Zen (müzik grubu)
| Zen | |
|---|---|
| Başladığı yer | İstanbul, Türkiye |
| Tarzlar | doğaçlama, rock, punk, anadolu rock |
| Etkin yıllar | 1988–1999 |
| Müzik şirketi | Kod Müzik, Ada Müzik |
| İlişkili hareketler | Repertuar Köpekleri, Baba Zula, 2/5 BZ, Nekropsi |
| Üyeler | Murat Ertel Merih Öztaylan Emre Onel Levent Akman Cevdet Erek William Machbeth |
| Eski üyeler | Serhat Köksal Nazım Dikbaş[1] |
Zen. Grup, 1988'de Boğaziçi Üniversitesi’nde kuruldu. Müziklerinde toplu doğaçlama tarzını benimseyen topluluk, 1970'lerin saykodelik rock ve punk müziğinden de etkilenmiştir. Grubun ismi Osmanlıca 'kadın' anlamına gelen kelime ve kelime sonlarına geldiğinde o 'enstrümanı çalan kişi' anlamı veren ekten yola çıkarak konulmuştur.[2]
1993’te Sonic Youth’un gitaristi Thurston Moore tarafından ABD'de "Derya" adlı albümleri yayınlanmıştır. Spin müzik dergisi tarafından “1994’te en iyi ve en az tanınan 10 topluluk” arasında gösterilmiştir. 1994'te çeşitli barlarda kısa bir süre Repertuar Köpekleri adı altında cover çalışmalar yaptılar. 1996'da dünya müzik basınında ses getirmeye, New York Times'ta devam ettiler. 'Yılın Es Geçilen En İyi Albümleri' arasında 'Derya' Amerikalı olmayan tek albümdü.[3] Aralarında Tır, Exotik Band, Ra, Painted Bird, Atmosfer, Maximal Punch Effect ve 2/5BZ gibi toplulukların elemanlarının da olduğu, 30'un üstünde müzisyen Zen'de de bir dönem çalmıştır.
Bakırköy Akıl Hastanesi'nin Mazhar Osman isimli salonunda kaydedilen albüm; doktorlar, hemşireler, hastabakıcılar ve grup elemanlarının birkaç arkadaşından oluşan bir kitleye çalınıp söylendi. Tamamı grup elemanlarının hastanede yatıp çıkan arkadaşlarının söylemlerinden ve konserin olduğu salona da ismini veren ünlü Türk psikiyatrı Ord. Prof. Mazhar Osman Uzman'ın kitaplarından yola çıkılarak hazırlanmış olan Bakırköy Akıl Hastanesi'nde adlı albüm 1999 yılında yayınlanmıştır.[4]
Grubun yer aldığı toplama albümler; Türkiye'de Sesimizi Yükseltiyoruz ve Aksi İstikamet, İtalya'da Floralya Vol 1, Fransa'da Sound of World: Turkey ve ABD'de Turn Century Turn.
Ayrıca Zen elemanlarının bir kısmı tarafından, 1996'da ''BaBa ZuLa'' adı altında bir başka topluluk daha kurulmuştur. Hâlen aktif olan bu grubun kurulması sonrasında Zen konserlerine son vermiş, albümleri sonraki yıllarda da CD ve plak olarak yayınlanmıştır.
2025 yılında yönetmenliğini Serdar Kökçeoğlu'nun yaptığı Zen grubu hakkındaki "Zenistan" adlı belgesel MUBİ platformu tarafından yayınlanmıştır. Zen grubunun çok sayıda konserinden daha önce yayınlanmamış görüntülerin yer aldığı belgesel, 6. İstanbul Uluslararası Deneysel Film Festivali'nde de izleyicilerle buluşmuştur.[5]
Diskografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Müzik albümleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Albüm adı | Yayımcı |
|---|---|---|
| 1989 | Uzay 1989 | Demo |
| 1991 | Kukuku | Demo |
| 1992 | 17 Haziran 1992 | Demo |
| 1993 | Onüç[not 1] | Demo |
| 1994 | Suda Balık | Ada Müzik |
| 1996 | Derya | Ada Müzik |
| 1998 | Tanbul | Ada Müzik |
| 1999 | Bakırköy Akıl Hastanesi'nde | Ada Müzik |
Grup Elemanları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Murat Ertel (vokal, elektro bağlama, gitar)
- Merih Öztaylan (vokal, sampler)
- Emre Onel (darbuka, sampler, perküsyon)
- Levent Akman (ritim makinesi, perküsyon)
- Cevdet Erek (davul)
- William Machbeth (kontrbas, bas gitar)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2013.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2013.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2013.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2013.
- ^ "Istanbul Experimental - 20:00 | Zenistan: A Live Documentary Experience". istanbulexperimental.com (İngilizce). 12 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2025.
- Dipnotlar
- ^ Bu çalışma sadece 13 adet basılmış ve projede yer alanlara verilmiştir.