Dnipro
| Dnipro Дніпро | |
|---|---|
| Ülke | |
| Oblast | |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Borys Filatov |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 409 km² |
| Rakım | 155 m |
| Nüfus (2021) | |
| • Toplam | 980.948 |
| • Yoğunluk | 2,411/km² |
| • Metropol | 993,220 |
| Zaman dilimi | UTC+02.00 (DAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+03.00 (DAYS) |
| Posta kodu | 49000—49489 |
| Alan kodu | +380 56(2) |
Resmî site dniprorada.gov.ua | |
Dnipro[1] veya Dinyeper (Ukraynaca: Дніпро/Dnipro, Rusça: Днепр/Dnepr), Ukrayna'nın dördüncü büyük şehridir, yaklaşık bir milyon nüfusa sahiptir. Ukrayna'nın doğu kesiminde, Ukrayna başkenti Kiev'in 391 km (243 mil) güneydoğusunda, adını aldığı Dinipro Nehri üzerinde yer almaktadır. Dinipro, Dinpropetrovsk Oblastı'nın idari merkezidir. Dinipro kentsel hromadasının yönetimini de bünyesinde barındırmaktadır. Dinipro'un nüfusu 968.502'dir (2022 tahmini).
Arkeolojik kanıtlar, mevcut şehrin bulunduğu yerin en az 1524 yılından itibaren Kazak toplulukları tarafından yerleşim yeri olarak kullanıldığını göstermektedir. Yekaterinoslav ("Katerinoslav'ın şanı"), Rus İmparatoriçesi Büyük Katerina'nın 1787'deki kararnamesiyle Novorossiysk'in idari merkezi olarak kurulmuştur. 19. yüzyılın sonlarından itibaren şehir, Kryvbas demir cevheri ve Donbas kömürünü işleten yabancı sermayeyi ve uluslararası, çok etnikli bir işgücünü kendine çekmiştir.
1926'da Ukrayna Komünist Partisi lideri Grigory Petrovski'nin adıyla Dnipropetrovsk olarak yeniden adlandırılan şehir, Stalinist rejimin ağır sanayinin hızlı gelişimine olan bağlılığının odak noktası haline geldi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, stratejik önemi nedeniyle Dnipropetrovsk'un kapalı şehir olarak belirlenmesine yol açan nükleer, silah ve uzay sanayileri de bu kapsamda yer aldı.
2014 Yevromaydan olaylarının ardından, şehir siyasi olarak Rus yanlısı partilerden ve şahsiyetlerden Avrupa Birliği ile daha yakın bağları savunanlara doğru kaydı. Komünizmden arındırma sonucunda, şehir 2016'da Dnipro olarak yeniden adlandırıldı. Şubat 2022'deki Rus işgalinin ardından Dnipro, insani yardım için lojistik bir merkez ve çeşitli savaş cephelerinden kaçan insanlar için bir kabul noktası olarak hızla gelişti.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]1240'ta Moğol istilası sırasında imha edildi. Ekim 1648'de Kazakların eline geçti ve Kazak egemenliği 1711'de Prut Antlaşması'nın imzalanmasına kadar sürdü. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rus İmparatorluğu'nun eline geçti ve 1776'te bugün şehrin bulunduğu yerde değil, Samara Nehri'nin Kilçen Nehri ile birleştiği noktada Rusya'nın imparatoriçesi II. Ekaterina'nın onuruna Ekaterinoslav adıyla kuruldu. Ve daha önce 1764'te Novorosya Guberniyası olarak kurulmuş olan Ekaterinoslav Guberniyası'nın idari merkezi oldu.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| En yüksek sıcaklık (°C) | 12,3 | 17,5 | 24,1 | 31,8 | 36,1 | 37,8 | 39,8 | 40,9 | 36,5 | 32,6 | 20,6 | 13,7 | 40,9 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | −1 | 0,0 | 6,0 | 15,2 | 22,1 | 25,7 | 28,0 | 27,6 | 21,5 | 13,8 | 5,0 | 0,2 | 13,7 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | −3,6 | −3,4 | 1,8 | 9,7 | 16,1 | 19,9 | 22,1 | 21,4 | 15,6 | 8,9 | 2,0 | −2,4 | 9,0 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −6,1 | −6,2 | −1,6 | 4,9 | 10,6 | 14,6 | 16,8 | 15,9 | 10,7 | 5,0 | −0,8 | −4,8 | 4,9 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −30 | −27,8 | −19,2 | −8,2 | −2,4 | 3,9 | 5,9 | 3,9 | −3 | −8 | −17,9 | −27,8 | −30 |
| Ortalama yağış (mm) | 45 | 43 | 43 | 38 | 44 | 64 | 59 | 43 | 41 | 39 | 46 | 45 | 552 |
| Kaynak: Погода и климат[2] | |||||||||||||
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Постанова Верховної Ради України "Про перейменування міста Дніпропетровськ Дніпропетровської області" від 19.05.2016р. № 1375-VIII". Ukrayna Parlamentosu. 19 Mayıs 2016. 26 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Климат Днепра (Climate of Dnipro)" (Rusça). Pogoda.ru.net. 2016. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2019.
| Ukrayna'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |