Ben, Kirke
| Circe | |
 | |
| Yazar | Madeline Miller |
|---|---|
| Çevirmen | Seda Çıngay Mellor |
Kapak sanatçısı | Will Staehle |
| Ülke | ABD |
| Dil | İngilizce |
| Tür | Fantezi |
| Yayım | 2018 |
| Yayımcı | Little, Brown and Company (özgün) İthaki Yayınları (Türkçe) |
| Sayfa | 393 |
| Ödüller | Athenaeum Award (2018) Goodread - Fantastik (2018) Kitschies - Roman (2018) Alex Awards (2019) |
| ISBN | 9780316556347 (özgün) 978-605-375-958-4 (Türkçe) |
| OCLC | 1029608347 |
Ben, Kirke (İngilizce özgün adıyla: Circe), Amerikalı yazar Madeline Miller'ın 2018 yılında yayımlanmış efsanevi fantezi romanıdır. Yunan Kahramanlık Çağı'nda geçen ve cadı Kirke'nin bakış açısından anlatılan eser, Odysseia başta olmak üzere çeşitli Yunan mitlerinin bir uyarlamasıdır. Roman, Kirke'nin kökenini ve Hermes, Minotaur, İason ve Medea gibi mitolojik figürlerle karşılaşmalarını; Odysseus ve oğlu Telemakhos ile olan aşkını anlatır.
Konu
[değiştir | kaynağı değiştir]Kirke, titan Helios ve naiad Perseis'in ilahi kızıdır. Doğduğunda çirkin ve güçsüz olarak görüldüğü için babası tarafından ihmal edilir ve ailesinin diğer üyeleri tarafından dışlanır. Henüz gençken, insanlara ateşi verdiği için cezalandırılan titan Prometheus'a gizlice nektar verir. Küçük kardeşi Aeetes ile yakın bir bağ kurar, ancak kardeşi kendi krallığını yönetmek üzere ondan ayrılır.
Kirke, ölümlü bir balıkçı olan Glaucos'a âşık olur. Glaukos'u, bir zamanlar titan Kronos'un kanıyla sulanmış toprakta yetişen sihirli çiçeklerin öz suyuyla besler ve onu bir tanrıya dönüştürür. Ancak yeni kazandığı tanrılıkla kibirlenen Glaukos, Kirke'yi reddederek su perisi Skylla'yı tercih eder. Kıskançlıkla hareket eden Kirke, aynı çiçeklerin büyüsünü kullanarak Skylla'yı kana susamış, altı başlı bir canavara dönüştürür. Yaptıklarını Helios'a itiraf eden Kirke'nin güçlerine başta inanılmaz; ancak Aeetes, kendisinin ve kardeşlerinin bu tür bitkilerden büyü çekebilen birer cadı olduğunu açıklar. Zeus önderliğindeki Olimposlular ile Titanlar arasındaki barışı sağlamak amacıyla, Helios ve Perseis'in başka çocuk yapmaları yasaklanır. Aeetes ve diğer çocukları gözetim altında tutulurken, Kirke, sihri kasıtlı şekilde arayıp başka bir tanrı üzerinde kullandığı için cezalandırılır. Kalıcı olarak Aiaia adasına sürgün edilir. Burada bir evde yaşamaya başlar ve bir aslanı evcilleştirir.
Kirke, sürgününü büyücülük yeteneklerini geliştirmek için bir fırsata dönüştürür. Aiaia Adası'nda geçirdiği yüzyıllar boyunca birçok mitolojik figürle etkileşim kurar. Hermes'le sevgili olur. Ölümlü mucit Daidalos ile adadan kısa süreliğine ayrılır. Girit'e yaptığı bu kısa ziyarette, kız kardeşine Minotauros'u doğurmasında yardımcı olur ve canavarı dizginlemek için büyüsünü kullanır. Yıllar sonra, kahraman İason ve cadı olan eşi Medeia (Kirke'nin yeğeni), Altın Post'u Kirke'nin kardeşi Aeetes'ten çaldıktan ve Medeia'nın kardeşi Absyrtos'u öldürdükten sonra Aiaia'ya gelir. Kirke onları bu suçtan arındırır ve Medeia'yı İason'un kendisine karşı sevgisinin azaldığı konusunda uyarır.
