Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru
| Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru | |
|---|---|
 Yeni Delhi'de, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nun kuruluşunun ilanı | |
 Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru kurucu devletleri ve konum haritası | |
| Kısaltma | IMEC |
| Kuruluş | 9 Eylül 2023) |
| Kurucular | |
| Amaç | Ekonomik kalkınmayı ve bölgeler arası karşılıklı bağımlılığı teşvik etmek |
| Konum | |
Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru (yaygın olarak IMEC kısaltmasıyla anılır; bazen IMEEC olarak da adlandırılır),[1][2] Asya, Basra Körfezi ve Avrupa arasında bağlantıyı ve ekonomik bütünleşmeyi teşvik ederek ekonomik kalkınmayı güçlendirmeyi amaçlayan, planlama aşamasındaki bir ekonomik koridordur.[3][4] Koridor, Hindistan'dan Avrupa'ya; Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İsrail ve Yunanistan üzerinden uzanan önerilen bir güzergah olarak tasarlanmaktadır.[5]
Bu güzergah, günümüzde “antik Altın Yol” olarak tanımlanan tarihsel ticaret hattına dayandırılmaktadır.[6]
İmzalanma tarihi ve yeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Mutabakat Zaptı (MoU), 9 Eylül 2023 tarihinde 2023 G20 Yeni Delhi Zirvesi sırasında; Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Fransa, Almanya, İtalya ve Avrupa Birliği hükûmetleri tarafından imzalanmıştır.[7][8][9]
Ayrıntılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Proje, demiryolu ve deniz taşımacılığı ağları aracılığıyla Avrupa ile Asya arasındaki ulaşım ve iletişim bağlantılarını güçlendirmek amacıyla başlatılmış olup, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne bir karşı denge olarak görülmektedir. Mutabakat zaptı belgesi, yalnızca bir koridorun olası coğrafi güzergahını ortaya koymakta olup, halihazırda Süveyş Kanalı üzerinden geçen mevcut ticaret rotasıyla rekabet edecektir.[10]
Proje, devam eden Gazze Savaşı nedeniyle gecikmeye uğramıştır.[11][12] Güzergah halen Husilerin uyguladığı ablukayı baypas etmek amacıyla kullanılmakta[13] ve Süveyş Kanalı'nı devre dışı bırakarak Hindistan-Avrupa-ABD tedarik zincirini geleceğe karşı dayanıklı hale getirmenin bir yolu olarak yaygın biçimde değerlendirilmektedir.[14] Haziran 2024'te, IMEC'in ilerlemesini takip etmeyi amaçlayan Hint-Akdeniz Girişimi (Indo-Mediterranean Initiative – IMI) başlatılmıştır.[15]
IMEC, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Başkan Donald Trump'ın göreve başlamasının ardından Beyaz Saray'a gerçekleştirdiği ilk ziyaret sırasında yeniden ivme kazanmış ve projeye yönelik ilgi artmıştır. ABD Başkanı bu kapsamda, “Tarihin en büyük ticaret rotalarından birini inşa etmeye yardımcı olmak için birlikte çalışmayı kabul ettik. Bu rota Hindistan'dan İsrail'e, oradan İtalya'ya ve devamında ABD'ye uzanacak; ortaklarımızı, yolları, demiryollarını ve deniz altı kablolarını birbirine bağlayacak.” ifadelerini kullanmıştır.[16]
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in 27–28 Şubat 2025 tarihlerinde Hindistan'a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, her iki lider de IMEC'in önemine vurgu yapmıştır. Ortak bildiride yer alan ifadede, “Yeni Delhi'de düzenlenen G20 Liderler Zirvesi sırasında duyurulan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nun (IMEC) hayata geçirilmesi için somut adımlar atılmaktadır…” denilmiştir.[17]
IMEC'in Avrupa'daki terminali konusunda Avrupa ülkeleri arasında rekabet yaşanmaktadır. Fransa (Marsilya[18]), Yunanistan (Pire / Selanik[19]) ve İtalya (Trieste[20]) bu kapsamda aday konumundadır. Trieste'nin IMEC için adaylığını teşvik etmek amacıyla Trieste Zirvesi'nin düzenleneceği açıklanmıştır.[21]
Tepkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Eylül 2023'te Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, projenin Türkiye'yi baypas etmesini eleştirmiş ve buna alternatif olarak “Irak Kalkınma Yolu Projesi”ni gündeme getirmiştir. Söz konusu proje; Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak'taki limanlar üzerinden, yapımı devam eden Büyük Fav Limanı da dahil olmak üzere, Basra Körfezi'ni demiryolu ve karayolu hatları aracılığıyla Avrupa'ya bağlamayı öngörmektedir.[22]
IMEC, projeye katılan ülkeler tarafından genel olarak olumlu karşılanmakta; ekonomik kalkınmayı teşvik etmesi, ülkeler arası karşılıklı bağımlılığı artırması ve Avrupa Birliği ile Çin arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin kısmen yeniden dengelenmesine katkı sağlaması beklenmektedir.[23] Örneğin Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, IMEC'i Çin'e yönelik bir meydan okuma olarak değil, ekonomilerini çeşitlendirme ve bölgeler arası bağlantı merkezleri olarak konumlarını güçlendirme fırsatı olarak değerlendirmektedir. Bu yaklaşım, söz konusu ülkelerin daha geniş ekonomik vizyonları ve Asya ile Avrupa genelinde jeopolitik etkilerini azami düzeye çıkarma hedefleriyle uyumludur.[24][25]
