Bilbao

Bilbao Bilbo (Baskça)
Belediye
Sol üstten: şehir panoraması; Guggenheim Müzesi; Azkuna Zentroa; San Antón Kilisesi; Puppy; Arriaga Tiyatrosu; Iberdrola Kulesi; San Mamés Stadyumu; Bilbao metrosuna bağlı Uribarri istasyonu; Aste Nagusia sırasında patlayan havai fişekler; fosterito; Casco Viejo'da bulunan Miguel de Unamuno Meydanı; La Salve; ve Bilbao-Abando tren istasyonu
Bayrak Arma
Takma ad: "Çukur" (İspanyolca: El Botxo)
Bilbao Bilbao Bilbao (İspanya) Bilbao Bilbao (Avrupa)
Ülke	İspanya
Özerk topluluk	Bask Bölgesi
İl	Biskay
İlçe	Büyük Bilbao
Adli bölge	Bilbao
Kuruluş	15 Haziran 1300
Alt idari birimler	Liste Deusto Uribarri Otxarkoaga-Txurdinaga Begoña Ibaiondo Abando Rekalde Basurto-Zorrotza:
İdare
• "Alcalde"	Iñaki Azkuna (PNV)
Yüzölçümü
• Belediye	40.65 km²
Rakım	19 m
Nüfus  (2010)INE
• Belediye	353.187
• Yoğunluk	8688.5/km²
• Metropol	875,552
Zaman dilimi	UTC+01.00 (OAS)
• Yaz (YSU)	UTC+02.00 (OAYS)
Posta kodu	48001 - 48015
Alan kodu	34 (İspanya) + 944
Resmî site Resmî websitesi

Bilbao veya Bilbo, İspanya'nın kuzeyinde, Biskay eyaletinin ve Bask özerk bölgesinin en büyük şehridir. 2024 yılı itibarıyla 347.342 nüfusuyla İspanya'nın 11. en kalabalık şehri ve İspanya'nın kuzeyindeki en kalabalık şehirdir. Bilbao metropol alanı 1.037.847 nüfusa sahiptir ve bu da onu İspanya'nın kuzeyindeki en kalabalık metropol alanı yapmaktadır. Büyük Bilbao bölgesi, İspanya'nın beşinci en büyük kentsel alanıdır. Bilbao aynı zamanda Büyük Bask bölgesi olarak tanımlanan bölgenin ana kentsel alanıdır.

Bilbao, İspanya'nın kuzey-orta kesiminde, ekonomik ve sosyal gelişmenin bulunduğu, Bilbao haliçinin oluştuğu Biskay Körfezi'nin yaklaşık 16 kilometre (10 mil) güneyinde yer almaktadır. Ana şehir merkezi, ortalama 400 metre (1.300 ft) yüksekliğe sahip iki küçük dağ sırası ile çevrilidir. İklimi, Biskay Körfezi alçak basınç sistemleri ve ılıman hava tarafından şekillendirilir; bu da İber standartlarına göre yaz sıcaklıklarını ılımanlaştırır, güneş ışığı az ve yağış miktarı yüksektir. Yıllık sıcaklık aralığı, enlemine göre düşüktür.

13. yüzyılın sonlarında güçlü Haro ailesinin başı Diego López V de Haro tarafından kurulduktan sonra, Bilbao, Kastilya Krallığı'nda önemli bir yere sahip olan Bask Ülkesi'nin ticari merkezlerinden biriydi. Bu, Biskay taş ocaklarından çıkarılan yün ve demir ürünlerinin Avrupa'nın her yerine ihracatına dayalı gelişen liman faaliyetinden kaynaklanıyordu.

