Aum Şinrikyo - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihi
  • 2 Kaynakça
  • 3 Dış bağlantılar

Aum Şinrikyo

  • Afrikaans
  • العربية
  • مصرى
  • Azərbaycanca
  • Български
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Dansk
  • Deutsch
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • עברית
  • हिन्दी
  • Magyar
  • Հայերեն
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • Lietuvių
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Bahasa Melayu
  • Nederlands
  • Norsk bokmål
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Simple English
  • Slovenščina
  • Svenska
  • ไทย
  • Українська
  • Tiếng Việt
  • 中文
  • 文言
  • 閩南語 / Bân-lâm-gí
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Aleph (eskiden Aum Shinrikyo)
Kuruluş1984
TürDini örgüt
Üyeler1650[1]
LiderShoko Asahara (kurucu)
Resmî sitealeph.to

Aum Şinrikyo (オウム真理教) 1984'te Shoko Asahara tarafından Tokyo'da kurulan dini örgüt. 2007'de Aleph ve Hikari no Wa olarak ikiye ayrıldı. 20 Mart 1995'te Tokyo metrosunda sarin gazıyla yaptıkları eylem 12 kişinin hayatını kaybetmesine sebep oldu. Amerika Birleşik Devletleri,[2] Kanada,[3] Rusya, Kazakistan[4] ve Avrupa Birliği tarafından terörist örgüt ilan edildi.

Tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Shoko Asahara tarafından 1984 yılında kurulmuştur. Başlıca hedefi ilk olarak Japonya'yı daha sonrasında ise dünyayı ele geçirmektir. Japon kanunlarınca 1989 yılında dini bir örgüt olarak tanınmıştır. Örgüt, 1990 parlamento seçimleri için kendi üyeleri arasından aday göstermiştir. Örgüt mensupları, dünyanın sonunun, ABD'nin Japonya ile girişeceği üçüncü dünya savaşı ile geleceğine inanmaktadır. Japon Hükûmeti, 1995 yılında örgütün dini grup kimliğine son vermiştir.

20 Mart 1995 tarihinde örgüt üyeleri Tokyo'nun çeşitli metro istasyonlarına aynı anda kimyasal sinir gazı olan sarin gazı yaymış, 12 kişinin ölümüne, 6.000'den fazla kişinin yaralanmasına neden olmuştur.[5] Grup, 1994'te Japonya'da meydana gelen diğer esrarengiz kimyasal kazalardan da sorumlu tutulmaktadır. Biyolojik maddeler kullanarak yaptığı terör saldırıları başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Örgütün kurucusu Shoko Asahara, Mayıs 1995'te Japon polisince tutuklanmıştır[6][7] ve idama mahkûm edilmiştir.[8]

Kamuoyunun tepkilerine rağmen örgüt, 1997'den bu yana yeni üyeler edinmeye, ticari yatırımlar yapmaya ve mal edinmeye devam etmektedir. Grubun internette bir sayfası bulunmaktadır.

1999'da çıkarılan bir kanun, Japon Hükûmetine ileride herhangi bir terörist saldırı düzenleme ihtimaline karşı örgütün polis gözetiminde tutulmasını sağlayacak yetkiyi vermiştir. Örgüt Ocak 2000'de, Fumihiro Joyu liderliğinde ismini Aleph olarak değiştirmiş ve kurucusunun şiddete dayalı öğretilerini reddettiğini deklare etmiştir.[2]

Örgütün 2005 Haziran ayında üye sayısının 1650 olduğu tahmin edilmektedir.[1] Örgütün Tokyo'da düzenlediği saldırı esnasında Japonya'da 9.000, dünyada ise 40.000 civarında mensubu olduğu iddia edilmektedir.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 25 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2011. 
  2. ^ a b Fletcher, Holly (19 Haziran 2012). "CFR Backgrounder: Aum Shinrikyo (archived)". Council on Foreign Relations. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2016. 
  3. ^ "Order Recommending that Each Entity Listed as of 23 July 2004, in the Regulations Establishing a List of Entities Remain a Listed Entity" 10 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Archived Aralık 10, 2014 at the Wayback Machine, Canada Gazette Part II, Vol. 138, No. 24
  4. ^ "East Turkistan Liberation Organization (ETLO)" 6 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Globalsecurity.org
  5. ^ Haruki Murakami, Alfred Birnbaum, Philip Gabriel, Underground Vintage International 2001.
  6. ^ Huffpost Society (12 Mayıs 2015). "What is the "universality"? we should have learned from Aum Shinrikyo case after 20 years". The Huffington Post (Japonca). 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2016. 
  7. ^ Koshimizu, Richard. "TOTAL INDEX PAGE of Aum Shinrikyo case" (Japonca). 10 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2016. 
  8. ^ "Execution of Aum founder likely postponed". asiaone News. The Yomiuri Shimbun/Asia News Network. 5 Haziran 2012. 18 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2016. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Resmî site12 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • GND: 4404387-9
  • LCCN: n88150443
  • MusicBrainz: 2e16cb7b-25f6-459f-bbf0-f87483d01d8e
  • NLI: 987007266238705171
  • VIAF: 230290282
  • WorldCat (LCCN): n88-150443
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Aum_Şinrikyo&oldid=35809313" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Aum Şinrikyo
  • Birleşik Krallık tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Japonya merkezli dinî kuruluşlar
  • 1984'te kurulan kuruluşlar
  • Kıyametçilik
  • Amerika Birleşik Devletleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Kanada tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Rusya tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Kazakistan tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
  • Kültler
  • 1984'te Japonya'da kurulan oluşumlar
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Türkçe Vikipedi ile Vikiveride aynı resim olan maddeler
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • MusicBrainz label tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 12.54, 10 Ağustos 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Aum Şinrikyo
Konu ekle