Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı

Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı
UNESCO Dünya Mirası
	Chetro Ketl'de Büyük kiva
Konum	ABD
Kriter	Kültürel: iii
Referans	353
Tescil	1987 (11. oturum)
Bölge	Avrupa ve Kuzey Amerika

Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı, Amerika'nın güneybatısında puebloların en yoğun topluluğunu barındıran Birleşik Devletler Ulusal Tarih Parkıdır. Park, New Mexico'nun kuzeybatısında, Albuquerque ve Farmington arasında, Chaco Wash ile oluşmuş uzak bir kanyonda yer almaktadır. Meksika'nın kuzeyindeki antik kalıntıların en kapsamlı koleksiyonunu içeren park, Birleşik Devletler'deki Kolomb öncesi dönemin en önemli kültürel ve tarihsel alanlardan birini barındırmaktadır.^[1]

MS 900 ile 1150 yılları arasında, Chaco Kanyonu, Eski Pueblo Halkları için önemli bir kültür merkezi idi.^[a] Chacolar, uzak mesafelerden kumtaşı blokları ve keresteleri taşıdı ve 19. yüzyıla kadar Kuzey Amerika'nın en büyük yapıları olan on beş büyük kompleksi oluşturdular.^[1]^[3] İklim değişikliğinin, Chacoların göç etmesine ve 1130'da başlayan elli yıllık kuraklığın kanyonun nihai olarak terkine yol açtığı düşünülmektedir.^[4]

Fotoğraf Galerisi

Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı - Chaco Canyon

Notlar

^ Chacoan kalıntılarının nasıl tarihleneceği, dendrokronolojinin ilk uygulayıcısı A. E. Douglass tarafından ele alındı; Dolayısıyla, Chaco Kanyonu'nun kalıntılarının gelişimsel kronolojisi artık dünyanın en kapsamlı araştırılmışı ve isabetlisidir.^[2]

Alıntılar

^ ^a ^b Strutin 1994, s. 6.
^ Fagan 2005, ss. 50-55.
^ Fagan 2005, s. 35.
^ Fagan 2005, s. 198.

Kaynakça

English, N. B.; Betancourt, J.; Dean, J. S.; Quade, J. (2001), "Strontium isotopes reveal distant sources of architectural timber in Chaco Canyon, New Mexico", Proceedings of the National Academy of Sciences, 98 (21), ss. 11891-96, Bibcode:2001PNAS...9811891E, doi:10.1073/pnas.211305498, PMC 59738 , PMID 11572943
Brugge, D. M.; Hayes, A.; Judge, W. J. (1988), Archeological Surveys of Chaco Canyon, New Mexico, University of New Mexico Press (Şubat 1988 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0826310293
Diamond, J. (2005), Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed (1st bas.), Viking (29 Aralık 2004 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0670033379
Elliott, M. (1995), Great Excavations: Tales of Early Southwestern Archaeology, 1888-1939 (1st bas.), School of American Research Press (15 Ağustos 1995 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0933452435
Fagan, B. M. (2005), Chaco Canyon: Archaeologists Explore the Lives of an Ancient Society, Oxford University Press (1 Mayıs 2005 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0195170436
Fagan, B. M. (1998), From Black Land to Fifth Sun: The Science of Sacred Sites, Basic Books (9 Nisan 1999 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0738201412
Frazier, K. (2005), People of Chaco: A Canyon and Its Culture, Norton, ISBN 978-0393318258
Hopkins, R. L. (2003), Hiking the Southwest's Geology: Four Corners Region, Mountaineers Books (15 Ocak 2003 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0898868562
Kelley, D. H.; Milone, E. F. (2004), Exploring Ancient Skies: An Encyclopedic Survey of Archaeoastronomy (1st bas.), Springer (19 Kasım 2004 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0387953106
LeBlanc, S. A. (1999), Prehistoric Warfare in the American Southwest (1st bas.), Salt Lake City: University of Utah Press (9 Şubat 1999 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0874805819
Magli, G. (2009), Mysteries and Discoveries of Archaeoastronomy: From Giza to Easter Island (1st bas.), Springer (28 Nisan 2009 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0387765648
Noble, D. G. (editor) (1984), New Light on Chaco Canyon (1st bas.), School of American Research Press (Ağustos 1984 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0933452107
Noble, D. G. (2000), Ancient Ruins of the Southwest: An Archaeological Guide, Cooper Square Publishing (1 Ocak 2000 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0873587242
Reed, Paul F. (2004). The Puebloan Society of Chaco Canyon. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32720-9. 20 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2012.
Reynolds, A.; Betancourt, J.; Quade, J.; Patchett, P. J.; Dean, J. S.; Stein, J. (2005), "⁸⁷Sr/⁸⁶Sr Sourcing of Ponderosa Pine Used in Anasazi Great House Construction at Chaco Canyon, New Mexico" (PDF), Journal of Archaeological Science, 32 (7), ss. 1061-75, doi:10.1016/j.jas.2005.01.016, 26 Mart 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi21 Ağustos 2009
Sofaer, A. (1997), The Primary Architecture of the Chacoan Culture: A Cosmological Expression, University of New Mexico Press, 23 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Ağustos 2009
Sofaer, A.; Dibble, M. (1999), "The Mystery of Chaco Canyon", The Solstice Project, Bullfrog Films15 Haziran 2011
Strutin, M. (1994), Chaco: A Cultural Legacy, Southwest Parks and Monuments Association (Haziran 1994 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-1877856457, photography by George H. H. Huey.
Stuart, D. E. (2000), Anasazi America, University of New Mexico Press (1 Mayıs 2000 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0826321794, research assistance by Susan Moczygemba-McKinsey.