19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyılın başlarında, Bilbao yoğun bir sanayileşme yaşadı ve Barselona'nın ardından İspanya'nın en sanayileşmiş ikinci bölgesinin merkezi oldu. Aynı zamanda olağanüstü bir nüfus patlaması, birkaç komşu belediyenin ilhakına yol açtı. Günümüzde Bilbao, ikonik Bilbao Guggenheim Müzesi ile başlayan ve havaalanı terminali, hızlı transit sistemi, tramvay hattı, Azkuna Zentroa ve şu anda geliştirilmekte olan Abandoibarra ve Zorrozaurre yenileme projeleri gibi altyapı yatırımlarıyla devam eden, süregelen bir sosyal, ekonomik ve estetik canlanma sürecini yaşayan canlı bir hizmet şehridir.

Bilbao ayrıca, yalnızca Bask oyuncularını desteklemesi ve İspanyol futbol tarihinin en başarılı kulüplerinden biri olması nedeniyle Bask milliyetçiliğinin önemli bir sembolü olan Athletic Club futbol takımına da ev sahipliği yapmaktadır.

19 Mayıs 2010'da Bilbao şehri, Singapur şehir devleti tarafından verilen Lee Kuan Yew Dünya Şehri Ödülü'ne layık görüldü. Şehircilik alanındaki Nobel Ödülü olarak kabul edilen bu ödül, 29 Haziran 2010'da verildi. 7 Ocak 2013'te, belediye başkanı Iñaki Azkuna, Biscay başkentinin 1990'lardan beri yaşadığı kentsel dönüşümün tanınması amacıyla, İngiliz vakfı Şehir Belediye Başkanları Vakfı tarafından iki yılda bir verilen 2012 Dünya Belediye Başkanı Ödülü'nü aldı. 8 Kasım 2017'de Bilbao, uluslararası kuruluş Şehircilik Akademisi tarafından verilen 2018 Şehircilik Ödülleri'nde 2018'in En İyi Avrupa Şehri seçildi.

Coğrafi konum

İspanya Haritası

Bilboa ve civarı uydudan

Bilbao, İspanya'nın kuzey kıyılarında Atlantik Okyanusu'nun Biskay Körfezi sahilinde Bask Bölgesi'nin kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Şehir Nervion Nehri boyunca yerleşmiştir. Bu nehrin kıyısında Sanayi Devrimi sırasında bölgeye refah getiren sayısız fabrika ve iş yeri de bulunmaktadır. Bilbao aynı zamanda, bu nehrin gelgit ile çok derin ve bir fiyord gibi çok kara içerisine girmiş olan "Ria de Bilbao" körfezi üzerinde bir liman şehridir.

Bilbao şehrinin bazı önemli İspanya şehirlerinde uzaklıkları şu listeden incelenebilir:

• Barselona: 605 km
• La Coruña: 551 km
• Madrid: 393 km
• Pamplona: 138 km
• San Sebastián / Donostia:94 km
• Santander: 95 km
• Valensiya: 670 km
• Valladolid: 281 km
• Vitoria-Gasteiz: 64 km
• Zaragoza: 303 km

İklim

Bilbao iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
En yüksek sıcaklık (°C)	23,4	26,8	29,8	33,1	36,0	41,2	42,0	41,9	41,7	33,4	27,6	24,6	42,0
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	13,4	14,3	16,5	17,6	20,8	23,4	25,4	26,0	24,6	21,4	16,6	13,9	19,5
Ortalama sıcaklık (°C)	9,3	9,7	11,5	12,6	15,7	18,4	20,4	20,9	19,2	16,4	12,4	9,9	14,7
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)	5,1	5,1	6,4	7,6	10,6	13,4	15,4	15,7	13,8	11,4	8,2	5,9	9,9
En düşük sıcaklık (°C)	−7,6	−8,6	−5	−1,2	0,4	3,6	6,6	6,8	3,8	0,6	−6,2	−7,4	−8,6
Ortalama yağış (mm)	120	86	90	107	78	60	50	76	73	111	147	122	1.134
Kaynak: İspanya Devlet Meteoroloji Enstitüsü

Demografi

Bilbao belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini) itibarıyla 353.187 kişi olup nüfus yoğunluğu 8688,5 kişi/km² olur. Böylelikle Zaragoza, nüfus itibarıyla şehir sıralamasında Bask bölgesinde 1. sırayı; tüm İspanya'da 11. sırayı alır.

