Gazze barış planı

Trump Barış Planı ile karıştırılmamalıdır.

Gazze barış planı

ABD Başkanı Donald Trump (resmin sağ tarafında), İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun yanında (resmin sol tarafında), teklifi duyuruyor.
Bağlam	Gazze Savaşı'nın bitirilmesi İsrail-Filistin çatışması 7 Ekim saldırıları Gazze Savaşı'nda rehine krizi Gazze soykırımı
Yazılma	29 Eylül 2025
İmzalanma	9 Ekim 2025
Yürürlük	10 Ekim 2025
Ara bulucular	Amerika Birleşik Devletleri Katar Türkiye Mısır
Taraflar	İsrail Hamas Filistin İslami Cihat

29 Eylül 2025 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte Beyaz Saray’da düzenlediği bir basın toplantısında, Gazze Savaşı ve daha geniş Orta Doğu krizine ilişkin yeni bir plan açıkladı. Haberlerde yaygın olarak Trump'ın 20 maddelik planı olarak söylenen bu plan, Trump’ın Şubat 2025'te sunduğu önceki Gazze Şeridi önerisinden farklılık göstermektedir ve Hamas'ın tamamını kabul etmediği 20 farklı madde içermektedir. Söz konusu plan, ateşkesin sağlanması, İsrailli rehinelerin iadesi, Hamas’ın askerî kapasitesinin tasfiye edilmesi ve Gazze Şeridi'nde geçici bir yönetim yapısının oluşturulması hedefleri doğrultusunda formüle edilmiş 20 maddelik bir çerçeveden oluşmaktadır. ABD Başkanı Trump, planın hayata geçirilmesinin Hamas’ın onayına bağlı olduğunu ifade etmiştir.

Hamas’ın 2007 yılında Gazze Şeridi'nin kontrolünü ele geçirmesinin ardından, İsrail ile yaşanan tekrar eden çatışmalar giderek şiddetlenmiş ve nihayetinde 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas'ın İsrail'e karşı gerçekleştirmiş olduğu saldırılar sonucunda İsrail'in Hamas'a karşı top yekün bir savaş ilan etmesine zemin hazırlamıştır. 2023 yılı sonlarında ve 2025 yılı başlarında ateşkes sağlanmasına yönelik girişimler başarısızlıkla sonuçlanmış, çatışmalar Mart 2025’te İsrail’in düzenlediği sürpriz bir saldırıyla yeniden başlamıştır.

Açıklanan plan, derhal ateşkes ilan edilmesini, Hamas tarafından kaçırılan İsrailli rehinelerin iadesini, Filistinli mahkumların bir kısmının serbest bırakılmasını, Gazze'nin silahsızlandırılmasını, uluslararası bir istikrar gücünün bölgeye konuşlandırılmasını, uluslararası denetim altında Filistinli teknokratlardan oluşacak geçici bir yönetimin tesisini, geniş çaplı yeniden inşa faaliyetlerini ve koşullara bağlı olarak Filistin devletine giden bir yol haritasını öngörmektedir.

Uluslararası tepkiler ise karışık olmakla birlikte genel hatlarıyla olumlu yönde olmuştur. Fransa, Türkiye, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ile çeşitli Arap ve İslam ülkeleri, Trump’ın girişimini memnuniyetle karşılamışlardır.

Arka plan

2005 yılında İsrail’in Gazze Şeridi’nden tek taraflı olarak çekilmesinin ardından, bölgenin kontrolü Filistin Özerk Yönetimi'ne devredilmiştir. Ancak iki yıl sonra, Hamas, güç kullanarak bölgenin kontrolünü ele geçirmiş ve yönetimi ele almıştır. Daha önce İsrail topraklarında intihar saldırılarından sorumlu tutulan Hamas, bu süreçte küçük ölçekli bir fiili devletçik niteliği kazanarak İsrail topraklarına yönelik roket saldırılarına başlamıştır.

Hamas’ın Gazze'de iktidarı ele geçirmesi, İsrail ve Mısır’ın bölgeye yönelik bir ablukayı hayata geçirmesine yol açmıştır. Geçen yıllar boyunca taraflar arasında birçok silahlı çatışma yaşanmış; Hamas roket saldırılarını yoğunlaştırmış, İsrail ise buna karşılık olarak Hamas'a ait altyapıyı hedef alan hava saldırıları ve askerî harekâtlar düzenlemiştir.

