İsrail'in silah tedarikçisi ülkeler
İsrail dünyanın en büyük askeri teçhizat ihracatçılarından biri olmasına rağmen, ordusu, uzmanların yakın tarihteki en yoğun ve yıkıcı hava saldırılarından biri olarak tanımladığı saldırıları gerçekleştirmek için ithal uçaklara, güdümlü bombalara ve füzelere büyük ölçüde bağımlı.[1][2]
İsrail
[değiştir | kaynağı değiştir]İsrail'in savunma sanayii stratejik açıdan önemli bir sektör, büyük bir işveren ve İsrail Savunma Kuvvetlerinin ana tedarikçisidir. İsrail'de yıllık toplam geliri 3,5 milyar doların üzerinde olan 150'den fazla aktif savunma şirketi bulunmaktadır.[3]
ABD
[değiştir | kaynağı değiştir]İsrail, kuruluşundan bu yana ABD'den toplam yaklaşık 310 milyar dolar ekonomik ve askeri yardım aldı. Yardımlar İsrail'i ABD dış yardımının en büyük kümülatif alıcısı haline getirdi.[4]
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü'nün (SIPRI) raporuna göre, İsrail'in ana silah tedarikçisi ABD olup, 2019 ile 2023 yılları arasında İsrail'in başlıca konvansiyonel silah ithalatının %69'unu gerçekleştirmektedir.[5]
Amerika Birleşik Devletleri İsrail'e her yıl yaklaşık 3,8 milyar dolar askeri yardım sağlıyor. İsrail, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD'nin en büyük mali desteğini alan ülkedir ve mevcut enflasyona göre düzeltilmiş fiyatlarla 2023'e kadar kümülatif 158 milyar dolar aldı.[6]
Almanya
[değiştir | kaynağı değiştir]SIPRI'ye göre Almanya, İsrail'in ana silah tedarikçilerinden biri ve 2019-2023 yılları arasında İsrail'in silah ithalatının %30'unu oluşturuyor.[5]
İtalya
[değiştir | kaynağı değiştir]SIPRI'ye göre İtalya, ABD ve Almanya ile birlikte İsrail'in en büyük üç silah tedarikçilerinden biri olup, 2019 ile 2023 yılları arasında İsrail'in silah ithalatının %1'ini gerçekleştirmektedir.[5]
Birleşik Krallık
[değiştir | kaynağı değiştir]Birleşik Krallık'ın İsrail'e ihracatının toplam değeri belirsizdir. Hükûmet istatistiklerine göre, Hamas'ın 7 Ekim saldırısı ile 31 Mayıs arasında, İngiltere İsrail'e silah satan firmalara 108 ihracat lisansı verdi.[7][8]
Kanada
[değiştir | kaynağı değiştir]Trudeau, Ocak ayının sonlarında Kanada'nın 7 Ekim savaşının ardından İsrail'e askeri ihracat izni verdiğini itiraf etti. Al Jazeera'ye göre Trudeau hükûmeti, savaşın ilk aylarında İsrail'e askeri ihracat için en az 21 milyon dolarlık yeni lisansları onayladı. Satılan ürünlerden bazıları arasında bombalar, torpidolar, roketler, diğer patlayıcı cihazlar ve patlayıcılar ile ilgili ekipman ve aksesuarlar yer alıyor.[9][10] 5 Mart 2023'te Kanada'daki insan hakları ve Filistin yanlısı savunucular, şirketlerin İsrail'e askeri malzeme ve teknoloji ihraç etmelerine izin vermelerinin engellenmesi için federal hükûmete karşı dava açtı.[11]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Gaza war: Where does Israel get its weapons?". 5 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ "İsrail Silah Envanterine Katkı Yapan Ülkeler". 18 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ "SIPRI Top 100 Arm-Producing and Military Service Companies". 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ "U.S. Aid to Israel in Four Charts". 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ a b c wezeman, djokic, george, hussain and wezeman, pieter d., katarina, mathew, zain and siemon t. (March 2024). "Trends in International Arms Transfers, 2023" (PDF). Stockholm International Peace Research Institute. 11 Mart 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ "How much aid does the US give to Israel?". 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ "İngiltere ekimden bu yana İsrail'e silah satan firmalara 108 ihracat lisansı verdi". 12 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ Wintour, Patrick (11 Haziran 2024). "UK has issued 108 arms export licenses to Israel since October 7". The Guardian.
- ^ "Kanada'nın, İsrail'e askeri ihracata onay veren mevcut izinleri kullanacağı belirtildi". 20 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.
- ^ Mitrovica, Andrew (24 Mart 2024). "The Canadian arms embargo on Israel that was not". aljazeera. 24 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Shakil, Ismail (6 Mart 2024). "Pro-Palestinian group sues Canada over military exports to Israel". Reuters. 6 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2024.