I. Esen Buğra

I. Esen Buğra
I. Esen Buğra
Çağatay hanı
Hüküm süresi	1310–1318
Önce gelen	Kebek
Sonra gelen	Kebek
Ölüm	1318
Çocuk(lar)ı	Tuğluk Timur

I. Esen Buğra, Çağatay Hanlığı Hanı (1310 – c. 1318) ve Duva'nın oğludur.

1309 yılında Esen Buğra'nın kardeşi Kebek, iktidarı ele geçirmesinden sonra hanlığın geleceğini belirlemek üzere bir kurultay emri vermiştir. Toplantı sonucunda Esen Buğra han ilan edilmiştir.

Yuan Hanedanlığı ve İlhanlılar ile çatışma

Esen Buğra, saltanatının büyük bölümünü Çin'deki Yuan Hanedanı ve İran'daki İlhanlılar olmak üzere iki komşusuyla mücadele ederek geçirdi. Çağataylılar, Yuan-İlhanlıların devlete karşı bir ittifak kurmasından korkuyorlardı; bu korkunun sebebi Yuan'ın İlhanlılar nezdindeki elçisi Abişka'nın tanıklığıydı. Diplomat, Orta Asya'da seyahat ederken bir Çağatay komutanına böyle bir ittifakın kurulduğunu ve Yuan-İlhanlı kuvvetlerinin hanlığa saldırmak üzere harekete geçtiğini söyledi. Abişka'nın ifadesi hiçbir zaman herhangi bir delille desteklenmedi, ancak Esen Buqa onun ifadesinin doğruluğuna inanmaya devam etti. Ancak Yuan orduları 1314 yılında iki kez birliklerini püskürttüler. Ancak 1318 yılında Esen Buğra'nın ölümü ve kardeşi Kebek'in Çağatay tahtına tekrar çıkmasıyla bölgede yeniden barış sağlandı.

Çağatay Hanlıklarının Şecere

Babürnâme eserinde Babür, anne tarafından büyükbabası Yunus Han'ın soyağacını şöyle anlatır:

"Yunus Han, Cengiz Han'ın ikinci oğlu Çağatay Han'ın soyundan gelmektedir (şöyle): Vais Han'ın oğlu, Şer-'ali Aughlon'un oğlu, Muhammed Han'ın oğlu, Hızır Khwaja Han'ın oğlu, Tuğluk-timur Han'ın oğlu, Aisan-bugha Han'ın oğlu, Dawa Han'ın oğlu, Barak Han'ın oğlu, Çağatay oğlu Mutuken'in oğlu Yesuntawa Han'ın oğlu Yunas Han Cengiz Han'ın oğlu Han"^[1]

Mirza Muhammet Haydar Duğlat'a göre Abdülkerim Han'ın şeceresi:^[2]^[3]
Cengiz Han Çağatay Han Mutukan Yesü Nto'a Gıyaseddin Barak Duwa I. Esen Buğra	Tuğluk Timur Hızır Hoca Muhammed Han (Moğolistan hanı) Şir Ali Oglan Üveys Han (Vaise Khan) Yunus Han Ahmed Han	Said Han Abdürreşid Han Abdülkerim Han

Kaynakça

^ The Babur Nama in English, Zahiru'd-din Mubammad Babur Padshah Ghdzt, Annette Susannah Beveridge, Chapter 1, p. 19
^ The Tarikh-i-Rashidi: a history of the Moghuls of central Asia by Mirza Muhammad Haidar Dughlat; Editor: N. Elias,Translated by Sir Edward Denison Ross,Publisher:S. Low, Marston and co., 1895
^ "Chughtai Khanates" A research project by Dr. Abdul Rauf Mughal

Reuven Amitai & Michael Biran, Mongols, Turks, and Others. Koninklijke Brill NV, 2005, 90-04-14096-4.

[1] The Babur Nama in English, Zahiru'd-din Mubammad Babur Padshah Ghdzt, Annette Susannah Beveridge, Chapter 1, p. 19

[2] The Tarikh-i-Rashidi: a history of the Moghuls of central Asia by Mirza Muhammad Haidar Dughlat; Editor: N. Elias,Translated by Sir Edward Denison Ross,Publisher:S. Low, Marston and co., 1895

[3] "Chughtai Khanates" A research project by Dr. Abdul Rauf Mughal

[1]

[2]

[3]