Dresden

Dresden
Bayrak Arma
Dresden
Ülke	Almanya
Eyalet	Saksonya
İlçe	Dresden
Lupphurdum	1 Ocak 116
İdare
• Belediye başkanı	Dirk Hilbert (FDP)
Yüzölçümü
• Toplam	328,8 km²
Rakım	113 m
Nüfus  (2019)
• Toplam	556.780
• Yoğunluk	1,700/km²
• Kent	790,400
• Metropol	1,343,305
Zaman dilimi	UTC+01.00 (OAS)
Posta kodu	66001-66133
Alan kodları	0681, 06893, 06897, 06898, 06805
Resmî site www.dresden.de

Dresden, Almanya'nın Saksonya eyaletinin başkenti ve Leipzig'den sonra ikinci en kalabalık şehridir. Almanya'nın 12. en kalabalık şehri, yüzölçümü bakımından (Berlin, Hamburg ve Köln'den sonra) dördüncü büyük şehri ve eski Doğu Almanya'nın yüzölçümü bakımından (Berlin ve Leipzig'den sonra) üçüncü en kalabalık şehridir. Dresden'in kentsel alanı Freital, Pirna, Radebeul, Meissen, Coswig, Radeberg ve Heidenau kasabalarını kapsar ve yaklaşık 790.000 nüfusa sahiptir. Dresden metropol alanı 1,3 milyondan fazla nüfusa sahiptir.

Dresden, Hamburg'dan sonra Elbe Nehri üzerindeki ikinci büyük şehirdir. Şehrin nüfusunun çoğu Elbe Vadisi'nde yaşamaktadır, ancak Elbe'nin doğusundaki şehrin büyük, ancak çok seyrek nüfuslu bir alanı Batı Lusatia Tepelik Bölgesi ve Yaylaları'nda (Sudetler'in en batı kısmı) ve dolayısıyla Lusatia'da yer almaktadır. Elbe'nin batısındaki birçok semt, Ore Dağı Ön Bölgesi'nde ve buradan doğan ve Dresden'den geçen nehirlerin vadilerinde yer almaktadır; bunların en uzunları Weißeritz ve Lockwitzbach'tır. Şehrin adı ve semtlerinin ve nehirlerinin çoğunun adları Sorb kökenlidir.

Dresden, yüzyıllar boyunca şehri kültürel ve sanatsal ihtişamla donatan Saksonya Seçmenleri ve Kralları için başkent ve kraliyet ikametgâhı olarak uzun bir tarihe sahiptir ve bir zamanlar kişisel birlik yoluyla Polonya monarşilerinin aile merkezi olmuştur. Şehir, Barok ve Rokoko şehir merkezi nedeniyle "Mücevher Kutusu" olarak bilinirdi. II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Dresden'in tartışmalı Amerikan ve İngiliz bombardımanı, çoğu sivil olmak üzere yaklaşık 25.000 kişinin ölümüne ve tüm şehir merkezinin yıkılmasına neden oldu. Savaştan sonra, restorasyon çalışmaları tarihi şehir merkezinin bazı bölümlerinin yeniden inşasına yardımcı oldu.

1990'daki Almanya'nın yeniden birleşmesinden bu yana Dresden, Almanya'nın kültürel, eğitimsel ve siyasi merkezi haline geldi. Dresden Teknik Üniversitesi (TU Dresden), Almanya'nın en büyük 10 üniversitesinden biridir ve Alman Üniversiteleri Mükemmellik Girişimi'nin bir parçasıdır. Dresden ve çevresindeki yerleşim birimlerinin ekonomisi, Almanya'nın en dinamik ekonomilerinden biridir ve Saksonya'da birinci sırada yer almaktadır. Genellikle "Silikon Saksonya" olarak adlandırılan yüksek teknoloji sektörleri hakimdir. Hamburg Uluslararası Ekonomi Enstitüsü (HWWI) ve Berenberg Bankası'na göre 2019 yılında Dresden, Almanya'daki tüm şehirler arasında gelecek için en iyi yedinci beklentilere sahipti.

Dresden, yılda 4,7 milyon geceleme ile Almanya'nın en çok ziyaret edilen şehirlerinden biridir. En önemli yapısı, Neumarkt'ta bulunan Frauenkirche'dir. 18. yüzyılda inşa edilen kilise, II. Dünya Savaşı sırasında yıkılmıştır. Kalan kalıntılar 50 yıl boyunca savaş anıtı olarak bırakıldıktan sonra 1994 ve 2005 yılları arasında yeniden inşa edildi. Diğer ünlü simge yapılar arasında Zwinger, Semperoper ve Dresden Kalesi bulunmaktadır. Ayrıca şehir, 16. yüzyılda Sakson seçmenlerinin koleksiyonlarından kaynaklanan Dresden Devlet Sanat Koleksiyonlarına ev sahipliği yapmaktadır. Dresden'in Striezelmarkt'ı Almanya'nın en büyük Noel pazarlarından biridir ve dünyanın ilk gerçek Noel pazarı olarak kabul edilir. Yakındaki görülecek yerler arasında Sakson İsviçresi Milli Parkı, Ore Dağları ve Elbe Vadisi çevresindeki kırsal alan, Moritzburg Kalesi ve Meissen porseleninin evi olan Meissen bulunmaktadır.

