Apidima Mağarası
| Konumu | Batı Mani Yarımadası, batı Areopoli, güney Yunanistan |
|---|---|
| Koordinatlar | 36°40′01″K 22°21′42″D / 36.66694°K 22.36167°D |
| Jeoloji | kireç taşı yamaçta karst mağara |
| Girişleri | 4 |
| Girişlerinin listesi | A, B, C, D |
| Web sitesi | www1.fhw.gr/chronos/01/en/pl/housing/apidima.html |
Apidima Mağarası (Yunanca: Σπήλαιο Απήδημα, Spilaio Apidima), Güney Yunanistan'da, Mani Yarımadası'nın batı kıyısında yer alan ve dört küçük mağaradan[1] oluşan bir komplekstir. Mağaranın sistematik olarak incelenmesi sonucunda Paleolitik çağa ait Neandertal ve Homo sapiens fosilleri ortaya çıkarıldı.[2][3]
Apidima 1adı verilen bir kafatası fosili,[1] modern ve ilkel insanlara ait özelliklerin bir karışımını sergilemektedir.[4] 210.000 yıldan daha eski bir tarihe tarihlenen ve aynı mağarada bulunan bir diğer Neandertal kafatasından ("Apidima 2") daha yaşlı olduğu kanıtlanmıştır.[4] Bazı açıklamalara göre Apidima 1'in bulunduğu bu mağara Afrika dışında yaşayan Homo sapiens türüne dair kanıtların bulunduğu en eski mağaıdır.[5][6] Apidima'yı takip eden en yaşlı buluntulara ev sahipliği yapan mağara olan Misliya mağarası, İsrail'deki Kermil Dağı'nda yer almaktadır ve bu mağarada bulunan kafatası kemiği yaklaşık 190.000 yılöncesine tarihlenmektedir.[7] Apidima 1, Avrupa'da kendisinden önce bulunan en yaşlı H. sapiens'ten 150.000 yıldan daha yaşlıdır.[4]
Açıklama
[değiştir | kaynağı değiştir]Apidima Mağarası kompleksi, Yunanistan'ın güneyindeki Mani Yarımadası'nın batı kıyısındaki kalker kayalıklarda oluşan karstik mağaralardan oluşur.[8] Mağaralar büyük bir deniz yamacına açılmaktadır ve yalnızca tekneyle erişilebilir.[9] Buzul Çağı sırasında deniz seviyesi günümüzdeki seviyesinden 100 m (330 ft)'den daha aşağıda yer almaktaydı. Bu, günümüzde bir deniz yamacına açılan bu mağaraların aslında önünde daha geniş bir alan olduğunu ortaya koymaktadır. Zamanla yükselen su seviyesi mağarayı kara yolu ile ulaşılmaz bir hale getirmiştir.[10]
Kompleks, "A", "B", "C" ve "D" olarak adlandırılan dört küçük mağaradan oluşmaktadır.[1] Deniz seviyesinden 4–24 m (13–79 ft) yükseklikte, 20 m (66 ft) derinlikte dikey bir bölgede, 500 m (1.600 ft) derinlikte Orta Triyas-Geç Eosen kireçtaşı içinde erozyon sonucu ile oluşmuştur.[11] Mağaraların gelişimi, kalkerin dikey olarak erimesinden, yatay gelişimi ise deniz etkisinden kaynaklanmaktadır.[11]
Arkeoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Araştırma programı
[değiştir | kaynağı değiştir]Apidima'daki bilimsel araştırma programı 1978'de başladı. Araştırma programı Yunanistan Ulusal Arkeoloji Müzesi tarafından Atina Üniversitesi Tarihsel Jeoloji-Paleontoloji Laboratuvarı, Jeoloji ve Maden Çıkarma Enstitüsü ve Selanik Aristoteles Üniversitesi ile işbirliği içinde yürütülmektedir.[3]
Buluntular
[değiştir | kaynağı değiştir]Theodore Pitsios ve ekibi tarafından 1978'den beri sürdürülen kazılar sonucunda bu bölgeden çeşitli faunalara ait yaklaşık 20.000 kemik, kemik parçası ve diş toplanmıştır. Muhtemel kasaplık eylemine dair izlere sahip birkaç hayvan örneği de buluntular arasında yer almaktadır [11] İki Homo fosili, deniz seviyesinden 4 m (13 ft) yükseklikte kalın ve yapışkan breş içinden ortaya çıkarılmıştır.[11]