Kaynakça

United States World Heritage Periodic Report: Chaco Culture National Historical Park (Section II) (PDF), National Park Service, 2005, 30 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)23 Kasım 2009
Chaco Culture National Historical Park, National Park Service, 2007, 30 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi23 Kasım 2009
"Chaco Culture National Historical Park", National Register of Historic Places, Thoreau, NM: National Park Service (15 Ekim 1966 tarihinde yayınlandı), 1966, #148900

Konuyla ilgili yayınlar

Bower, Bruce (17 Mayıs 2017). "Chaco Canyon's ancient civilization continues to puzzle". Science News. 9 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2017.
Plog, Stephen (1998), Ancient Peoples of the American Southwest (2. bas.), Thames and London (21 Nisan 2008 tarihinde yayınlandı), ISBN 9780500286937, OCLC 912500940, drawings by Amy Elizabeth Grey.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Resmi ve akademik

Chaco Culture National Historical Park, National Park Service
"Chaco Research Archive", University of Virginia

Fotoğraf ve gezi

"Chaco Culture National Historical Park", A National Register of Historic Places Travel Itinerary: American Southwest, National Park Service

Diğer

"Ancient Observatories: Chaco Canyon", Exploratorium, 30 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Temmuz 2017
"The Solstice Project", Non-profit studying, documenting, and preserving the Sun Dagger, 11 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Temmuz 2017
The Sun Dagger Explorer, The Solstice Project, 11 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Temmuz 2017
"Chaco Canyon National Historical Park", Traditions of the Sun, University of California, 28 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Temmuz 2017

[a-3] Chacoan kalıntılarının nasıl tarihleneceği, dendrokronolojinin ilk uygulayıcısı A. E. Douglass tarafından ele alındı; Dolayısıyla, Chaco Kanyonu'nun kalıntılarının gelişimsel kronolojisi artık dünyanın en kapsamlı araştırılmışı ve isabetlisidir.^[2]

[FOOTNOTEStrutin19946-1] Strutin 1994, s. 6.

[FOOTNOTEFagan200550-55-2] Fagan 2005, ss. 50-55.

[FOOTNOTEFagan200535-4] Fagan 2005, s. 35.

[FOOTNOTEFagan2005198-5] Fagan 2005, s. 198.

[1]

[a]

[3]

[4]

[2]

g t d Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Dünya Mirası Alanları
Kuzeydoğu	Independence Hall Özgürlük Heykeli
Ortabatı	Kahokya Eyalet Tarihi Alanı
Güney	Büyük Smoky Dağları Everglades Mamut Mağarası Monticello ve Virginia Üniversitesi Poverty Point'teki Anıtsal Toprak Yapılar San Antonio Misyonerlikleri
Batı	Büyük Kanyon Ulusal Parkı Carlsbad Mağaraları Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı Hawaii Yanardağlar Ulusal Parkı Kluane-Wrangell–St. Elias-Glacier Bay-Tatshenshini-Alsek¹ Mesa Verde Olympic Ulusal Parkı Papahānaumokuākea Deniz Ulusal Anıtı Redwood Pueblo de Taos Waterton-Glacier Uluslararası Barış Parkı¹ Yellowstone Millî Parkı Yosemite Ulusal Parkı
Diğer bölgeler	La Fortaleza ve St. Juan Ulusal Tarihi Sit Alanı
¹ Kanada ile paylaşılmaktadır.