Hamas, 7 Ekim 2023 tarihinde İsrail'e karşı kapsamlı bir saldırı başlatmıştır. Gazze Şeridi'nden sızan, motosikletler, kamyonlar ve yamaç paraşütleri dâhil olmak üzere çeşitli yollarla İsrail'e giren 3.000'den fazla Hamaslının katıldığı bu saldırı, binlerce roketin İsrail'e fırlatılmasıyla başlamış, ardından sınır kasabaları ve kibbutzlarda katliamlarla devam etmiştir. Bu bağlamda, Nova Müzik Festivali'nde gerçekleştirilen ve 300'den fazla İsrailli sivilin öldürüldüğü katliam özellikle dikkat çekmiştir. Hamas militanları, büyük kısmı sivil olan, kadınlar, çocuklar, bebekler ve yaşlılar dâhil yaklaşık 251 kişiyi rehin almıştır. Bu saldırı, İsrail tarihindeki en kanlı ve en ölümcül saldırı olarak kayıtlara geçmiştir.

Saldırı, hem İsrail kamuoyunda hem de uluslararası toplumda büyük bir şok etkisi yaratmıştır. Saldırının ardından İsrail Başbakanı Netanyahu Hamas'a karşı topyekün savaş ilan etmiştir. Bu süreç, İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) Gazze Şeridi’ne yönelik büyük ölçekli işgal ve bombardımanını içeren Gazze Savaşı’na dönüşmüştür.

24 Kasım 2023 tarihinde, İsrail ile Hamas arasında uzun süren çatışmaların ardından, Katar, Mısır ve Amerika Birleşik Devletleri’nin diplomatik çabaları sonucunda bir ateşkes sağlanmıştır. Başlangıçta dört gün sürmesi planlanan bu ateşkes kapsamında, 50 İsrailli rehinenin serbest bırakılması ve buna karşılık 150 Filistinli mahkumun salıverilmesi öngörülmüştür. Aynı dönemde, Gazze Şeridi’ne insani yardım sevkiyatı da artırılmıştır. Ateşkes, daha fazla rehine takasıyla iki kez uzatılmış olsa da, tarafların karşılıklı olarak ateşkes ihlali suçlamasında bulunmalarının ardından 1 Aralık 2023'te sona ermiştir.

19 Ocak 2025 tarihinde, İsrail ile Hamas arasında bir başka ateşkes süreci başlamıştır. Bu ateşkes, aylar süren müzakerelerin ardından 15 Ocak’ta, yine ABD, Katar ve Mısır’ın arabuluculuğunda varılan bir anlaşma ile hayata geçirilmiştir. Üç aşamalı olarak planlanan bu süreçte, ilk aşamada yaklaşık 1.900 Filistinli mahkumun serbest bırakılması karşılığında 33 İsrailli rehine salıverilmiştir. Bu aşamada ayrıca İsrail askerleri Gazze’deki yoğun nüfuslu bölgelerden çekilmiş, yerinden edilmiş Filistinliler evlerine dönmeye başlamış ve insani yardım sevkiyatları yoğunlaştırılmıştır.

İkinci ve üçüncü aşamalar, kalıcı bir ateşkesin tesis edilmesini hedeflemiş; bu kapsamda Hamas’ın daha fazla rehineyi serbest bırakması, İsrail’in ise hüküm giymiş ek mahkum salıverilmesi gerçekleştirmesi planlanmıştır. Nihai aşamada İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesi ve bölgenin yeniden inşası öngörülmüştür. Ancak 18 Mart 2025 tarihinde İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik sürpriz bir askerî saldırı başlatmasıyla çatışmalar yeniden alevlenmiştir.