Homo fosilleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Fosillerin bulunması
[değiştir | kaynağı değiştir]Araştırmacılar, 1978 yılında Apidima Mağarası "A"'da iki önemli fosil ortaya çıkardılar. İki fosil Apidima 1 ve Apidima 2 olarak adlandırıldı.[4][12] Dört mağarada taş aletler de bulunmuştur.[9] Temmuz 2019'da yayınlanan bir araştırmaya göre, LAO 1/S2 olarak adlandırılanApidima 2 kafatası parçasının[1] Neandertal morfolojisine sahip olduğu ve uranyum-toryum tarihlemesine göre[4] en az 170.000 yaşında olduğu ortaya çıkarılmıştır.[5][13][14] LAO 1/S1 olarak adlandırılan Apidima 1 kafatası fosilinin[1] aynı yöntemle gerçekleştirilen yaş tarihlendirilmesinin sonucuna göre Apidima 1 günümüzden en az 210.000 öncesine tarihlendirilmiştir.
Homo sapiens hipotezi
[değiştir | kaynağı değiştir]2019 yılında gerçekleştirilen çalışmaları sırasında bir araştırma ekibi, bu Hominidlerin modern ve ilkel insan özelliklerin bir karışımını sunduğunu öne süren bir hipotez yayımladı.[4] Bu hipoteze göre Apidima 1, Afrika dışındaki en eski Homo sapiens idi,[4][5][15][16] Apidima 1, kendisinden önce Avrupa bulunmuş en eski H. sapiens'ten en az 150.000 yıl daha yaşlıydı.[4][13][15][17] Baş araştırmacı Katerina Harvati, "Sonuçlarımız, Orta Pleistosen'de şu anda Yunanistan'ın güneyinde kalan bölgede en az iki grup insanın yaşadığını gösteriyor: Erken bir Homo sapiens popülasyonu, ardından bir Neandertal popülasyonu."[18] Harvati, ekibin fosillerden antik DNA çıkarmaya çalışacağını, ancak herhangi bir şey bulma konusunda iyimser olmadıklarını ifade etti.[16] Yeterli örnek elde edilebilirse, fosiller üzerinde eski proteinlerin paleoproteomik analizinin yapılabilmesi de mümkündü.[2]
Homo erectus hipotezi
[değiştir | kaynağı değiştir]2020 yılında araştırmalar yapan başka bir araştırma grubu, araştırmalarının sonucunun yayımlandığı yayında her iki kafatasının anatomik özellikleri, Sima de los Huesos, Swanscombe, Biache-Saint-Vaast ve Lazaret'in kafataslarına benzer bazı erken Neandertal özelliklerine sahip, evrimleşmiş Avrupa Homo erectus homininleri grubuna atfedilebileceklerini, ancak klasik Neandertallerden ayırt edilebileceklerini öne sürmüştür.[19]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e Harvati (1999). "Conference Report: Paleoanthropology of the Mani Peninsula (Greece)". Journal of Human Evolution. 36 (3): 343-348. doi:10.1006/jhev.1998.0284. PMID 10074388.
- ^ a b Delson (10 Temmuz 2019). "An early dispersal of modern humans from Africa to Greece - Analysis of two fossils from a Greek cave has shed light on early hominins in Eurasia. One fossil is the earliest known specimen of Homo sapiens found outside Africa; the other is a Neanderthal who lived 40,000 years later". Nature. 571 (7766): 487-488. doi:10.1038/d41586-019-02075-9. PMID 31337897.
- ^ a b Apidima Cave. 10 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Accessed on 10 July 2019.
