Zsuzsanna Lorántffy
Zsuzsanna Lorantffy, (d.1602, Ónod, Macaristan – ö.1660, Sarospatak, Macaristan) Erdel Prensi I. György Rákóczi ile evlenerek Erdel Prensesi ünvanını aldı.
Erken dönem
[değiştir | kaynağı değiştir]Macaristan kraliyetinin büyük lordlarından Mihály Lorántffy ve ilk eşi Barbara Kamarás de Zelemér'in (ö. 1609) üç kızından biri olarak doğdu. Annesinin ölümünden sonra babası Zsuzsanna Andrássy ile yeniden evlendi ve ondan iki kızı daha oldu. Zsuzsanna ve kız kardeşleri, ailesinin mülkü olan Sárospatak'ta büyüdüler.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Tutkulu bir Kalvinist olan kocasına, Transilvanya kilisesinde Protestan reformlarını uygulamaya yönelik başarılı mücadelesinde yardımcı oldu.[1][2]
Onun etkisi sonucu, önde gelen Kalvinist öğretmen Jan Amos Comenius, Sárospatak'a yerleşti.[3]
Büyük oğlu II. György Rákóczi, Transilvanya Prensi oldu. Küçük oğlu Sigismund Rákóczi (Prens von Siebenbürgen (1622–1652)), Elizabeth Stuart kızı Pfalzlı Henriette Marie ile evliydi.
Başta Sárospatak'taki Reform Koleji olmak üzere birçok eğitim kurumunu kurdu veya sponsor oldu.[1]
Protestan dini inançları, onu bir aristokratın şımartılmış hayatından uzak durmaya ve bunun yerine, özellikle kızların eğitiminin geliştirilmesi ve dinin öğretileri yolunu göstermeye yöneltti. Varad'da yaşarken kızlara yalnızca bir evi idare etmek ve bir aileyi büyütmek için gereken becerilerin değil, aynı zamanda okuma, yazma ve aritmetik yapma becerilerinin de öğretilmesini sağladı. İncil konusunda da bilgili olmaları gerekiyordu.[4]
Tamamen yeni bir çeviri olan (Vizsoly İncilinin bir kopyası olmayan) Varad İncili'nin sponsorluğunu üstlendi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Fest, Sándor. ANGLO-HUNGARIAN HISTORICAL AND CULTURAL RELATIONS, Angol Filológiai Tanulmányok / Hungarian Studies in English, Vol. 4, (1969), pp. 5–44. Published by: Centre for Arts, Humanities and Sciences (CAHS), acting on behalf of the University of Debrecen CAHS.
- ^ "Susanna Lorantffy". Dinner Party database of notable women. Brooklyn Museum. 20 Mart 2007. 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2009.
- ^ Gál, Stephen (1943). Hungary and the Anglo-Saxon World. OFFICINA HUNGARICA. 24 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2024.
- ^ Erna Hennicot - Schoepges (3 Kasım 2008). "Women and Spirituality Conference Report" (PDF). THE EUROPEAN YEAR OF INTERCULTURAL DIALOGUE. s. 28. 20 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009.
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Benedict, Philip (2002). "11 Changing Political Circumstances on the Continent, c. 1570-c. 1700". Christ's Churches Purely Reformed: A Social History of Calvinism. Yale University Press.
