Ahıska Muharebesi
| Ahıska Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı | |||||||
.jpg) | |||||||
41°38′20″K 42°59′10″D / 41.63889°K 42.98611°D
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Osmanlı İmparatorluğu |
 Rus İmparatorluğu | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
Mehmet Paşa Ali Paşa |
İvan Paskeviç Nicholas Muravyov | ||||||
| Güçler | |||||||
| 7.000 |
18.000 24 silah | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| 362 | 3.500 | ||||||
Ahıska Muharebesi, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, 9 Ağustos'ta (21 Ağustos OS, 1828), Mareşal İvan Paskeviç komutasındaki 9.000 Rus ile Mehmet Paşa komutasındaki 30.000 Türk arasında Ahıska surları altında yapılan ve Rusların galip geldiği muharebedir.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]Ahıska, yaklaşık 20.000 nüfusa sahip Samtshe-Cavaheti'nin merkezindedir. Ahıska 12. yüzyılda kuruldu, ancak ilk büyük yerleşim 10. yüzyılda bir kral Tao'nun oğlu Guaram Mampal tarafından gerçekleşmişti. Yerleşimi kuranlar, Gürcistan'ı ele geçirmeye çalışan bir şehzadeler ailesiydi. Aile bir kale inşa etti ve şehre Ahıska adını verdi, çünkü Gürcüce'de "Akhaltsikhe" "yeni kale" veya "yeni kale" anlamına geliyor. Ahıska'nın başkenti ve ana şehri Samtshe Atabeyliği, Mtavari adlı bir prens tarafından yönetiliyordu. Kale, Posof Çayı'nın kıyısında yer alan Samtskhe Atabeg bölgesindeki Samtskhe ana yoluydu. Kartli ve Ahıska (yakındaki başka bir krallık) krallığı ile Rus İmparatorluğu arasındaki Georgievsk Antlaşması'ndan sonra, Ahıska'nın saldırıya uğrama riski vardı. 1578'de Ahıska, Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirildi. Osmanlılar uzun süredir Ahıska'yı fethetmeye çalışıyorlardı ama asla başaramadılar.
Şehir, Ahıska tepesindeki eski şehir ve ovalardaki yeni bölge olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Rabat kalesi rehabilitasyon projesi 2011 yılında başladı ve Ahıska şehri Gürcistan'ın en önemli turistik yerlerinden biri haline geldi.
Savaş
[değiştir | kaynağı değiştir]Ahıska Muharebesi, Rus-Türk savaşının bir parçasıydı ve 1828'de Ahıska Kuşatması olarak da biliniyordu. Savaş 9 Ağustos 1828'de Gürcistan'ın Ahıska kentinde başladı. Kuşatma üç hafta sürdü. Ahıska (eski bir Sovyetler Birliği cumhuriyeti) şehri, Ermenistan'ın hemen yanında yer alan Avrupa ve Asya'nın kesiştiği noktadadır. Ruslar, 1828'de on sekiz yıl sonra Ahıska şehrini ele geçirdi. Generalleri Kont İvan Paskeviç komutasındaki yaklaşık 9.000 Rus ve Sokollu Mehmet Paşa komutasındaki 30.000 Türk, Ruslar Türkiye'nin Kars kentini ele geçirdi ve Ahıska kalesini çalmaya çalıştı. Ahıska, ağır bir saldırıdan üç hafta sonra düştü. Ruslar, Türkler ve Gürcüler ağır kayıplar verdiler.
Ruslar Ahıska'yı aldıktan sonra Türkiye'ye girdiler ve Türkiye'nin Edirne şehri için savaştılar. İlk Rus girişimi 1810'da Rabat'ın kalesini almaktı ve başardılar. Ahıska savaşında 1828 Rus-Türk savaşı sırasında Türk ordusu geri çekildi ve Rabati kalesini teslim etti. Osmanlı İmparatorluğu'nun şehri ele geçirme amacı daha fazla toprak talep etmek ve imparatorluğunu genişletmekti. Rus birlikleri Ahıska için savaştı, bu nedenle Türkler kaleye sahip çıkamadı. Ahıska, 18. yüzyılda Çerkez köle ticareti için önemli bir ticaret yolu olduğundan, Ruslar bu topraklara da sahip olmak istediler. Rabat kale kompleksi savaştan ayakta kalarak çıktı, ancak çok kötü durumdaydı ve yıllar sonra restore edilmesi gerekiyordu. Savaş sırasında manastırlar yıkıldı.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Jaques, Tony (2007). Savaşlar ve Kuşatmalar Sözlüğü: Antik Çağdan Yirmi Birinci Yüzyıla Kadar 8500 Savaş Rehberi. Greenwood Basın.