Nispeten rolantide olan savaş İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Hamas üzerindeki baskıyı arttırmak için 16 Mayıs 2025 tarihinde ilan ettiği "Gideon'un Savaş Arabaları" operasyonu ile tırmanışa geçmiştir. Ancak ordunun savaşın ritmini azaltması nedeniyle İsrail arzu ettiği başarıları kısa zamanda elde edememiştir. Hamas üzerindeki baskının daha da arttırılması amacıyla 60,000 yedek askerini göreve çağıran İsrail, "Gideon'un Savaş Arabaları 2" adlı yüksek yoğunluklu yeni bir saldırı dalgasını 14 Ağustos 2025 tarihinde başlatarak Hamas hedeflerini daha yoğun bir biçimde vurmaya başlamıştır. Bu operasyon kapsamında İsrail Savunma Kuvvetleri, Hamas'ın Gazze'de bulunan yüksek binaları, İsrail kara kuvvetlerinin hareketlerini izlemek için kamera yerleştirdiği ve keskin nişancı atış noktasına çevirmesi öne sürerek hedef aldı. Bu operasyon çerçevesinde birçok yüksek katlı bina önceden haber verilerek içinde yaşayan Filistinli sakinlerin canlarına kast etmeden İsrail Hava Kuvvetleri tarafından yok edildi.

BM Zirvesi

"Gideon'un Savaş Arabaları 2" operasyonun gerek Gazze içinde gerekse de dünya kamuoyunda yarattığı etki gölgesinde gerçekleşen Birleşmiş Milletler Genel Kurul zirvesinde savaşın sona erdirilmesi için önemli girişimlerde bulunulmuştur. Kuşkusuz bu temastaki önemlilerinden biri 23 Eylül tarihinde BM çatısı altında Türkiye'nin ön ayak olduğu ve ABD Başkanı Trump'ın bilfiil katıldığı zirve olmuştur. Görüşmeye Türkiye, ABD, Ürdün, Katar, Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Mısır, Endonezya ve Suudi Arabistan katılmıştır. Türkiye, Katar, ABD, Ürdün, Endonezya ve Pakistan devlet başkanı ve başbakan seviyesinde katılım gösterirken, Mısır, BAE ve Suudi Arabistan'ın dışişleri bakanı düzeyinde temsil edildikleri görülmüştür. Söz konusu toplantıyı tertipleyen sıfatıyla Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan masanın başında misafir ettiği ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte masanın başında oturmuştur. Söz konusu resim özellikle Türkiye'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD Başkanı Trump tarafından Müslüman dünyanın lideri olarak görüldüğü izlenimini yaratmıştır.

Basına kapalı olarak yapılan toplantıda Trump Gazze Barış Planını Sünni Müslüman ülkelerinin liderleri ile paylaşmış ve kendilerinin siyasi desteğini arkasına alarak savaşı durdurma amacı ile İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüşme tertipleyeceğini duyurmuştur.

Trump'ın açıklamaları

29 Eylül 2025 tarihinde Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ateşkes anlaşmasının ardından İsrail'in güvenliğinin sağlanmasında ABD'nin etkin bir rol üstleneceğini vurgulamıştır. Hamas’ın önerilen anlaşmayı kabul etmesi hâlinde, hayatta olan ve hayatını kaybetmiş tüm rehinelerin derhal serbest bırakılacağını ifade eden Trump, savaşın sona erdirilmesi yönünde kararlı olduğunu belirtmiş ve “Hamas’ın bu işi sonuçlandırmak istediğini duyuyorum” şeklinde konuşmuştur.

Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, Netanyahu'nun Filistin devletinin kurulmasına açıkça karşı çıktığını ve bu yönde adım atan diğer ülkeleri “akılsızca” hareket etmekle eleştirdiğini aktarmıştır. Ayrıca İsrail ile diğer bazı ülkelerin savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya "son derece yakın" olduğunu ifade etmiş ve Netanyahu'ya çabaları için teşekkür etmiştir. Trump, söz konusu anlaşmanın Arap ülkelerini de kapsayacağını, İbrahim Anlaşmalarına atıfta bulunarak, Orta Doğu'da daha geniş çaplı bir barış sürecine zemin hazırlayabileceğini yinelemiştir.