Eylül 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 79. oturumunda yaptığı konuşmada koridoru Orta Doğu için bir “nimet” olarak nitelendirmiş; İran'ı ve müttefiklerini ise bir “lanet” olarak tanımlamıştır.[26][27]
Ayrıca Bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Pareek, Priya (13 Şubat 2025). "What is India-Middle East-Europe Corridor and how will it benefit India?". India Today (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Chaudhury, Dipanjan Roy (25 Kasım 2024). "IMEEC progressing despite conflicts, says EAM Jaishankar". The Economic Times. ISSN 0013-0389. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "World leaders launch India-Middle East-Europe Economic Corridor seen as counter to China's BRI". The Financial Express (İngilizce). 10 Eylül 2023. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Service, Express News (10 Eylül 2023). "New economic corridor to connect Asia, Europe & US". The New Indian Express (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Singh, Ram (11 Eylül 2023). "A corridor of immense promise". BusinessLine (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Roa, Kaush Arha, Carlos. "Trieste and the New Golden Road". The National Interest (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Ellis-Petersen, Hannah (9 Eylül 2023). "G20: EU and US back trade corridor linking Europe, Middle East and India". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "7 countries, EU sign memorandum of understanding for trade corridor linking Europe, Middle East and India". www.aa.com.tr. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "'Game-changer': India-Middle East economic corridor unveiled at G20". Al Jazeera (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "Can India-Europe corridor rival China's Belt and Road?" (İngilizce). 2 Ekim 2023. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "Will the Israeli war sink India's ambitious counter to China?". The Economic Times. 11 Ekim 2023. ISSN 0013-0389. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "India-Middle East-Europe Economic Corridor may get delayed over Gaza war". Moneycontrol (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Wrobel, Sharon (13 Şubat 2024). "Houthi bypass: Quietly, goods forge overland path to Israel via Saudi Arabia, Jordan". The Times of Israel (İngilizce). ISSN 0040-7909. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "The confluence of the two seas: India-Italy partnership over IMEEC and Mediterranean". The Economic Times. 20 Eylül 2024. ISSN 0013-0389. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "India and Italy strengthen ties with Indo-Mediterranean initiative". Wion (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "'PM Modi is a much tougher negotiator than me, not even a contest,' says Trump". The Times of India. 14 Şubat 2025. ISSN 0971-8257. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "Leaders' Statement following the visit of President of the European Commission Ursula von der Leyen and College of Commissioners to India, 27-28 February 2025 | EEAS". www.eeas.europa.eu (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "Macron pitches France as India's European trade gateway – DW – 02/14/2025". dw.com (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Contributor, Guest (24 Şubat 2025). "Greek ports and the IMEC puzzle Greek City Times". Greek City Times (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Shenoy, Giulio Terzi di Sant’Agata and Vas (10 Şubat 2025). "Trieste as pillar of IMEC for Europe could create a new Golden Road for India". The Economic Times. ISSN 0013-0389. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "Trieste Summit - The new Golden Road". Trieste Summit (İtalyanca). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "'No corridor without Turkey': Erdogan opposes India-Middle East transport project". Middle East Eye (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "The India-Middle East-Europe Corridor in Europe's Indo-Pacific Strategy". thediplomat.com (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ DC (ACW), Arab Center Washington (21 Ağustos 2025). "The Geopolitics of the India-Middle East-Europe Economic Corridor". Arab Center Washington DC (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "The India-Middle East-Europe Economic Corridor: Prospects and Challenges for U.S. Businesses". www.bradley.com. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ "'No place in Iran that long arm of Israel cannot reach': Netanyahu's stern warning to Tehran at UNGA". Firstpost (fp). 27 Eylül 2024. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.
- ^ Berman, Lazar (27 Eylül 2024). "Netanyahu holds up maps illustrating the 'blessing' and 'curse' facing Mideast". The Times of Israel (İngilizce). ISSN 0040-7909. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025.