Anne ölümü
| Maternal death | |
|---|---|
| Diğer adlar | Anne ölüm oranı |
 | |
| Bir anne ölür ve melekler tarafından götürülürken, yeni doğan çocuğu da yanından alınır. Dresden'deki Striesener Friedhof mezarlığında bulunan 1863 tarihli bir mezar. | |
| Uzmanlık | Obstetrik  |
Anne ölümü veya anne ölüm oranı, çeşitli sağlık kuruluşları tarafından farklı şekillerde tanımlanan, annenin doğum sırasında veya sonrasındaki komplikasyonlar sebebiyle ölmesidir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), anne ölümünü, hamilelikle ilgili komplikasyonlar, hamilelik nedeniyle kötüleşen altta yatan durumlar veya bu durumların yönetimi nedeniyle hamile bir annenin ölümü olarak tanımlamaktadır. Bu, anne hamileyken veya hamileliğin sona ermesinden sonraki altı hafta içinde meydana gelebilir.[1] CDC'nin hamilelikle ilişkili ölümler tanımı, değerlendirme süresini hamileliğin sona ermesinden itibaren bir yıla kadar uzatır.[2][3] Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (ACOG) tarafından tanımlandığı üzere, hamilelikle ilişkili ölümler, hamileliğin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde meydana gelen tüm ölümlerdir.[4] Hamilelikle ilişkili ölümlerin belirlenmesi, hamileliğin ölümün doğrudan veya dolaylı bir nedeni olup olmadığını belirlemek için önemlidir.
Bir topluluk veya ülkedeki anne ölüm oranları hakkında konuşurken kullanılan iki ana ölçüt vardır. Bunlar anne ölüm oranı ve anne ölüm oranıdır ve her ikisi de “MMR” olarak kısaltılır.[5] 2017 yılına kadar, dünya anne ölüm oranı 1990'dan bu yana %44 azalmıştır; ancak her gün 808 kadın hamilelik veya doğumla ilgili nedenlerden dolayı hayatını kaybetmektedir.[6] Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) 2017 raporuna göre, yaklaşık her 2 dakikada bir kadın doğum veya hamilelikle ilgili komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Hayatını kaybeden her kadın için, yaralanma, enfeksiyon veya diğer doğum veya hamilelikle ilgili komplikasyonlar yaşayan yaklaşık 20 ila 30 kadın bulunmaktadır.[6]
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, 2015 yılında 303.000 kadının hamilelik veya doğumla ilgili nedenlerden öldüğünü tahmin etmiştir.[6][7] Dünya Sağlık Örgütü, anne ölümlerinin nedenlerini iki kategoriye ayırmaktadır: doğrudan obstetrik ölümler ve dolaylı obstetrik ölümler. Doğrudan obstetrik ölümler, hamilelik, doğum veya kürtaj komplikasyonları nedeniyle meydana gelen ölümlerdir. Örneğin, bunlar şiddetli kanamadan zor doğumlara kadar değişebilir ve bunlar için oldukça etkili müdahaleler mevcuttur.[1][8] Dolaylı obstetrik ölümler, hamileliğin kalp problemi gibi mevcut bir durumu etkilemesi veya kötüleştirmesi nedeniyle meydana gelir.[1]
Kadınlar, aile planlaması ve acil obstetrik bakım desteği ile nitelikli doğum görevlilerine erişim imkanı elde ettikçe, küresel anne ölüm oranı 1990 yılında 100.000 canlı doğumda 385 olan anne ölümünden 2015 yılında 100.000 canlı doğumda 216 anne ölümüne düşmüştür.[6][7] Birçok ülke son 10 yılda anne ölüm oranlarını yarı yarıya azaltmıştır.[6] Anne ölümlerini azaltmak için girişimlerde bulunulmuş olsa da, özellikle kaynakları kısıtlı bölgelerde iyileştirme için hala çok fazla alan bulunmaktadır. Anne ölümlerinin %85'inden fazlası Afrika ve Asya'daki kaynakları kısıtlı topluluklarda gerçekleşmektedir.[6] Kaynakları daha zengin bölgelerde de, özellikle anne ölüm ve hastalık oranlarındaki ırksal ve etnik farklılıklar ve eşitsizlikler ile ilgili olarak, hala iyileştirme için önemli alanlar bulunmaktadır.[4]
Genel olarak, anne ölüm oranı bir ülkenin sağlık durumunun önemli bir göstergesidir ve sağlık altyapısını yansıtır.[4] Anne ölüm oranını düşürmek, dünya çapında birçok sağlık kuruluşunun önemli bir hedefidir.
Ülkelere göre anne ölüm oranları
[değiştir | kaynağı değiştir]Anne ölüm oranı (MMR), hamilelik veya hamileliğin yönetimi ile ilgili veya bunlar tarafından ağırlaştırılan herhangi bir nedenden dolayı (kazara veya tesadüfi nedenler hariç) 100.000 canlı doğum başına yıllık kadın ölüm sayısıdır.
| Ülke | Anne ölüm oranı (2017)[9][10] |
|---|---|
| İtalya | 2 |
| İspanya | 4 |
| İsveç | 4 |
| Japonya | 5 |
| Avustralya | 6 |
| Almanya | 7 |
| Birleşik Krallık | 7 |
| Fransa | 8 |
| Yeni Zelanda | 9 |
| Kanada | 10 |
| Güney Kore | 11 |
| Rusya | 17 |
| ABD | 19 |
| Meksika | 33 |
| Çin | 29 |
| Güney Afrika | 119 |
| Hindistan | 145 |
| Gana | 308 |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "Indicator Metadata Registry Details". www.who.int (İngilizce). Erişim tarihi: 8 Kasım 2021.
- ^ "Pregnancy Mortality Surveillance System - Pregnancy - Reproductive Health". CDC. 25 Kasım 2020.
- ^ "Pregnancy-Related Deaths | CDC". www.cdc.gov (İngilizce). 26 Şubat 2019. Erişim tarihi: 8 Kasım 2021.
- ^ a b c Atrash HK, Rowley D, Hogue CJ (February 1992). "Maternal and perinatal mortality". Current Opinion in Obstetrics & Gynecology. 4 (1). ss. 61-71. doi:10.1097/00001703-199202000-00009. PMID 1543832.
- ^ "Maternal Mortality Ratio vs Maternal Mortality Rate". Population Research Institute. 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d e f "Maternal health". United Nations Population Fund. Erişim tarihi: 29 Ocak 2017.
- ^ a b Ozimek JA, Kilpatrick SJ (June 2018). "Maternal Mortality in the Twenty-First Century". Obstetrics and Gynecology Clinics of North America (English). 45 (2). ss. 175-186. doi:10.1016/j.ogc.2018.01.004. PMID 29747724.
- ^ GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators (January 2015). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963). ss. 117-71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604
. PMID 25530442.
- ^ "Maternal mortality ratio (modeled estimate, per 100,000 live births) | Data" (İngilizce). Erişim tarihi: 27 Haziran 2018.
- ^ "What's killing America's new mothers?". Quartz (İngilizce). 29 Ekim 2017. Erişim tarihi: 16 Aralık 2025.