Söz konusu 20 maddelik planı “son derece adil bir teklif” olarak nitelendiren Trump, Hamas'a anlaşmayı kabul etmesi yönünde çağrıda bulunmuş ve olumlu bir yanıt geleceğine olan inancını dile getirmiştir. Bununla birlikte, Hamas’ın anlaşmayı reddetmesi durumunda İsrail'in harekete geçme hakkının saklı olduğunu ve ABD'nin kayıtsız şartsız İsrail'i destekleyeceğini de açıkça belirtmiştir.

21 Madde

1- Terör ve Radikal Unsurlardan Arındırılmış Gazze: Gazze Şeridi, komşuları için tehdit oluşturmayan, radikalizmin ve terör faaliyetlerinin bulunmadığı bir bölge hâline getirilecektir.

2- Gazze'nin Yeniden Kalkındırılması: Gazze halkının uzun süredir maruz kaldığı acıların telafisi amacıyla, bölgenin yeniden yapılandırılması öncelikli hedef olarak belirlenmiştir.

3- Savaşın Derhâl Sona Erdirilmesi: Tarafların bu öneri üzerinde mutabık kalmaları halinde savaş hemen sona erecek, İsrail Savunma Kuvvetleri rehinelerin iade işlemlerinin alt yapısını hazırlamak amacıyla üzerinde uzlaşılan sınırlara çekilecektir. Bu aşamada tüm askerî faaliyetler (hava ve topçu saldırıları dâhil) askıya alınacak, cephe hatları dondurulmuş şekilde muhafaza edilecektir.

4- 72 Saat İçinde İsrailli Rehinelerin İadesi: Anlaşmanın kamuoyuna açık biçimde taraflarca kabulünden sonraki 72 saat içerisinde, hayatta olan ve hayatını kaybeden tüm İsrailli rehineler iade edilecektir.

5- Filistinli Mahkumların Serbest Bırakılması: Tüm İsrailli rehinelerin iadesinden sonra, İsrail tarafından müebbet hapis cezası almış 250 mahkûm ile 7 Ekim 2023 sonrasında tutuklanan 1.000'in üzerinde Gazzeli - bu sayı kadınlar ve çocukları da kapsamaktadır - serbest bırakılacaktır. Ayrıca her bir İsrailli rehinenin naaşına karşılık, 15 Gazzeli cenazesi iade edilecektir.

6- Silahsızlanmayı Kabul Eden Hamas Üyelerine Af: Barışçıl birlikte yaşam taahhüdünde bulunan ve silah bırakmayı kabul eden Hamas üyelerine af tanınacaktır. Gazze'yi terk etmek isteyen Hamas mensuplarına, kendilerini kabul eden ülkelere güvenli geçiş imkanı sağlanacaktır.

7- Acil İnsani Yardımın Girişi: Anlaşmanın kabulüyle birlikte, Gazze Şeridi'ne kapsamlı insani yardım sevkiyatı hemen başlayacaktır. Bu yardım, 19 Ocak 2025 tarihli anlaşmadaki miktarlar esas alınarak, altyapının (su, elektrik, kanalizasyon), hastanelerin, fırınların yeniden işler hâle getirilmesini ve molozların temizlenip yolların açılmasını mümkün kılacak ekipmanların girişini kapsamaktadır.

8- Tarafsız Yardım Dağıtımı: Gazze'ye yardımların girişi ve dağıtımı, Birleşmiş Milletler ve bağlı ajansları, Kızılay ile taraflarla ilişkisi bulunmayan diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla ve tarafların müdahalesi olmaksızın gerçekleştirilecektir. Refah Sınır Kapısı’nın çift yönlü açılması, 19 Ocak 2025 anlaşmasında uygulanan mekanizmaya tabi olacaktır.

9- Geçici Teknokrat Yönetimi: Gazze, halka temel kamu hizmetlerini ve belediye yönetimlerini sağlamakla görevli, apolitik ve teknokratlardan oluşan geçici bir Filistinli komite tarafından yönetilecektir. Bu komite, nitelikli Filistinliler ile uluslararası uzmanlardan oluşacak ve yeni oluşturulacak bir uluslararası geçiş kurumu olan "Barış Kurulu"nun denetimi altında faaliyet gösterecektir. Barış Kurulu'nun başkanlığını ABD Başkanı Donald J. Trump yürütecek olup, diğer üyeler ve devlet başkanları (örneğin Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair) ilerleyen süreçte açıklanacaktır. Kurul, Gazze'nin yeniden kalkındırılması için genel çerçeveyi oluşturacak ve gerekli fonları yönetecektir. Bu görev, Filistin Özerk Yönetimi'nin reform sürecini tamamlamasına ve Gazze üzerindeki yönetimi güvenli biçimde devralmasına kadar devam edecektir.

