Konuşmanın kökeni - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Konuşmanın ortaya çıkışı
  • 2 Kaynakça

Konuşmanın kökeni

  • Afrikaans
  • العربية
  • English
  • فارسی
  • Bahasa Indonesia
  • Português
  • Русский
  • Tiếng Việt
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Dilbilim
dizisinin bir parçası
  • Anahatlar
  • Tarihçe
  • Dizin
Genel dilbilim
  • Anlambilim
  • Biçimbilim
  • Edimbilim
  • Tarihsel dilbilim
  • Sesbilim
  • Sözdizim
  • Sözdizim-anlambilim arakesiti
  • Sözlükbilim
  • Tipoloji
Uygulamalı dilbilim
  • Adli
  • Antropolojik
  • Aradilbilim
  • Belgeleme
  • Çevirmenlik ve yorumculuk
  • Derlemdilbilim
  • Determinizm
  • Edinim
  • Dil felsefesi
  • Dilbilim tarihi
  • Etnometodoloji
  • Filoloji
  • Hesaplamalı
  • İletişim etnografisi
  • Konuşma çözümlemesi
  • Matematiksel
  • Mesafe
  • Metindilbilim
  • Psikodilbilim
  • Ses bilgisi
  • Ses çözümlemesi
  • Sinirdilbilim
  • Söylem çözümlemesi
  • Toplumdilbilim
  • Uygulamalı
  • Yazı sistemleri
Teorik çerçeveler
  • Biçimci
    • Bağımsal
    • Dağılımcılık
    • Dil cebiri
    • Öbekyapısal
    • Üretici
  • İşlevsel
    • Bilişsel
    • Dilbilgiselleşme
    • Dizgeci işlevsel
    • Etkileşimsel
    • İşlevsel söylem
    • Kullanıma dayalı
    • Kuruluş
    • Prag Okulu
  • Yapısalcılık
Konular
  • Betimlemecilik
  • Bileşimsellik
  • Dil teorisi
  • Dilbilim antropolojisi
  • Dilbilim felsefesi
  • Dilin kökeni
  • Etimoloji
  • Göstergesellik
  • İkinci dil edinimi
  • İnternet dilbilimi
  • Kuralcılık
  • LGBTQ dilbilimi
  • Muhafazakâr ve yenilikçi dil
  • Ortografi
  • Sözdizimin özerkliği
  • Terimtanım
  • Terminoloji
  • g
  • t
  • d

Konuşmanın kökeni, yazılı dil ve işaret dili ile de ifade edilen dilin kökeninden farklı olarak sesten meydana gelen konuşma eyleminin kökenidir. Konuşma, insan iletişiminin temel bir yönüdür ve insanların günlük yaşamlarında hayati bir rol oynar. Konuşma kişilerin, düşünceleri, duyguları ve fikirleri aktarmalarına olanak tanır ve başkalarıyla bağlantı kurma ve kolektif gerçekliği şekillendirme becerisi sağlar.[1][2]

Konuşmanın insanlarda nasıl ortaya çıktığını bilimsel olarak açıklamak için birçok girişimde bulunulmuştur, ancak bugüne kadar hiçbir teori üzerinde uzlaşma sağlanamamıştır.

İnsan olmayan primatlar, diğer birçok hayvan gibi, sosyal iletişim amacıyla ses üretmek için özel mekanizmalar geliştirmiştir.[3] Öte yandan, hiçbir maymun "dilini" konuşma amacı ile kullanmaz.[4][5] İnsan türünün dili, dudakları ve diğer hareketli parçaları daha önce görülmemiş bir şekilde kullanması, konuşmayı oldukça ayrı bir kategoriye yerleştiriyor gibi görünmektedir ve evrimsel olarak ortaya çıkışı birçok akademisyenin gözünde ilgi çekici teorik bir tartışma konusu haline gelmiştir.

Konuşmanın ortaya çıkışı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuşma yeteneğinin bir grup içinde ortaya çıkıp diğer topluluklara mı yayıldığı yoksa farklı dönemlerde farklı topluluklarda ortaya çıkıp aşamalı olarak mı yayıldığı belli olmamakla birlikte ilerleyen birkaç bin yıl içinde birbirinden farklı dillerin geliştiği bilinmektedir.

Canlıların konuşmayı öğrenebilmesi için ilk önce ses organlarına, ardından da bu organlar ile anlamlı sesler oluşturmayı ve cümleler kurabilmeyi sağlamak için beyne sahip olmaları gerekir.[6]

İnsanın evriminde konuşma olayı en son gelişen özelliktir. Konuşmanın kökeni MÖ yaklaşık 300.000'e kadar uzansa da insanın anlamlı konuşmaya benzer sesler çıkarmaya başlaması MÖ yaklaşık 100.000'i bulmuştur. Çeşitli bölgelerde bulunmuş ve MÖ 8000'li yıllara ait olan yazılı işaretler insanların konuşma ve dile ilişkin becerilerinin kesin kanıtıdır; dolayısıyla konuşma edimi MÖ 8000'den önce ortaya çıkmıştır.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Oxford English Dictionary, Noam Chomsky. 
  2. ^ Oxford English Dictionary
  3. ^ Kelemen, G. (1963). Comparative anatomy and performance of the vocal organ in vertebrates. In R. Busnel (ed.), Acoustic behavior of animals. Amsterdam: Elsevier, ss. 489–521.
  4. ^ Riede, T.; Bronson, E.; Hatzikirou, H.; Zuberbühler, K. (Ocak 2005). Vocal production mechanisms in a non-human primate: morphological data and a model (PDF). 48. J Hum Evol. ss. 85-96. doi:10.1016/j.jhevol.2004.10.002. PMID 15656937. 12 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Nisan 2024. 
  5. ^ Riede, T.; Bronson, E.; Hatzikirou, H.; Zuberbühler, K. (Şubat 2006). "Multiple discontinuities in nonhuman vocal tracts – A reply". Journal of Human Evolution. 50 (2): 222-225. doi:10.1016/j.jhevol.2005.10.005. 
  6. ^ Crystal, David (Ağustos 2023). "Konuşmanın Kökenleri". Dilin Kısa Tarihi. Tufan Göbekçin tarafından çevrildi (4 bas.). Alfa Yayınları. ISBN 978-605-171-717-3. 
Taslak simgesiDilbilim ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Konuşmanın_kökeni&oldid=32681832" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Dilbilim taslakları
  • Konuşma
Gizli kategori:
  • Tüm taslak maddeler
  • Sayfa en son 23.02, 4 Mayıs 2024 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Konuşmanın kökeni
Konu ekle