Şamahı dansçıları
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Eylül 2025) |
Şamahı dansçıları, XIX. yüzyılda Şamahı’da ve çevresinde faaliyet göstermiş saray kökenli dansçı gruplarıdır. Anadolu’da ünlüydüler.[1]
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Şamahı dansçıları ve danslarıyla ilgili mevcut belgeler oldukça sınırlıdır.
Rus ressamı Grigori Gagarin, 1840–1855 yılları arasında Güney Kafkasya’da askerlik yaparken Şamahı dansçılarının birkaç tasvirini yaratmıştır. Bunların arasında Sankt-Peterburg’daki Rus Devlet Müzesi’nde saklanan “Şamahı dansçıları” tablosu en meşhurudur. Tablonun merkezinde Sona adlı dansçının oynaması betimlenmektedir. Çevrede genç dansçı Hikmet, Sona'ya alkış tutan dansçılar Rana ve Nise, daha sonra Sakine, İzzet ve Melek oturmaktadır. Müzisyenler arasında parmak şıklatmasıyla dansın ritmini belirten Gəndihanım vardır.[2]
Müzisyenler donqar, sümsü-balabanın çeşitli türlerinde, def'te ve qoşanağara'da çalmaktadır. Sonuncusunun yanında zeminde ucu ve kayışı olan tebil-bas, ayrıca uzun uçları olan iki yaylı çalgı — çəğanəe görünmektedir.[2]
Fransız yazar Alexandre Dumas'nın verdiği bilgiye göre, 24 Kasım 1858'de Şamahı’da Mahmudağa'nın düzenlediği kabul sırasında, tar, kamança, tütek, davul ve demir ayakçıklar üzerine yerleştirilmiş büyük davulda çalan beş müzisyen, iki kadın dansçı ile bir erkek dansçıya eşlik etmekteydi.[1] Dansçı, parmaklarının arasında bronz kastanyet — zil tutmaktaydı.[1]
Maurice de Bequey'in, Arthur de Gobineau’nun “Şamahı’da dans eden kız ve diğer Asya masalları” adlı eseri için yaptığı illüstrasyon da bu konuyla bağlantılıdır.
XIX. yüzyıl Fransız yazarı ve diplomatı Arthur de Gobineau, “Şamahı’da dans eden kız ve diğer Asya masalları” adlı eserinde Şamahı dansçıları hakkında bilgi vermektedir.[2] Şamahı dansçılarıyla ilgili bilgiler, Ermeni dansçı Armen Ohanian’ın “Şamahı Dansçısı” adlı kitabında da yer almaktadır.[3][4]
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Grigori Gagarin tarafından Şamahı dansçıları konusunda yapılmış ünlü resim eserleri
-
-
-
-
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c Gray, Laurel Victoria. "Arts: Folk Dancers and Folk Singers: Caucasus". Joseph, Suad (Ed.). Encyclopedia of Women & Islamic Cultures. Brill. 29 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2023.
- ^ a b c "Azərbaycançılıq və milli dərili musiqi alətləri". www.anl.az. www.anl.az. 13 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2018.
- ^ de Gobineau, Joseph Arthur Comte (1926). The dancing girl of Shamakha and other Asiatic tales. New York: Harcourt, Brace and Company. s. 340. ISBN 1-4325-7982-7.
- ^ Ohanyan, Armen (1918). La Danseuse de Shamakha. Paris: Bernard Grasset.