Kirke bir yalnızlık dönemine girer ve Aiaia'ya yiyecek ve dinlenmek için gelen umutsuz denizcileri ağırlamaktan heyecan duyar. Ancak denizciler onun adada tek başına yaşadığını fark edince, gemi kaptanı Kirke'ye cinsel saldırıda bulunur. Kirke, büyüsünü kullanarak tüm mürettebatı domuza dönüştürür. Daha sonra adaya gelen gemicilere de benzer şekilde davranır; yalnızca saygılı ve zorla yaklaşmayan birkaç denizciyi bağışlar. Adasına gelen gemilerden biri, kahraman Odysseus tarafından yönetilmektedir. Odysseus, Kirke'yi mürettebatını bağışlamaya ve onları adasında ağırlamaya ikna eder. Odysseus ve mürettebatı Aiaia'da bir yıl boyunca kalır. Kirke ve Odysseus ilişki yaşamaya başlar; ancak Odysseus, İthaka'da kendisini bekleyen eşi ve çocuğuna kavuşmak üzere yolculuğuna devam eder. Kirke bu ilişkiden Telegonos adını verdiği bir oğul dünyaya getirir.
Kirke, tanrıça Athena'nın, oğlunu tehdit ettiğini fark eder. Telegonos büyürken onu korumak için adaya bir koruma büyüsü yapar. Gençlik çağına gelen Telegonos, babasıyla tanışmak için adadan ayrılmak istediğinde, Kirke onun güvenliği için deniz tanrısı Trygon'un zehirli kuyruğunu silah olarak ona verir. Ancak Telegonos, babasıyla karşılaştığında, Odysseus ona saldırır ve zehirli mızrakla kazara öldürülür. Suçluluk duyan Telegonos, Odysseus'un eşi Penelope ve oğlu Telemakhos ile birlikte Aiaia'ya geri döner.
Kahramanı Odysseus'u kaybeden Athena, Telemakhos'a himayelik teklif etmek üzere Aiaia'ya gelir; ancak Telemakhos bu teklifi reddeder. Onun yerine Telegonos teklifi kabul eder ve kendi kahramanlık yolculuğuna çıkar. Oğlunun gidişiyle derin bir hüzne kapılan Kirke, babası Helios'u çağırarak Zeus ile görüşüp sürgününü sona erdirmesini ister. Helios başlangıçta bunu reddeder; ancak Kirke, Prometheus ile konuştuğunu Zeus'a söylemekle tehdit ederek onu ikna eder. Bu bilginin ortaya çıkması, Olimposlular ile Titanlar arasında bir savaşa yol açabilecektir. Telemakhos'un yardımıyla Kirke, zehirli mızrağı kullanarak Skylla'yı taşa çevirir ve daha önce Glaukos üzerinde kullandığı sihirli çiçeklerden yeniden toplar. Telemakhos ile aşkı bulan Kirke, çiçeklerin büyüsünü bu kez kendisi üzerinde kullanarak ölümlü olmayı ve hayatının geri kalanını onunla birlikte seyahat ederek geçirmeyi diler.