Tarihçe

Dresden önce balıkçıların ve köylülerin barındığı bir köy idi. Şehir hakkında ilk belgesel kaynak 1206'da "Burg Thorn" adlı Orta Çağ başlarından kalan bir kalenin yıkılması hakkındaki bazı mahkeme protokol anlaşmalarıdır ve bu belgelerde İslav adıyla "Drežďany" olarak anılmıştır. Şehir olma beratı bulunmamakla beraber 1216 tarihli bir resmi belgede ismi şehir olarak anılmaktadır. "Meissen Kontu" Dietrich Dresden'i geçici bir ikametgâh olarak kabul etmiştir. 1270'ten itibaren Dresden Meisen Kontluğunun başkenti olmuştur. Yaklaşık 1319'dan itibaren bu kontluk ve merkezi Dresden Wettin hanedanı idaresine geçmiştir. 1485'te Saksonya Düklüğü başkenti ve 1547'den itibaren Saksonya Elektörü'nün başkenti olmuştur. 1549'da Saksonya Elektörü "Moritz" Elbe Nehri'nin iki yakasında bulunan Dresden yerleşkeleri birleştirmiş ve bu yeni idare merkezine şehir olma beratı vermiştir.

Saksonya Krallığı Savaş Bakanlığı binasından Dresden'in Altstadt ve Elbe Nehri üzerindeki Augustus Köprüsü'nün görünümü: sol tarafında Bruhl'un terası (Bruhlsche Terrasse), Frauenkırche, köprünün karşısında Krallık Sarayı (Residenzschloss Dresden) ve Katolik Katedrali (Höfkirche), sağ tarafında Zwinger sarayı ve Semper Öper'in ucu görülmektedir. (Fotokrom, 1890-1900 yılları arasında)

Çok zayiat ve zarar veren bir Katolik-Protestant çatışması olan Otuz Yıl Savaşı (1618-1648) sırasında diğer birçok Alman şehri aksine kuşatma, talan ve yıkım tehlikelerini atlattı ama bu savaşla çok bağlantılı genel iktisadi buhran, büyük fakirlik ve veba gibi diğer salgınlar dolayısıyla hiç gelişemedi. Otuz Yıl Savaşı'ndan sonra Dresden'in gelişmesi çok değişen ve düzensiz olmuştur. Barış dönemlerinde şehirde çok güzel ve çok ihtişamlı binalar, sokaklar ve parklar kurulmuştur. Fakat Saksonya Elektörlüğü Avrupa'da zaman zaman çıkan bütün savaşlara katıldığı için şehir bu harp zamanlarında büyük zayiat ve hasar görmüştür.

1745 yılında Prusya'nın Silezya'yı ele geçirmesini sağlayan barış antlaşması, Saksonya'yı Avusturya ve Prusya arasında gelişmeye zorladı. Şehir 18. yüzyılda Zwinger Sarayının barok kısımları, Japon Sarayı ve Höfkirshe ile bezenmiştir. Saksonya Elektörü Güçlü I. Auguste şehrini "Kuzeyin Floransası yapmak hedefiyle başkent Dresden'e İtalya ve Avusturya'nın en iyi tanınmış mimarlar, besteciler ve müzisyenlerini davet etmiştir. Elektörler Dresden'de Avrupa'nın en geniş kapsamlı ve en değerli güzel sanatlar eserlerini 1560'ta I. August tarafından kurulan Dresden Milli Koleksiyonlarda toplamayı başarmışlardır. Avrupa da ilk porselen üretimi 1710'da Dresden'de geliştirilmiştir.

Fakat Dresden zaman zaman savaşan ordular tarafından ve diğer afetlerle büyük hasara maruz bırakılmıştır. Bunlar arasında 1491 yangını, Yedi Yıl Savaşı (1756-1763) sırasında 1760'ta Prusyalılarca top tutulması, 1813'te I. Napolyon'un altıncı koalisyona karşı yaptığı Almanya kampanyasında Dresden Muharebesi, 1815´te Dresden'in şehir surları harabeye döndürülmesi 1849´da anayasa getirilmesi için ihtilal sayılabilir.