10- Trump Ekonomik Kalkınma Planı: Gazze'nin yeniden inşası ve ekonomik olarak canlandırılması amacıyla, Orta Doğu'daki modern şehirlerin kurulmasında görev almış uzmanların oluşturacağı bir danışma paneli aracılığıyla özel bir kalkınma planı geliştirilecektir.

11- Özel Ekonomik Bölge Kurulması: Katılımcı ülkelerle müzakere edilerek, tercihli gümrük tarifeleri ve ticari erişim şartlarına sahip özel bir ekonomik bölge oluşturulacaktır.

12- Gönüllü Göç ve Dönüş Hakkı: Hiç kimse zorla Gazze'den çıkarılmayacaktır. Ayrılmak isteyenler bunu özgürce yapabilecek, dönmek isteyenlere de dönüş hakkı tanınacaktır. Halkın Gazze'de kalması teşvik edilecek ve daha iyi bir geleceğe katkı sunmaları sağlanacaktır.

13- Hamas’ın Yönetime Katılımının Yasaklanması: Hamas ve diğer silahlı fraksiyonlar, Gazze'nin yönetiminde doğrudan, dolaylı ya da herhangi bir şekilde yer alamayacaktır. Tüm askeri, terör amaçlı ve saldırı odaklı altyapı - tüneller ve silah üretim tesisleri dahil - tamamen imha edilecek ve yeniden inşa edilmesine izin verilmeyecektir.

14- Bölgesel Güvence Mekanizması: Bölgesel aktörler, Hamas ve diğer fraksiyonların yükümlülüklerine uymalarını sağlamak ve "Yeni Gazze"nin ne komşuları ne de kendi halkı için tehdit oluşturmamasını garanti altına alacaklardır.

15- Uluslararası İstikrar Gücü: ABD, Arap ve uluslararası ortaklarıyla iş birliği içerisinde, Gazze’ye bir an önce konuşlandırılacak olan geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü kuracaktır. Bu güç, seçilmiş Filistinli polis kuvvetlerine eğitim ve destek sağlayacak; sınır güvenliğinde İsrail ve Mısır ile iş birliği içinde çalışacaktır. Silah girişini önlemek ve Gazze’nin yeniden inşası için mal akışını güvence altına almak temel hedefler arasında yer alacaktır.

16- İsrail'in Geri Çekilmesi: İsrail Gazze’yi ne işgal edecek ne de ilhak edecektir; İsrail Savunma Kuvvetleri, güvenlik güçlerinin bölgede kontrol ve istikrarı tesis etmesine paralel olarak, halihazırda işgal ettiği toprakları kademeli biçimde devredecektir.

17- Hamas'ın Teklifi İhlal Etmesi Durumu: Eğer Hamas teklifi geciktirir veya reddederse, yukarıda belirtilen hususlar, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) tarafından kademeli olarak uluslararası istikrar gücüne devredilecek ve “terörden arındırılmış” alanlarda uygulanmaya devam edecektir.

18- İsrail'in Katar'a Gelecekte Saldırmaması: İsrail, Katar topraklarına yönelik gelecekte herhangi bir saldırı gerçekleştirmeme taahhüdünde bulunmuştur. Amerika Birleşik Devletleri ve uluslararası toplum ise Gazze çatışmasında Doha'nın üstlendiği önemli arabuluculuk rolünü resmî olarak tanımaktadır.

19- Nüfusun radikal unsurlardan arındırılması: Hamas nedeniyle oluşan radikal görüşlerin önünün alınması için yeni bir süreç tesis edilecektir. Bu sürecin bir parçası olarak, İsrail ve Gazze'deki eğitim alanında, ders kitaplarını da içeren zihin dünyasını ve anlatı biçimlerini dönüştürmeyi amaçlayan dinler arası bir diyalog mekanizması hayata geçirilecektir.

