Şeref, Göle
Şeref, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydü.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Şeref köyü, eski Osmanlı tahrir defterlerinde bir köy olarak yer almamıştır. Bununla birlikte bu yerleşim, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Kola bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Osmanlı döneminde Ardahan-i Küçük olarak bilinen Göle bölgesi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Şeref köyü de bu şekilde Rus idaresine geçmiş oldu.
Şeref köyü, Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus sayımı sırasında, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Yunan nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Şaraf (Шарафъ) şeklinde kaydedilen köydeki 41 hanede, 155'i erkek ve 141'i kadın olmak üzere, 296 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Rumlardan oluşuyordu.[1] Rus idaresi sırasına Rum nüfusun sayısı 1896 yılında 355 kişiye, 1906 yılında da 458 kişiye ulaşmıştır.[2]
Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesinde bulunmuş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli köyde yıkık halde, sadece yıkık duvarları kalmış bir kilisenin bulunduğunu yazmıştır.[3]
Şeref köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Şeref (شەرەف) adıyla Kars vilayetine bağlı Göle kazasının merkez (Merdenik) nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşimin adının 1935 tarihli genel nüfus sayımında geçmemesi, bu tarihten önce köy olmaktan çıktığı veya boşaltıldığını göstermektedir.[4][5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 467". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.
- ^ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271.
- ^ "Konstantine Martvileli, "Ardahan Bölgesinde" (არტაანის მხარეში), Sakartvelo gazetesi, 10 Ekim 1917, sayı. 222". 6 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771.
- ^ "Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.