Aksu ırmağı
Aksu ırmağı, kimyasına, tortularına ve su rengine göre sınıflandırılan ve karasu ve açıksu ırmaklarının yanında en yaygın üç ırmak türlerinden biridir. Aksu nehirleri, yüksek seviyede asılı tortu taşır ve bu da suya neredeyse nötr bir pH, yüksek elektrik iletkenliği ve soluk, çamurlu, kahve rengine benzer bir renk verir.[1] Aksu nehirleri büyük ekolojik öneme sahiptir ve yerel balıkçılık açısından da önemlidir. Amazon'un várzea olarak bilinen büyük mevsimsel taşkın yatakları, sularını bu nehirlerden alır.[2][3]
En iyi bilinen aksu nehirleri Amazon'dur ve kaynakları And Dağları'dır, ancak Güney Amerika'nın başka yerlerinde ve diğer kıtalarda da aksu nehirleri vardır.[1][4][5][6]
Amazon nehirleri üç ana kategoriye ayrılır: açıksu, karasu ve aksu. Bu sınıflandırma sistemi ilk olarak 1853 yılında Alfred Russel Wallace tarafından su rengine göre önerilmiş, ancak türler 1950'lerden 1980'lere kadar Harald Sioli tarafından kimyasına ve fiziğine göre daha net bir şekilde tanımlanmıştır.[7][8][9] Birçok Amazon nehri açıkça bu kategorilerden birine girse de, diğerleri farklı özellikler gösterir ve mevsime ve taşkın seviyelerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.[9][10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Harris, R.; P. Hutchison (2007). The Amazon. 3. Bradt Travel Guide. s. 100. ISBN 978-1841621739.
- ^ Parolin, P.; L.V. Ferreira; A.L.K.M. Albernaz; S. Almeida (2004). "Tree species distribution in Varzea Forests of Brazilian Amazonia". Folia Geobotanica. 39 (4): 371-383. doi:10.1007/bf02803209.
- ^ Junk, W.J.; M.G.M. Soares; P.B. Bayley (2007). "Freshwater fishes of the Amazon River Basin: their biodiversity, fisheries, and habitats". Aquatic Ecosystem Health and Management. 10 (2): 153-173. doi:10.1080/14634980701351023.
- ^ Vásquez, E.; J. Rey (1989). "A longitudinal study of zooplankton along the Lower Orinoco River and its Delta (Venezuela)". Annales de Limnologie. 25 (2): 107-120. doi:10.1051/limn/1989011.
- ^ C.S. Reynolds; U. Sommer (1993), Intermediate Disturbance Hypothesis in Phytoplankton Ecology: Proceedings of the 8th Workshop of the International Association of Phytoplankton Taxonomy and Ecology held in Baja (Hungary), 5–15 July 1991, Springer Science & Business Media, s. 118 Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım);
|ad=eksik (yardım) - ^ Winemiller, K.O.; A.A. Agostinho; É.P. Caramaschi (2008). "Fish Ecology in Tropical Streams". Dudgeon, D. (Ed.). Tropical Stream Ecology. Academic Press. ss. 107-146. ISBN 978-0-12-088449-0.
|ad=eksik (yardım) - ^ Duncan, W.P.; M.N. Fernandes (2010). "Physicochemical characterization of the white, black, and clearwater rivers of the Amazon Basin and its implications on the distribution of freshwater stingrays (Chondrichthyes, Potamotrygonidae)". PanamJAS. 5 (3): 454-464.
- ^ Sioli, H., (Ed.) (1984). The Amazon: Limnology and landscape ecology of a mighty tropical river and its basin. Springer. ss. 160–161, 219, 276–280, 445, 493–494. ISBN 978-94-009-6544-7.
|ad=eksik (yardım) - ^ a b Ríos-Villamizar, E.A.; M.T.F. Piedade; J.G. da Costa; J.M. Adeney; J. Junk (2013). "Chemistry of different Amazonian water types for river classification: A preliminary review". 27 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Goulding, M.; M.L. Carvalho (1982). "Life history and management of the tambaqui (Colossoma macropomum, Characidae): an important Amazonian food fish". Revista Brasileira de Zoologia. 1 (2): 107-133. doi:10.1590/S0101-81751982000200001.