının manzaralarını sunmaktadır. La Paz, dünyanın en büyük şehir içi teleferik ağına ev sahipliği yapmaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "BOLIVIA: PROYECCIONES DE POBLACIÓN, SEGÚN DEPARTAMENTO Y MUNICIPIO, 2012–2020 (in Spanish)". 18 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
