Baço Kiro mağarası
| пещера Бачо Киро | |
 Mağaranın içinden bir görüntü | |
| Konumu | Direnova şehri yakınlarındaki Andaka ve Direnova Nehri kanyonları |
|---|---|
| Koordinatlar | 42°56′48″K 25°25′49″D / 42.94667°K 25.43028°D |
Baço Kiro mağarası (Bulgarca: пещера „Бачо Киро“), Bulgaristan'ın Direnova şehrinin 5 km (3,1 mi) batısında, Direnova Manastırı'na sadece 300 m (980 ft) uzaklıkta yer alan bir mağaradır. Andaka ve Direnova Nehri kanyonlarında yer almaktadır. 1890'da içine girilmiş ve ilk rekreasyonel ziyaretçiler mağaraya, Bulgar Ulusal Uyanış lideri, öğretmen ve devrimci Baço Kiro'nun onuruna yeniden adlandırılmadan iki yıl önce 1938'de girmiştir. Mağara, toplam uzunluğu 3.600 metre (11.800 ft) olan galeriler ve koridorlardan oluşan dört katlı bir labirenttir, mağaranın 700 metre (2.300 ft)'lik bölümü kamuya açıktır ve 1964'ten beri aydınlatılmaktadır. Mağaranın içinden akan bir yer altı nehri zamanla sayısız sarkıt ve dikit mağara oluşumları içeren büyük güzellikteki birçok galeriyi şekillendirdi. 1.200 metre (3.900 ft) uzunluğundaki uzun bölüm, bir dizi peri masalından ilham alınarak adlandırılmıştır. Oluşumlar art arda şu isimlerle anılmaktadır: Baço Kiro'nun Tahtı, Cüceler, Uyuyan Prenses, Taht Salonu, Kabul Salonu, Haidouti Buluşma Alanı, Çeşme ve Kurban Sunağı.[1][2]
Alan, Bulgaristan'da bulunan en eski insan kalıntılarını ortaya çıkardı. Bilinen en eski Orinyasiyen mezarlarından birinde, 11.katta, iki delinmiş hayvan dişi bulundu ve farklı Baçokiran artefakt topluluğu olarak sıralandı. Radyokarbon tarihleme yöntemine göre günümüzden 43.000 yıl öncesine tarihlenen mağara buluntuları, şu anda Avrupa'da bilinen en eski süs eşyaları olarak kabul edilmektedir.[3] Yaklaşık 46.000 yıl öncesine tarihlenen insan fosilleri[4] en az bir azı dişi içeren bir çift parçalanmış çene kemiğinden oluşur. Bu ilk insanların aslında Homo sapiens mi yoksa Neandertaller mi olduğu tartışmalıydı,[5][6] ancak bir diş üzerinde gerçekleştirilen morfolojik analizi ve geriye kalan kemik parçalarının mitokondriyal DNA'sı üzerinde yapılan incelemeler bu kemiklerin bir Homo sapiens'e. ait olduğunu ortaya çıkardı. F6-620 ve AA7-738 örneklerinde mitokondriyal haplogrup M, WW7-240 ve CC7-335 örneklerinde mitokondriyal haplogrup N, CC7-2289 örneğinde mitokondriyal haplogrup R, BK-1653 örneğinde mitokondriyal haplogrup U8 tanımlandı.[7][8]
Baço Kiro mağarasında bulunan kalıntılar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre bu kemik parçaları Üst Paleolitik insanların Neandertal atalarına aitti. Buna göre, mağarayı kullanan bu insanlar Avrupa'daki en eski modern insanlar ile daha sonraki dönemlerde Avrasya'daki insanlar arasındaki bağlantıyı sağlamış olmalıdır.[9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Bacho Kiro Cave Bulgaria - Travel Guide, Tours, Hotels and Photos". Picturesofbulgaria.com. 31 Aralık 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2017.
- ^ "Spelunking Bulgaria: The Great Caves - GMTours". Gmtours.com. 29 Kasım 2015. 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2017.
- ^ European Prehistory: A Survey. Springer. 1974. ISBN 978-1-4419-6633-9. 2 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2012.
One of the earliest dates for an Aurignacian assemblage is greater than 43,000 BP from Bacho Kiro cave in Bulgaria ...
- ^ Fewlass (11 Mayıs 2020). "A 14 C chronology for the Middle to Upper Palaeolithic transition at Bacho Kiro Cave, Bulgaria". Nature Ecology & Evolution. 4 (6): 794-801. doi:10.1038/s41559-020-1136-3. ISSN 2397-334X. PMID 32393865. 4 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Mayıs 2020.
- ^ After Eden: The evolution of human domination. Duke University Press. 2006. s. 48. ISBN 0822339382. Erişim tarihi: 11 Kasım 2011.
- ^ Kuhn (2001). "Ornaments of the earliest Upper Paleolithic: New insights from the Levant - THE EVOLUTIONARY SIGNIFICANCE OF EARLY ORNAMENTS". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. PNAS. 98 (13): 7641-7646. doi:10.1073/pnas.121590798. PMC 34721
. PMID 11390976.
- ^ Hublin (11 Mayıs 2020). "Initial Upper Palaeolithic Homo sapiens from Bacho Kiro Cave, Bulgaria". Nature. 581 (7808): 299-302. doi:10.1038/s41586-020-2259-z. ISSN 1476-4687. PMID 32433609. 19 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Mayıs 2020.
- ^ "Und Homo sapiens war noch früher da". Spektrum. 11 Mayıs 2020. 17 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2020.
- ^ Mateja Hajdinjak ve diğerleri. (2021). "Initial Upper Palaeolithic humans in Europe had recent Neanderthal ancestry". 592. Nature. ss. 253-257. doi:10.1038/s41586-021-03335-3.