20- Filistin Devleti'nin tanınmasının geleceği: Bu süreç kayda değer ölçüde ilerlediğinde ve Filistin Özerk Yönetimi'nin gerek içindeki yolsuzlukları gerekse de İsrail'e karşı nefreti körükleyen yerleşmiş uygulamalara karşı başlatacağı reform programı uygulamaya konulduğunda, Filistin halkının meşru arzusu olarak tanınan devletleşmeye yönelik güvenilir bir yolun oluşması mümkün hâle gelecektir. Buna karşın, ilgili madde, Filistin reform programının içeriğine dair ayrıntı sunmamakta ve devletleşme sürecine ne zaman geçilebileceği konusunda kesin bir takvim ya da hüküm içermemektedir.

21- Birlikte Yaşama Vizyonu: Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ile Filistinliler arasında kalıcı ve barışçıl bir birlikte yaşama vizyonu doğrultusunda üzerinde uzlaşılmış bir siyasi ufkun belirlenmesi amacıyla bir diyalog süreci başlatacaktır.

Planın bileşenleri

Gazze Savaşı'nın sona erdirilmesi için Trump'ın planının haritası

1. aşama: Acil ateşkes ve insani yardım faaliyetleri

Plan, tüm askeri operasyonların bitirilmesini ve cephelerin dondurulmasıyla birlikte düşmanlıkların derhal durdurulmasını öngörmektedir. Hayatta olan ve ölen tüm İsrailli rehineler 72 saat içinde iade edilecek. 250 müebbet hapis cezası alan mahkum ve savaşın başlamasından bu yana tutuklanan 1.700 kişi dahil olmak üzere Filistinli mahkumlar serbest bırakılacak. Cesedi iade edilen her İsrailli rehine için İsrail, 15 ölen Gazzelinin cesedini iade edecek.

2. aşama: Askerden arındırma ve güvenlik önlemleri

Ana madde: Uluslararası İstikrar Gücü

Önerilen strateji; Hamas'ın, tüneller ve askeri altyapı gibi saldırı silahlarının imha edilmesini içermektedir. Açıklamada Gazze'nin "komşuları için tehdit oluşturmayan, radikalizmden arındırılmış terörden arındırılmış bir bölge" olacağı belirtilmeltedir. Ayrıca barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt eden Hamas üyelerine af, sürgünü tercih edenlere ise güvenli geçiş imkanı sunulmaktadır. Buna ek olarak, ABD, Arap ve Avrupalı personelden oluşan geçici bir uluslararası istikrar gücü, güvenliği denetlemek ve Filistin polis gücünün eğitimini kolaylaştırmak için konuşlandırılacak ve uzun vadeli istikrar ve barış sağlanması planlanmaktadır.

3. Aşama: Yönetim ve yeniden yapılandırma

Ana madde: Gazze Uluslararası Geçiş Yönetimi

Filistinli teknokratlar tarafından yönetilen ve uluslararası bir organ tarafından denetlenen bir geçiş yönetimi, günlük yönetimi yönetmek ve altyapının rehabilitasyonunu denetlemek için kurulması planlanmaktadır. İnsani yardımlar, Birleşmiş Milletler ve Kızılay gibi uluslararası kuruluşların adalet ve etkinliği sağlayarak dağıtımı denetleyerek, herhangi bir müdahale olmaksızın ulaştırılması planlanmaktadır. Ayrıca, Filistinlileri Gazze'de kalmaya teşvik etmek için çaba sarf edilecek, kalmayı ve toplumlarını yeniden inşa etmeyi seçenlere destek sunulması planlanmaktadır.

Filistin devletine giden yol

Ana madde: İki devletli çözüm

Ayrıca plan, başarılı yeniden inşa çabaları ve Filistin Yönetimi içinde gerekli reformların yapılması koşuluyla Filistin'in bir devlet olarak tanınmasını içermektedir. Uzun vadeli barışın önünü açmak için İsrail ve Filistinliler arasında barış içinde bir arada yaşamayı ve karşılıklı anlayışı teşvik eden siyasi bir çerçeve oluşturmak üzere bir diyalog başlatması planlanmaktadır. Plan, Filistin devletini "Filistin halkının arzusu" olan bir olasılık olarak tanımasına rağmen, ABD'nin Filistin'i bir devlet olarak tanıyacağını söylememektedir. 30 Eylül 2025'te Netanyahu, Trump'ın planı kapsamında bir Filistin devletinin resmî olarak tanınmayacağını söyleyerek böyle bir olasılığın söz konusu olmadığını söyledi.

