II. Carlos (Navarra kralı)
| II. Carlos | |
|---|---|
| Navarra kralı | |
| Hüküm süresi | 6 Ekim 1349 - 1 Ocak 1387 |
| Önce gelen | II. Juana |
| Sonra gelen | III. Carlos |
| Doğum | 10 Ekim 1332 Évreux |
| Ölüm | 1 Ocak 1387 (54 yaşında) Pamplona |
| Defin | Pamplona Katedrali |
| Çocuk(lar)ı | Marie, Gandia Düşesi III. Carlos Peter, Mortain Kontu Joan, İngiltere Kraliçesi |
| Hanedan | Évreux (Capet Hanedanı) |
| Babası | III. Felipe |
| Annesi | II. Juana |
II. Carlos (Fransızca: Charles, Baskça: Karlos; 10 Ekim 1332 - 1 Ocak 1387), Navarra kralı III. Felipe ve kraliçesi II. Juana'nın oğludur. 1349'dan itibaren Navarra kralı ve 1343'ten itibaren Évreux Kontu olarak hüküm sürmüştür. "Kötü Carlos" olarak tanınmaktaydı.
II. Carlos, Fransa ve İngiltere arasındaki Yüz Yıl Savaşı'nın kritik bir döneminde, kendi çıkarları için sık sık taraf değiştirerek önemli bir rol oynadı. 1387'de kazara yanarak öldü.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]II. Carlos, Évreux'de doğdu; babası III. Felipe, annesi ise Navarra Kraliçesi II. Juana'ydı.[1] Babası, Fransa Kralı VI. Philippe'in kuzeni, annesi ise Fransa Kralı X. Louis'in tek kızıydı. Çocukluğunu ve 17 yaşında kral ilan edilene kadar ki dönemi Fransa'da geçirdi.[2]
Ekim 1349'da annesi öldü. 27 Haziran 1350'de II. Carlos adıyla taç giydi. Hükümdarlığının ilk 12 yılında yalnızca kısa ziyaretlerle Navarra'ye giden Carlos, neredeyse tüm zamanını Fransa'da geçirdi. Navarra'yı, Fransa tahtına çıkmak için asker kaynağı olarak görüyordu.[3] Uzun süre, annesi aracılığıyla IV. Philippe'in varisi ve baba tarafından bir Capet mensubu olarak Fransa tahtındaki hakkının tanınmasını umdu. Ancak, Valois kuzenleri, veraset yasaları nedeniyle taht sırasında ondan öndeydiler.[3]
Yüz Yıl Savaşı ve isyanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Carlos'un hükümdarlık dönemi, Fransa ve İngiltere arasındaki Yüz Yıl Savaşları'nın (1337-1453) en kritik dönemlerine denk geldi. Fransa tahtındaki iddiası sebebiyle iki taraflı oynadı. Fransa Kralı II. Jean'la yaşadığı anlaşmazlıklar nedeniyle İngiltere Kralı III. Edward'la gizli anlaşmalar yaptı. 1354'te Mantes Antlaşması'yla Fransa'dan büyük toprak tavizleri kopardı. Ancak İngilizlerin 1356'da Poitiers Muharebesi'nde II. Jean'ı esir alması, Fransa'da bir iktidar boşluğu yarattı. Charles, bu dönemde Paris'teki tüccar Étienne Marcel'in isyanını destekleyerek kral naipliğini ele geçirmeye çalıştı.
Fransa'daki köylü isyanı (Jacqueries) ve iç savaş ortamında II. Carlos, Marcel'e olan desteğini çekerek Valois Hanedanı ile yakınlık kurdu. Ancak bu hamlesi, onun güvenilmezliğini pekiştirdi.
1360'larda Fransa'nın müttefiki olarak Kastilya taht mücadelesine katıldı, ancak 1370'lerde Fransa Kralı V. Charles'la ilişkileri bozulunca İngiltere ile yeniden yakınlaştı. 1378'de V. Charles, II. Carlos'un entrikalarından bıkarak Normandiya'daki topraklarına el koydu. Carlos, İngilizlerle işbirliği yaparak intikam planları yapsa da başarılı olamadı.
Ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]1 Ocak 1387'de, yatalakken tedavi gören II. Carlos, hekimlerin alkolle ıslatılmış keten sargılar kullanması nedeniyle alev aldı. Bir hizmetçinin düşürdüğü mum, sargıları tutuşturdu ve Carlos canlı canlı yanarak öldü.[4] Ölümü, dini çevrelerce "tanrının gazabı" olarak yorumlandı; zira yaşamı boyunca dini otoriteye karşı çıkmış, papalıkla çatışmıştı. Yerine oğlu III. Carlos tahta çıktı. Normandiya'daki toprakları ise Fransa'nın himayesinde kaldı.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Henneman 1971, s. xvii.
- ^ González Olle 1987, s. 706.
- ^ a b sheldon, Natasha (8 June 2017). "King Charles II Died a Horrible, Unfortunate Death". 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 August 2023.
- ^ Barbara Tuchman (1978). A Distant Mirror. Alfred A. Knopf. ISBN 9780394400266.
Konuyla ilgili yayımlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- González Olle, Fernando (1987). "Reconocimiento del Romance Navarro bajo Carlos II (1350)". Príncipe de Viana. Gobierno de Navarra; Institución Príncipe de Viana. 1 (182). ISSN 0032-8472.
- Henneman, John Bell (1971). Royal Taxation in Fourteenth Century France. Princeton University Press.
- Morby, John E. (1978). "The Sobriquets of Medieval European Princes". Canadian Journal of History. 13 (1): 1–16. doi:10.3138/cjh.13.1.1.
- Sumption, Jonathan (1999). Trial by Fire: The Hundred Years War. II. Faber & Faber.
- Sumption, Jonathan (2009). Divided Houses: The Hundred Years War. III. Faber & Faber.
- Sumption, Jonathan (2015). Cursed Kings: Hundred Years War. IV. Faber & Faber.