Bahâî Mabetleri

Bahai Mabedi Bahai Dininin bir ibadet yeridir. Aynı zamanda Arapça’da “Allah'ın zikrinin doğuş yeri” anlamına gelen Maşrıku’l-Ezkâr ismiyle de bilinir.

Tüm Bahai Mabetleri, dokuz sayısının Bahailikteki sembolik önemini yansıtacak şekilde, yuvarlak veya dokuzgen yapıda olup, dışarıdaki dokuz bahçeye uzanan dokuz patikayla çevrelenir. İçeride ziyaretçilerin oturabileceği, Bahaullah’ın Makamına doğru yönelen dua salonu bulunur. Mabet hafta boyunca tüm dinlerden inananlara ibadet veya tefekkür etmeleri için açık olmakla beraber bazı mabetler haftalık planlanmış dua toplantıları da sunar. Mabetlerde tüm dinlerin Kutsal Yazıları okunabilir ancak vaazlara, dinî ritüellere veya dinî olmayan metinlerin okunmasına izin verilmez. Ayrıca birkaç mabette, Bahai Yazılarına dayanan müzik eserleri sunan korolar oluşturulmuş olmakla beraber enstrüman çalınmasına izin verilmez. Bugünkü Bahai dua toplantılarının büyük bir kısmı mabetlerden ziyade evlerde ya da yerel Bahai merkezlerinde gerçekleştirilmektedir.

İlk Bahai Mabedi Bahaullah’ın zamanında planlanmış ve 1919 yılında tamamlanmıştır ancak sonraki yıllarda yıkılmıştır. Ardından sekiz Kıtasal Mabet planlanmış ve yapımları 1953 ile 2016 yılları arasında tamamlanmıştır. Bu mabetler Amerika Birleşik Devletleri, Uganda, Avustralya, Almanya, Panama, Samoa, Hindistan ve Şili ülkelerindedir ve bazıları mimari ödüller kazanmıştır. Tüm diğer Bahai Mabetleri millî veya yerel mabetler olarak kabul edilmektedir. Bahai Dininin uluslararası idari kurum olan Yüce Adalet Evi’nin 2012’de inşa edileceğini ilan ettiği yedi mabetten altısı tamamlanmıştır. 2023 ve 2024 yıllarında altı yeni mabedin inşasının başlayacağı yine Yüce Adalet Evi tarafından dünya Bahai toplumuna duyurulmuştur. Bahai öğretilerine göre mabetler sosyal, beşeri, eğitimsel ve bilimsel uğraşlara adanmış ek binalarla çevrelenecek şekilde tasarlanacaktır, ancak çoğu mabette bu projeler henüz tamamlanmamıştır.

Tarihçe

2021 itibarıyla dünya genelindeki Bahai Mabedi yerleşimlerinin haritası; koyu yeşil, şu anda bir Mabedin bulunduğu ülkeleri, kırmızı ise bir zamanlar Mabedin bulunduğu ancak artık olmadığı ülkeleri temsil etmektedir. Açık yeşil, bir Mabedin planlandığı veya inşaat aşamasında olduğu ülkeleri göstermektedir. Siyah noktalar tamamlanmış Mabetlerin yerini belirtirken, içi boş siyah noktalar planlanan veya inşaat aşamasındaki Mabetlerin yerini göstermektedir

Bahai Mabedi'nden ilk olarak Bahai Dininin peygamberi Bahaullah’ın yasalar kitabı olan Kitab-ı Akdes’te Maşrık’ul-Ezkâr (Arapça: مشرق اﻻذكار; "Allah'ın zikrinin doğuş yeri") ismiyle bahsedilmiştir.^[1] Bahaullah şöyle yazmıştır:^[2]

Ey dünya insanları! Tüm dinlerin Rabbi adına her ülkede mabetler inşa ediniz. Onları varlık dünyasında mümkün olduğu kadar mükemmel yapınız, resim ve heykellerle değil, onlara lâyık olan şeylerle süsleyiniz. Sonra da Rahim olan Rabbinize, orada neşe ve sevinç içinde övgüler sununuz.

İlk Bahai Mabedi bugün Türkmenistan sınırları içinde bulunan Aşkabat şehrinde Bahaullah’ın döneminde planlanmış olup oğlu ve halefi olan Abdulbaha’nın döneminde inşa edilmiştir.^[3] 1919 yılında tamamlanan mabet daha sonra Bahailerin elinden alınarak kamulaştırılmış ve nihayetinde yıkılmıştır.^[4] Hâlâ ayakta olan ikinci Bahai Mabedinin temelleri ise Amerika Birleşik Devletleri’nde Abdülbaha tarafından 1912’de atılmıştır ve Abdülbaha’nın torunu ve halefi olan Şevki Efendi tarafından 1953 yılında ibadete açılmıştır. Sekinci mabet ve sonuncu Kıtasal Mabet 2016'da Şili'de ziyarete açılmıştır.

Kaynakça

^ Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Baháʼí Faith. Oneworld Publications, Oxford, England. ISBN 1-85168-184-1.
^ Afnan, Elham (2022). "Ch. 39: Devotional Life". In Stockman, Robert H. (ed.). The World of the Bahá’í Faith. Oxfordshire, UK: Routledge. pp. 479–487. doi:10.4324/9780429027772-45 5 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ISBN 978-1-138-36772-2.
^ Buck, Christopher (2010). "Temples—Baha'i Faith 21 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". In Melton, J. Gordon; Baumann, Martin (eds.). Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices. Vol. 6. Santa Barbara, California: ABC-CLIO. pp. 2817–2821. Retrieved 1 December 2021.
^ Momen, Moojan (1991). "The Baha'i Community of Ashkhabad; its Social Basis and Importance in Baha'i History". In Akiner, Shirin (ed.). Cultural Change and Continuity in Central Asia. London: Routledge. pp. 278–305. doi:10.4324/9780203038130 28 Mayıs 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ISBN 9780203038130.

[1] Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Baháʼí Faith. Oneworld Publications, Oxford, England. ISBN 1-85168-184-1.

[2] Afnan, Elham (2022). "Ch. 39: Devotional Life". In Stockman, Robert H. (ed.). The World of the Bahá’í Faith. Oxfordshire, UK: Routledge. pp. 479–487. doi:10.4324/9780429027772-45 5 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ISBN 978-1-138-36772-2.

[3] Buck, Christopher (2010). "Temples—Baha'i Faith 21 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". In Melton, J. Gordon; Baumann, Martin (eds.). Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices. Vol. 6. Santa Barbara, California: ABC-CLIO. pp. 2817–2821. Retrieved 1 December 2021.

[4] Momen, Moojan (1991). "The Baha'i Community of Ashkhabad; its Social Basis and Importance in Baha'i History". In Akiner, Shirin (ed.). Cultural Change and Continuity in Central Asia. London: Routledge. pp. 278–305. doi:10.4324/9780203038130 28 Mayıs 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ISBN 9780203038130.

[1]

[2]

[3]

[4]