Dresden 1806 ile 1918 döneminde (1870'ten itibaren birleştirilmiş Almanya İmparatorluğu'nun bir eyaleti olarak) Saksonya Krallığı başkentliği yapmıştır. Şehrin 19. yüzyılda çok gelişmiş ve nüfusu 1849´da 95.000 iken 1900'da 396.000 olmuştur.

Dresden bombardımanı

Ana madde: Dresden Bombardımanı

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Ağustos 1944'te Dresden'e ilk hava saldırıları gerçekleştirildi ve bunun ardından şehirde hava saldırılarına karşı hazırlıklar yapıldı. Fakat Dresden'in Britanya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) ve ABD Ordusu Hava Kuvvetleri (USAAF) tarafından 13-15 Şubat 1945 tarihleri arasında kesintisiz dört gece bombalanması sonucu büyük bir yıkım oldu. Sadece 13-14 Şubat 1945 gecesi, 773 adet RAF Lancaster bombardıman uçağı şehrin merkezindeki demiryolu istasyonlarını hedef alarak 1.181,6 ton (yangın bombası da denilen) fosfor bombası ve 1.477,7 ton patlayıcı gücü yüksek bomba attı. Dresden şehrinin iç kısmı büyük ölçüde yıkıldı. Geçmişte bazı yayınlar (birçok tarihi revizyonist ve aşırı sağcı yayın tarafından devamla) yaklaşık 350.000 kişinin öldüğü şeklinde yanlış bilgi veriyordu. Uluslararası Kızıl Haç'ın 1941-1946 Ortak Yardım Raporu da (Report of the Joint Relief 1941–1946) mağdur sayısını 275.000 olarak yanlış gösteriyordu. Fakat önde gelen 13 Alman tarihçiden oluşan Dresden Tarihçiler Komisyonu beş yıllık bir araştırma ardından 2010 yılında yayımlanan resmi bir raporda kayıpların 22.500 ile 25.000 arasında olduğu sonucuna vardı.

Bu operasyon Müttefikler tarafından askeri ve endüstriyel bir hedefin meşru bir şekilde bombalanması olarak tanımlandı. Fakat bazı araştırmacılar Şubat saldırılarının orantısız olduğunu savundu. Hava saldırısına karşı Naziler tarafından yetersiz önlemleri alınması sonucunda çoğunlukla kadın ve çocuklar öldü.

Coğrafi konum

Loschwitzer Elbhang'dan Dresden'e bakış

Dresden, etrafındaki varoşlar ve kasabalarla büyük bir şehirleşmiş bölge oluşturur. Bunun başlıca nedeni, şehrin orta Avrupa'nın önemli bir ulaşım kavşağı ve ekonomik merkezi olmasındandır. Şehir Almanya'nın ekonomik konum bakımdan en dinamik merkezidir. Dresden metropoliten bölgesi Saksonya eyaletinde bulunan diğer şehirleşmiş Chemnitz-Zwickau metropoliten bölgesi ve Leipzig-Halle metropoliten merkezi ile birlikte bir dinamik ekonomi üçgeni oluştururlar.

Kardeş şehirler

Dresden şehrinin şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:

• Coventry, Birleşik Krallık
• Sankt Petersburg, Rusya
• Wrocław, Polonya
• Üsküp, Kuzey Makedonya
• Ostrava, Çekya
• Brazzaville, Kongo Cumhuriyeti
• Floransa, İtalya
• Hamburg, Almanya
• Rotterdam, Hollanda
• Strazburg, Fransa
• Salzburg, Avusturya
• Columbus, Ohio, Amerika Birleşik Devletleri
• Hangzhou, Çin

Resimler

Dresden şehrinin akşam panoramik görüntüsü.

• 
  Dresden'in havadan gorunusu
• 
  Dresden Fuerstenzug
• 
  Dresden'de Saksonya Eyaleti Sansolyelik ofisi
• 
  Dresden - Frauenkirche
• 
  Dresden'de kış
• 
  Dresden - Şehir Muzesi modern merdiveni
• 
  Dresden - Semperopera
• 
  Dresden - UFA Kristal Saray
• 
  Dresden - "Goldener Reiter" Altin Atli Heykeli
• 
  Dresden - Kongre Merkezi
• 
  Dresden - Hochschule für Bildende Künste

Ayrıca bakınız

• Saksonya eyaleti

Dış bağlantılar

• Dresden - Wikivoyage (en) 27 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• Dresden - Wikivoyage (de) 27 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• Resmî site (Almanca)(İngilizce) (Erişim:10.11.2010)
• Dresden 360° Sanal Şehir 14 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) (Erişim:10.11.2010)