Uygulama

Birinci aşama üzerinde anlaşılan zaman çizelgesi

Trump'ın Gazze Savaşı'nın kapsamlı bir şekilde sonlandırılması önerisinin ugulama adımları

Barış planın ilk bölüm, Beyaz Saray'ın duyurduğu “Başkan Trump'ın Gazze Savaşı'nı Kapsamlı Bir Şekilde Sonlandırma Önerisinin Uygulama Adımları” 9 Ekim 2025 tarihinde Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde İsrail ve Hamas tarafından imzalandı. Belge, düşmanlıkların sona ermesi, İsrail güçlerinin geri çekilmesi, İsrailli rehinelerin serbest bırakılması ve Filistinli tutukluların serbest bırakılması için bir zaman çizelgesi belirlemektedir.

Zaman dilimi aşağıdaki gibidir:

• ABD Başkanı Donald Trump Gazze Şeridi'ndeki savaşın sona erdiğini açıkladı
• Anlaşma İsrail kabinesi tarafından onaylandığında çatışmalar sona erecek
• Gazze Şeridi'ne insani yardım girişi, çatışmaların sona ermesinin ardından başlayacaktır
• İsrail Savunma Kuvvetleri, anlaşmanın onaylanmasının ardından üzerinde mutabık kalınan hatlara çekilmeye başlayacak ve bu süreç 24 saat içinde tamamlanacaktır
• Yaşayan tüm rehineler İsrail güçlerinin çekilmesinin tamamlanmasını müteakip 72 saat içerisinde serbest bırakılmalıdır
• Hamas'ın elindeki ölen rehinelerin tüm kalıntıları, İsrail güçlerinin çekilmesinin tamamlanmasından sonraki 72 saat içinde iade edilmesi gerektiği bildirilmiştir
• İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasına paralel olarak Filistinli tutuklular da serbest bırakılacak
• Anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere ABD, Katar, Mısır, Türkiye ve diğer ülkelerden temsilcilerin yer alacağı bir görev gücü oluşturulacaktır.

Birinci aşama uygulamaları

Sarı renkle gösterilen hat, birinci aşama geri çekme hattıdır

İsrail kabinesi, 10 Ekim 2025'in erken saatlerinde anlaşmayı onayladı. Ardından, İsrail Savunma Kuvvetleri, Gazze Şeridi'nin bazı bölgelerinden üzerinde anlaşmaya varılan konuşlanma hatlarına çekilmeye başladı. Çekilme yerel saatle öğlen 12'de tamamlandı ve bu noktada ateşkes resmî olarak yürürlüğe girdi. Amerika Birleşik Devletleri, çatışmaların sona ermesini izlemek için ABD Merkez Komutanlığı başkanı Brad Cooper'ın liderliğinde ortak bir kontrol merkezi kurmaya başladı.

11 Ekim'de Brad Cooper, Steve Witkoff ve Jared Kushner, İsrail'in anlaşmanın ilk aşamasına uyduğunu doğrulamak üzere Gazze Şeridi'ne gittiler.

12 Ekim'de Hamas, yaşayan 20 rehineyi İsrail'e teslim etmeye hazır olduğunu açıkladı. Açıklamanın ardından Netanyahu "İsrail tüm rehinelerimizi derhal kabul etmeye hazırdır." dedi. İsrailli kaynaklar Hamas'ın rehineleri Pazar gece yarısından önce serbest bırakacağını planladı, böylece Trump Pazartesi sabahı İsrail'e vardığında rehinelerin İsrail'in gözetimi altında olacağını belirttiler. Rehineler ve Kayıp Kişiler Koordinatörü Gal Hirsch, rehinelerin dönüşü için en "gerçekçi" zamanın 13 Ekim 2025, Pazartesi günü sabah 8 olduğunu, ancak daha erken dönebileceklerine dair haberler olduğunu söyledi.

