Çançıhöö Oorjak
| Çançı-Höö OORJAK | |
|---|---|
| Doğum | 1895 Ayangatı (Sarıg-Bel), Barıın-Hemçik (il), Tuva Cumhuriyeti |
| Ölüm | 1962 |
| Meslek | Yazar, devlet adamı |
| Milliyet | Tuva (Türk) |
Çançı-Höö Çapaajıkoğlu Oorjak (Tuvaca : Чанчы-Хөө Чапаажыкович Ооржак) (1895-1962) — Tıva'nın bilinen hikâye anlatıcısı.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Çançı-Höö Çapaajıkoğlu 1895 yılında Batı Kemçik bölgesinin Ayangatı köyünde doğmuştur. Babası, Çapaajık Soylukoğlu bir avcı ve masalcıdır. İki oğlu Çançı-Höö ile Şara-Höö masal ve hikâyelerini çocuklarına da aktarmıştır. Annesi, Morbuyak ise usta bir terzidir. Çançı-Höö, 1946 yılında Möngün Tayga bölgesine göçmüştür. Orada 1953 yılına kadar kalmıştır. 1953-1956 yılları arasında Baytayga bölgesinde Murnakçı adlı kolhozda görev almıştır. Burada çobanlık yapmıştır. 1955 yılına kadar Möngün Tayga bölgesinde yaşayan Çançı-Höö, buradan sonra ise Övür bölgesindeki Saglı köyüne taşınmıştır. 1959 yılında Möngün Tayga bölgesine tekrar göçmüştür. Burada Ak-Erik, Kızıl-Şançıg, Çangıs-Dıt diye yerlerde yaşamıştır. Çançı-Höö, babası gibi sık sık avlanırdı. Av sırasında dizlerinin üzerine oturarak ve yüzüyle eğilerek masallarını ve hikâyelerini söylerdi. Masalların icrası sırasında tamamen masal dünyasına girmiş ve dinleyiciyi de beraberinde taşımıştır. Hikâyelerin bitiminden sonra, sık sık unuttuğu şeyler olurdu. Hatta sık sık atını unuturdu. Bu yüzden yürüyerek eve giderdi. Gece boyunca bir düzine masal anlatabilirdi. Bazen iki kısa hikâyeyi tek bir hikâyeye bağladı. Yaratıcı repertuarında yüzden fazla epik masal ve birçok efsane, mit, gelenek, atasözü, söz ve edebi iyi dilekleri vardı. Bazı eserler 1972 yılında "Tevene-Möge at Demir-Şilgi" adıyla ayrı bir kitap olarak yayımlandı. 1962 yılında ağır ağrıları sonucu ölmüştür[1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Тувинские героические сказания», 1997, 530-532 ар
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Çançı-Höö Oorjak hakkında Enstitüsü araştırması * https://tigpi.ru/chanchy-kh-n-toolun-ydyp/
- https://poisk.ngonb.ru/flip/pamyatniki_folklora/04/94-30113%20_%20%D0%A2%D1%83%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B8%20-%201994/415/ Halk hikâyeleri 1994
- https://www.calameo.com/books/0061905499c66925b0fd6 Barıın Hemçik tanınmışları hakkında kitap