Değerlendirmeler
[değiştir | kaynağı değiştir]The New York Times için yazdığı incelemede Claire Messud, Miller'ın Ben, Kirke adlı eserini "zevkli" olarak tanımlar; eserin feminist temalarını ve Kirke'nin bilinen hikâyesine getirdiği "derin psikolojik, kurtarıcı ve nihayetinde aklayıcı anlatımı" onaylar.[1] The Washington Post'ta yayımlanan bir incelemede ise Ron Charles, Miller'ın romanını Me Too hareketi bağlamında değerlendirir ve Kirke hikâyesinin "sarsıcı ve beklenmedik" biçimde yeniden yorumlanmasını över; klasik hikâyelere "feminist bir ışık" tutarak "daha önce fark etmediğimiz ayrıntıları aydınlattığını" belirtir.[2] The Guardian gazetesinden Aida Edemariam da Miller'ın anlatımını "bir kadının duygusal yaşamı" etrafında şekillendirerek yenilik ve "anlatısal ivme" yakaladığı için över.[3]
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Ödül | Kategori | Sonuç | Ref. |
|---|---|---|---|---|
| 2018 | Athenaeum Literary Award | — | Kazandı | [4] |
| Goodreads Choice Awards | Fantezi | Kazandı | [5] | |
| Kitschies | Red Tentacle (Roman) | Kazandı | [6] | |
| Waterstones Book of the Year | — | Kısa listede | [7][8][9] | |
| 2019 | Alex Awards | — | Kazandı | |
| Andrew Carnegie Medals for Excellence | Kurgu | Uzun listede | [10] | |
| Australian Book Industry Awards | Uluslararası Kitap | Kısa listede | [11] | |
| Books Are My Bag Readers' Awards | Kurgu | Kazandı | [12] | |
| Güzel Kitap | Kısa listede | |||
| Indies Choice Book Awards | Yetişkin Kurgu | Kazandı | [13][14] | |
| Joyce Carol Oates Literary Prize | — | Uzun listede | [15] | |
| Mythopoeic Awards | — | Kısa listede | [16] | |
| RUSA CODES Reading List | Tarihsel Kurgu | Kısa listede | [17] | |
| Women's Prize for Fiction | — | Kısa listede | [18] | |
| 2020 | Uluslararası Dublin Edebiyat Ödülü | — | Uzun listede | [19][20] |
Uyarlamalar
[değiştir | kaynağı değiştir]2019 yılında HBO Max, romanın sekiz bölümlük bir dizi uyarlamasının yazılıp yapımının Rick Jaffa ve Amanda Silver tarafından gerçekleştirileceğini duyurdu.[21]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Messud, Claire (2018-05-28). "December's Book Club Pick: Turning Circe Into a Good Witch". The New York Times. 2020-09-06 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ "Review | The original nasty woman is a goddess for our times". Washington Post. 9 Apr 2018. 31 January 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ Edemariam, Aida (21 Apr 2018). "Circe by Madeline Miller review – myth, magic and single motherhood". the Guardian (İngilizce). 14 June 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ "Literary Award". The Athenaeum of Philadelphia. 7 June 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ Jarema, Kerri (4 December 2018). "The 2018 Goodreads Choice Awards Winners Are Here & 'The Hate U Give' Won In A BIG Way". Bustle (İngilizce). 7 June 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ Chandler, Mark (16 April 2019). "Miller's Circe picks up Red Tentacle at Kitschies | The Bookseller". www.thebookseller.com. 7 June 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ Cain, Sian (2018-11-29). "Sally Rooney's Normal People named Waterstones book of the year". the Guardian (İngilizce). 30 June 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2022-07-23.
- ^ "Awards: Waterstones, Blackwell's Books of the Year Finalists". Shelf Awareness. 2018-11-08. 23 July 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2022-07-23.
- ^ "Love story Normal People is Waterstones' book of the year". BBC News (İngilizce). 2018-11-29. 9 January 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2022-07-23.
- ^ "2019 Winners | Andrew Carnegie Medals for Excellence". www.ala.org (İngilizce). 27 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ Haines, Gillian (2019-04-10). "2019 ABIA Shortlist Announce". ABIA (İngilizce). 5 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ "Obama, Porter and Thunberg shortlisted for BAMB reader awards" (İngilizce). The Bookseller. 3 October 2019. Erişim tarihi: 10 June 2022.
- ^ "2019 Indies Choice Book Award Winners Announced!". Authors Unbound (İngilizce). 2 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ "Buzzy Books Like Circe and Educated Just Received This Award". Oprah Daily (İngilizce). 2019-05-01. 23 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ "2019 Simpson Longlist Released". New Literary Project (İngilizce). 20 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ Emerson, David (5 June 2019). "The Mythopoeic Society: 2019 Mythopoeic Awards finalists announced". www.mythsoc.org. 9 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ "The Reading List". RUSA Update (İngilizce). 2019-03-19. 28 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ Jean-Philippe, McKenzie (2019-04-29). "An Oprah's Book Club Pick Just Made the Women's Prize for Fiction Shortlist". Oprah Daily. Erişim tarihi: 7 June 2021.
- ^ "2020 – International DUBLIN Literary Award". 2020-05-11. May 11, 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ locusmag (2020-01-15). "2020 Dublin Literary Award Longlist". Locus Online (İngilizce). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-11-22.
- ^ Otterson, Joe (2019-07-30). "HBO Max Orders Greek Mythology Drama 'Circe' From Amanda Silver, Rick Jaffa". Variety. 2019-07-30 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 June 2021.