13 Ekim 2025 sabahı sabah 08.00 itibarıyla, Hamas, İsrailli rehineleri üç değişik noktada serbest bırakmaya başladı. 738 günlük esaretin ardından İsrailli rehineler Bar Abraham Kupershtein, Evyatar David, Yosef-Chaim Ohana, Segev Kalfon, Avinatan Or, Elkana Bohbot, Maxim Herkin, Nimrod Cohen, Matan Angrest, Matan Zangauker, Eitan Horn, Eitan Abraham Mor, Gali Berman, Ziv Berman, Omri Miran, Alon Ohel, Guy Gilboa-Dalal, Rom Braslavski, Ariel Cunio ve David Cunio özgür kaldı.

Serbest bırakma işleminin ilk adımı olarak Eitan Mor, Gali Berman, Ziv Berman, Matan Angrest, Omri Miran, Guy Gilboa Dalal ve Alon Ohel Kızıl Haç görevlilerine teslim edildiler. Geriye kalan diğer rehinelerin teslimat işlemi saat 11.40 sularında tamamlandı. İsrailli rehinelerin teslim alınmalarının ardından İsrail Savunma Kuvvetleri'ne ait Reim adlı askeri üsse getirildiler. Rehineler askeri üste birincil sağlık kontrolünden geçirildikten sonra hastanelere sevk edildiler.

Tepkiler

Türkiye

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Beyaz Saray'da, yukarıda zikredilen 20 maddeyi dünya kamuoyuna duyurmalarının ardından Ankara'nın resmi tepkisi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın resmi X hesabından yapılan kısa ve öz açıklama ile netleşmiştir:

Gazze’de akan kanın durması ve ateşkesin sağlanması için ABD Başkanı Sayın Trump’ın gösterdiği çabayı ve liderliği takdir ediyorum. Tarafların kabul edeceği adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için Türkiye olarak biz de sürece katkı vermeye devam edeceğiz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklaması, Türkiye'nin, Avrupa'nın önde gelen ülkelerine paralel olarak ABD Başkanı Trump'ın planını desteklediğini teyit etmiştir.

İsrail kamuoyunun tepkisi

ABD Başkanı Donald Trump tarafından açıklanan Eylül 2025 Gazze Barış Teklifi, İsrail kamuoyunda büyük ölçüde olumlu karşılandı. Planın duyurulmasından bir gün sonra yapılan ilk kamuoyu araştırmasına göre, İsraillilerin %72'si planı desteklediğini belirtirken, yalnızca %8'i karşı olduğunu ifade etti; %20'lik kesim ise kararsız olduğunu belirtmiştir. Bu gelişme, Tel Aviv Borsası'nda ve İsrail Şekeli'nin değerinde artışa neden olmuştur.

13 Ekim 2025 sabahı İsrailli rehinelerin Hamas tarafından serbest bırakılıp Kızıl Haç'a teslim edilmeye başlanması ile birlikte, Tel Aviv'de bulunan "Rehineler Meydanı'nda" toplanan İsrail halkı kutlamalara başladı. Meydanda rehine aileleri ile dayanışma sergileyen halkın rehinelerin resimlerinin yer aldığı dövizlerin yanı sıra, İsrail ve ABD bayrakları, rehinelerin dönüşünü simgeleyen sarı bayraklar ve ABD Başkanı Donald Trump posterlerini taşıdıkları gözlemlendi.

Uluslararası

2025 Gazze barış zirvesi, 13 Ekim 2025

Uluslararası liderler ateşkesi geniş çapta memnuniyetle karşıladılar, önemini vurguladılar ve bunun kalıcı barışa yol açmasını umduklarını belirttiler. Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, Trump'a Nobel Barış Ödülü verilmesi gerektiğini söyledi. Kanada Başbakanı Mark Carney, anlaşmanın müzakeresinde Trump'ın, Katar'ın, Mısır'ın ve Türkiye'nin ara bulucuk çabalarını övdü ve İsrail ile Hamas'ı tüm rehineleri serbest bırakma taahhütlerini yerine getirmeye çağırdı.