Gürgen Yanıkyan
Gürgen Yanıkyan | |
|---|---|
| Doğum | Gürgen Mıgırdiç Yanıkyan 24 Aralık 1895 Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 27 Mart 1984 (88 yaşında) Kaliforniya, ABD |
| Eğitim | Moskova Devlet Üniversitesi |
| Meslek | Mühendis, Yazar |
| Tanınma nedeni | 1973 Baltimore Oteli saldırısı |
Gürgen Mıgırdiç Yanıkyan (Ermenice: Գուրգեն Մկրտիչ Եանիկեան, 24 Aralık 1895 - 27 Mart 1984), 1973 yılında Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu ve yardımcısının ölümüyle sonuçlanan olayın suikastçısı.
Yaşam öyküsü
[değiştir | kaynağı değiştir]Yanıkyan 1895 yılında Erzurum'da doğmuştur, Moskova Devlet Üniversitesinde Mühendislik okurken 1915 yılında çıkan tehcir yasasıyla birlikte ailesi sürgüne gönderilmiştir. Bunun üzerine Yanıkyan Kafkasya'ya gidip orada gönüllü olarak Rus Ordusuna katılmıştır. Yanıkyan daha sonra ise Rusya'daki eğitimini tamamlamıştır.
II. Dünya Savaşı'nda Müttefik Devletlerin İran üzerinde inşa ettiği demir yolunda denetçi olarak bulundu. 1946 yılında ABD'ye göç etti.Santa Barbara da yaşamış kendi ifadesine göre din ve felsefe konularında kitap yayınlamıştır. Komisyonculuk ile geçinmiştir.[1]
Yanıkyan 77 yaşındayken, elinde Abdülhamid döneminden kalma bir tablo olduğunu ve bunu Türkiye'ye bağışlamak istediğini Türk konsolosluğuna bildirerek yetkilileri Santa Barbara'da kaldığı otele davet etmiştir. 27 Ocak 1973 tarihinde gerçekleşen buluşmada Türk yetkilileri karşılayan Yanıkyan çok kısa bir süre sonra yanında getirdiği tabancayı ateşleyerek Mehmet Baydar ve Bahadır Demir'i öldürdü. Olay, ABD ve Türkiye'de yankılandı.
İddialara göre Yanıkyan cinayetten sonra otelin müdür ve garsonlarına "Ailemden 26 kişiyi Türkler ve Ruslar öldürdü onların intikamını aldım" demiş, suikasttan önce California Courier gazetesine gönderdiği 118 sayfalık mektubunda "Sizler bu mektubu okuduğunuzda ben yeni bir savaş biçimi icat etmiş ve uygulamış olacağım. Önden gidiyorum, Ermeniler peşimden gelsin. Ermenileri uzun uykularından uyandırmanın ve Türklerle onların anlayacağı dille konuşmanın vakti geldi. Türk hükümeti ile hiçbir millet ilişki kurmamalı ve onların temsilcileri yok edilmeli, artık dönmek yok" diye yazmıştır.[2]
-'Adım Mıgırdıç Corc Yanıkyan ,Ermeniyim.Erzurum da doğdum.Türkler tehcir sırasında ailemi öldürdüler.Rusya ya gittik ailemin geri kalanları da orada öldürüldü bu nedenle bu iki Türk ü öldürdüm.Ben öldürdüm,bilerek öldürdüm,isteyerek...Aylarca önceden planlayarak öldürdüm!Onlar düşmanımızdı:Türk lerdi...Onun için öldürdüm.İntikam almak için!' diyerek ifade vermiştir[1]
Yanıkyan, yaşı sebebi ile 7 yıl ceza yattıktan sonra,cezasının kalan kısmının affını talep edebilmek şerhi ile ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştır.[1] 1981 yılında hastalandığı için hastaneye götürülmüştür. Uzun hastalık sonucunda 27 Mart 1984 yılında 88 yaşında Kaliforniya'da ölmüştür ve Amerika'da gömülmüştür. 2019'da naaşı Ermenistan'ın başkenti Erivan'a getirilip 5 Mayıs'ta Erivan'da bulunan Yerablur mezarlığına gömülmüştür.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c Deliorman, Altan (Ocak 2011). Türklere karşı Ermeni komitecileri. Bayrak Basım Yayım Tanıtım. s. 1.
- ^ "Bir zamanlar ASALA ve PKK". Taraf. 17 Ekim 2010. 18 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2011.
- 1895 doğumlular
- Erzurum ili doğumlular
- Osmanlı Ermenileri
- Ermeni asıllı Amerikalılar
- 20. yüzyıl Ermeni yazarları
- Ermeni mühendisler
- Ermeni suikastçılar
- Müebbet hapse mahkûm edilen Amerikalılar
- 1984'te ölenler
- Cinayetten hüküm giyen Amerikalılar
- Türk karşıtlığı
- Ermeni milliyetçileri
- İran'daki Sovyet göçmenler
- Moskova Devlet Üniversitesinde öğrenim görenler