Açıksu ırmağı
Açıksu ırmakları, kimyasına, tortularına ve su rengine göre sınıflandırılan ve karasu ve açıksu ırmaklarının yanında en yaygın üç ırmak türlerinden biridir. Açıksu nehirleri düşük iletkenliğe, nispeten düşük çözünmüş katı seviyelerine sahiptir, tipik olarak nötr ila hafif asidik bir pH'a sahiptir ve yeşilimsi renkte çok berraktır.[2][3][4] Açıksu nehirleri genellikle hızlı akan bölümlere sahiptir.[3]
Ana açıksu nehirleri Güney Amerika'da yer almaktadır ve kaynakları Brezilya Platosu veya Guyana Kalkanı'dır.[4][5][6] Güney Amerika dışında sınıflandırma yaygın olarak kullanılmaz, ancak açıksu özelliklerine sahip nehirler başka yerlerde de bulunur.[7]
Amazon nehirleri üç ana kategoriye ayrılır: açıksu, karasu ve aksu. Bu sınıflandırma sistemi ilk olarak 1853 yılında Alfred Russel Wallace tarafından su rengine göre önerilmiş, ancak türler 1950'lerden 1980'lere kadar Harald Sioli tarafından kimyasına ve fiziğine göre daha net bir şekilde tanımlanmıştır.[2][8][9] Birçok Amazon nehri açıkça bu kategorilerden birine girse de, diğerleri farklı özellikler gösterir ve mevsime ve taşkın seviyelerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.[9][10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Andrade, M.C.; L.M. Sousa; R.P. Ota; M. Jégu; T. Giarrizzo (2016). "Redescription and Geographical Distribution of the Endangered Fish Ossubtus xinguense Jégu 1992 (Characiformes, Serrasalmidae) with Comments on Conservation of the Rheophilic Fauna of the Xingu River". PLOS ONE. 11 (9). doi:10.1371/journal.pone.0161398. PMC 5035070
. PMID 27662358.
- ^ a b Duncan, W.P.; M.N. Fernandes (2010). "Physicochemical characterization of the white, black, and clearwater rivers of the Amazon Basin and its implications on the distribution of freshwater stingrays (Chondrichthyes, Potamotrygonidae)". PanamJAS. 5 (3): 454-464.
- ^ a b Giovanetti, T.A.; Vriends, M.M. (1991). Discus Fish. Barron's Educational Serie. s. 15. ISBN 0-8120-4669-2.
- ^ a b Van der Sleen, P.; Albert, J. S., (Ed.) (2017). Field Guide to the Fishes of the Amazon, Orinoco, and Guianas. Princeton University Press. ss. 13-18. ISBN 978-0-691-17074-9.
- ^ Junk, W.J.; Piedade, M.T.F.; Schöngart, J.; Cohn-Haft, M.; Adeney, J.M.; Wittmann, F.A. (2011). "Classification of Major Naturally-Occurring Amazonian Lowland Wetlands". Wetlands. 31 (4): 623-640. doi:10.1007/s13157-011-0190-7.
- ^ Venticinque; Forsberg; Barthem; Petry; Hess; Mercado; Cañas; Montoya; Durigan; Goulding (2016). "An explicit GIS-based river basin framework for aquatic ecosystem conservation in the Amazon". Earth Syst. Sci. Data. 8 (2): 651-661. doi:10.5194/essd-8-651-2016.
- ^ Winemiller, K.O.; Agostinho, A. A.; Caramaschi, É. P. (2008). "Fish Ecology in Tropical Streams". Dudgeon, D. (Ed.). Tropical Stream Ecology. Academic Press. ss. 112–113. ISBN 978-0-12-088449-0.
- ^ Sioli, H., (Ed.) (1984). The Amazon: Limnology and landscape ecology of a mighty tropical river and its basin. Springer. ss. 160–161, 219, 276–280, 445, 493–494. ISBN 978-94-009-6544-7.
- ^ a b Ríos-Villamizar, E. A.; Piedade, M. T. F.; Da Costa, J. G.; Adeney, J. M.; Junk, J. (2013). "Chemistry of different Amazonian water types for river classification: A preliminary review". 27 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Goulding, M.; M.L. Carvalho (1982). "Life history and management of the tambaqui (Colossoma macropomum, Characidae): an important Amazonian food fish". Revista Brasileira de Zoologia. 1 (2): 107-133. doi:10.1590/S0101-81751982000200001.