Fakat esas şehir yanındaki varoşları ile "Büyük Bilbao" oluşur ve Büyük Bilbao'ya resmen "comark" olma statüsü verilmiştir. Bask Bölgesi'nin nüfusunun yaklaşık yarısının yaşadığı "Büyük Bilbao", ekonomik ve endüstri açısından bölgenin en aktif kısmıdır. Büyük Bilbao'nın nüfusu 875,552 kişi olarak tahmin edilmektedir. Büyük Bilbao bu nüfusuyla İspanya'da bulunan büyük metropoliten şehirler arasında 5. sırayı almaktadır.

Bilbao belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

1.000 Kişi

Kaynak: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspanya

İdari yapılanma ve yönetim

Bölgeler

Bölge	Mahalleler	Yüzölçümü (km²)	Nüfus (2016)	Harita
Deusto	Arangoiti, Ibarrekolanda, San Ignacio-Elorrieta, San Pedro de Deusto-La Ribera	4,95	48.933	Deusto Uríbarri Ocharcoaga- Churdínaga Begoña Ibaiondo Abando Recalde Basurto- Zorroza
Uríbarri	Castaños, Matico-Ciudad Jardín, Uríbarri, Zurbarán-Arabella	4,19	36.181
Ocharcoaga-Churdínaga	Ocharcoaga, Churdínaga	3,90	26.458
Begoña	Begoña, Bolueta, Santuchu	1,77	40.658
Ibaiondo	Achuri, Bilbao La Vieja, Casco Viejo, Iturralde, La Peña, Miribilla, San Adrián, San Francisco, Solocoeche, Zabala	9,65	61.184
Abando	Abando, Indauchu	2,14	50.903
Recalde	Amézola, Iralabarri, Iturrigorri-El Peñascal, Recaldeberri-Larrasquitu, Uretamendi	6,96	47.245
Basurto-Zorroza	Altamira, Basurto, Olabeaga, Monte Caramelo-Masustegui, Zorroza	7,09	31.672

Yerel yönetim

Seçilmiş belediye başkanları:

• 1979-1983: Jon Castañares
• 1983-1987: José Luis Robles
• 1987-1990: José María Gorordo
• 1990-1991: Jesús María Duñabeitia
• 1991-1999: Josu Ortuondo
• 1999-2014: Iñaki Azkuna
• 2014-2015: Ibon Areso
• 2015-  : Juan Mari Aburto

Kardeş şehirler

Bilbao'nun şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:

• Bordeaux, Fransa
• Buenos Aires, Arjantin
• Medellín, Kolombiya
• Monterrey, Meksika
• Pittsburgh, Amerika Birleşik Devletleri
• Çingdao, Çin
• Rosario, Arjantin
• Sant Adrià de Besòs, İspanya
• Tiflis, Gürcistan

Galeri

• 
  Bilbao Belediye Sarayı
• 
  Bilbao - Biskay ili hükûmet konağı
• 
  Bilbao körfezi şehir içinde
• 
  Bilbao - BBVA şirketi merkezi
• 
  Bilbao - Guggenheim Müzesi
• 
  Guggenheim Müzesi önünde Jeff Koons Puppy heykeli
• 
  Bilbao - Şehrin kurucusu Diego López anıtı
• 
  Bilbao Concordia Tren Garı
• 
  Bilbao - Santiago Katedrali
• 
  Bilbao Katedrali kapısı
• 
  Paseo de Abandoibarra
• 
  Bilbao - Ribera Hali
• 
  Bilbao Metroso Bouleta istasyonu
• 
  San Vicente de Abando
• 
  Bilbao - Teatro Arriaga
• 
  Bilbao - Deusto Üniversitesi
• 
  Artxanda tepesinden Bilbao'nun kısmî görünüşü
• 
  Bilbao kış panoraması

Ayrıca bakınız

• Santoña İhaneti
• Bask Bölgesi
• Biskay ili

Dış bağlantılar

• Resmî site