- ^ a b c d e f g h Katerina Harvati (2019). "Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia". Nature. 571 (7766): 500-504. doi:10.1038/s41586-019-1376-z. PMID 31292546.
- ^ a b c Earliest modern human found outside Africa. 29 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. BBC News. 10 July 2019.
- ^ Sample (10 Temmuz 2019). "Piece of skull found in Greece 'is oldest human fossil outside Africa' - Remains discovered on Mani peninsula could rewrite history of Homo sapiens in Eurasia". The Guardian. 11 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2019.
- ^ Herschkovitz, Israel (26 Ocak 2018). "The earliest modern humans outside Africa". Science. 359 (6374): 456-459. doi:10.1126/science.aap8369. PMID 29371468.
- ^ Harvati (2013). "New Neanderthal remains from Mani peninsula, Southern Greece: The Kalamakia Middle Paleolithic cave site". Journal of Human Evolution. 64 (6): 486-499. doi:10.1016/j.jhevol.2013.02.002. PMID 23490263.
- ^ a b Signals of Evolution in the Territory of Greece. Paleoanthropological Findings. 29 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Christos Valsamis. Intensive Course in Biological Anthropology. 1st Summer School of the European Anthropological Association. 16–30 June 2007, Prague, Czech Republic.
- ^ "Prehistoric Archaeology, Palaeontology, and Climate Change Indicators from Caves Submerged by Change of Sea Level". The Archaeology of Underwater Caves. Southampton: Highfield Press. 2017. ISBN 978-0992633677.
- ^ a b c d Tsoukala (1999). "Quarternary large mammals from the Apidima Caves (Lakonia, S Peloponnese, Greece)" (PDF). Beiträge zur Paläontologie. 24: 207-229. 19 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)29 Mart 2022.
- ^ Harvati (2011). "Multivariate analysis and classification of the Apidima 2 cranium from Mani, Southern Greece". Journal of Human Evolution. 60 (2): 246-250. doi:10.1016/j.jhevol.2010.09.008. PMID 21122894.
- ^ a b Zimmer (10 Temmuz 2019). "A Skull Bone Discovered in Greece May Alter the Story of Human Prehistory - The bone, found in a cave, is the oldest modern human fossil ever discovered in Europe. It hints that humans began leaving Africa far earlier than once thought". The New York Times. 6 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2019.
- ^ Bartsiokas (2017). "U-series dating and classification of the Apidima 2 hominin from Mani Peninsula, Southern Greece". Journal of Human Evolution. 109: 22-29. doi:10.1016/j.jhevol.2017.04.008. PMID 28688457.
- ^ a b Yong (10 Temmuz 2019). "The Story of Humans and Neanderthals in Europe Is Being Rewritten - A 210,000-year-old skull is the oldest Homo sapiens fossil found outside Africa". The Atlantic. 10 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2019.
- ^ a b Some Apidima Skull Is Earliest Homo Sapiens Outside Africa, Say Researchers. 11 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Gemma Tarlach, Discover. July 10, 2019.
- ^ Staff (10 Temmuz 2019). "'Oldest remains' outside Africa reset human migration clock". Phys.org. 11 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2019.
- ^ de Lazaro (11 Temmuz 2019). "Enigmatic Skull Found in Greece Suggests Early Homo sapiens Reached Europe 210,000 Years Ago". Sci-News. 11 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2019.
- ^ Marie-Antoinette de Lumley, Gaspard Guipert, Henry de Lumley, Natassa Protopapa, Théodoros Pitsios, Apidima 1 and Apidima 2: Two anteneandertal skulls in the Peloponnese, Greece, L'Anthropologie, Volume 124, Issue 1, 2020, 102743, ISSN 0003-5521, https://doi.org/10.1016/j.anthro.2019.102743 10 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mani'deki Apidima Mağarası 10 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü 9 Aralık 2020 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
- İnsan Zaman Çizelgesi (Etkileşimli) 17 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Smithsonian, Ulusal Doğa Tarihi Müzesi (Ağustos 2016).
