Zülkassa Muharebesi

Zülkassa Muharebesi
Ridde Savaşları
Ridde Savaşları
Tarih 25 - 30 Temmuz 632, (5 gün) Bölge Medine yakınları Sonuç Raşidun Halifeliği zaferi
Taraflar
Râşidîn Halifeliği	Mürted Arap kabileleri Esed Gatafan Kinane Tay Hevazin Subey
Komutanlar ve liderler
Ebû Bekir Ali bin Ebu Talib Talha bin Ubeydullah Zübeyr bin Avvam Abdullah bin Mesud Halid bin Velid Numan bin Mukkarin Abdurrahman bin Avf Suveyd bin Mukkarin Abdullah bin Mukkarin	Hibal bin Huveylid
Güçler
Bilinmiyor ama mürtedlerden daha az	Bilinmiyor ama Nüslümanlardan daha fazla
Kayıplar
Bilinmiyor	Ağır

Zülkassa Muharebesi, 25 Temmuz 632'de Medine'nin 36 km. doğusunda, Halife Ebu Bekir komutasındaki Raşidun Halifeliği güçleri ile Hibal ibn Huveylid komutasındaki mürted Arap kabileleri arasında cereyan eden ve Ridde Savaşları'nın bir parçası olan muharebedir.

Öncesi

İslam Peygamberi Muhammed'in 8 Haziran 632'de ölümünden sonra, yeni ortaya çıkan devletin başına Ebu Bekir halife unvanıyla getirildi. Ancak, çoğunlukla 631'den itibaren Muhammed'e biat eden ve Müslüman olan Arap kabileleri onun ölümünden sonra İslam'ı terk ettiler, zekat memurlarını (âmil) yurtlarından kovdular ve Mekke, Medine halkı ile Taif'in Beni Sakif sakinleri hariç olmak üzere Arabistan'ın tüm kabilelerini etkileyen yaygın bir irtidadı tetiklediler. Bazı kabileler ise halifeye sadık olanlarla isyan edenler arasında ikiye bölündü.

Kendini peygamber ilan eden iki kişi, Tulayha bin Hüveylid ve Müseylime ile sahte peygamber Seca bint Haris bu irtidadı körükledi. Müseylime zaten uzun zamandır bir sahtekâr olarak biliniyordu, Tulayha bin Hüveylid ise Muhammed'in hastalığı sırasında kendini peygamber ilan etmeye başladı.

Medine'ye yönelik asıl tehdit Tulayha bin Huveylid ve onu izleyen Orta, Batı ve Kuzey Arabistan kabilelerinden geliyordu.

İrtidat olaylarının gelişimi

Peygamber Muhammed'in ölümünden sonra yerine devlet başkanı (halife) olarak Ebu Bekir'in geçmesi, zaten İslam'a samimiyetle inanmayan Arap kabileleri arasında bir otorite zayıflığı olarak görüldü. Bu kabileler Medine'ye gelerek halifeye namazı terk etmeyeceklerini fakat zekat da vermeyeceklerini bildirdiler. Halife Ebu Bekir ise bunu asla kabul etmeyeceğini söyledi ve onlara itaat için bir günlük süre verdi. Ertesi sabah, bir günlük süre sona ermeden elçiler gizlice Medine'den ayrıldılar ve Halife Ebu Bekir'in taleplerini reddettiklerini bildirdiler. Ayrılmalarından kısa bir süre sonra, Ebu Bekir kendi elçilerini tüm mürted kabilelere göndererek onları İslam'a sadık kalmaya ve zekatlarini ödemeye devam etmeye çağırdı, ancak bu istenen etkiyi yaratmadı.

Medine'ye gelen bu isyancı elçiler, şehirden ayrılmadan önce buradaki asker sayısının azlığını fark ettiler. Zira askerî kuvvetlerin büyük kısmı Bizans sınırına yapılan Usame bin Zeyd seferinde bulunmaktaydı ve şehri az sayıda adam savunmaktaydı. Mürtedlerin elçileri Medine'den döndüklerinde, Halife Ebu Bekir ile yaptıkları konuşmayı ve Medine'nin görünürdeki savunmasızlığını kabilelerine bildirdiler. Ancak Usame bin Zeyd'in sefer kuvvetleri henüz Medine'ye dönmemiş olmasına rağmen, şehir mürtedlerin düşündüğü kadar savunmasız değildi. Özellikle Haşim kabilesinden ölen akrabalarının yasını tutmak için geride kalan birçok erkek Medine'de bulunuyordu.

Bu arada Samira'da bulunan Tuleyha ibn Huveylid, kardeşi Hibal ibn Huveylid liderliğindeki bir birlik ile mürtedleri takviye etti.

Elçilerin halifeyle yaptığı görüşmeden sonra, mürtedler Medine'yi henüz savunmasızken yok etme isteğine kapıldılar. Daha sonra şehre yürümeye karar verdiler. Mürtedlerin bir üs kurduğu Zülkassa'dan gelen kuvvetlerin bir kısmı Medine'ye yaklaştı ve 632 Temmuz'unun üçüncü haftasında şehre saldırmak için kamp kurdu.

Muharebe

Halife Ebu Bekir bu hareketten haberdar oldu ve hemen Medine'nin savunmasını örgütlemeye başladı. Halife kalan adamlardan bir savaş gücü topladı. Oluşturulan bu birliğin saha komutanları ise Ali bin Ebu Talib, Zübeyr bin Avvam, Talha bin Ubeydullah ve Abdullah bin Mesud'tu.

Üç gün boyunca hiçbir gelişme olmadı. Savaşa nereden başlayacaklarını bilemeyen mürtedler hiçbir şey yapmadılar.

Ebu Bekir daha sonra emri üzerine Müslümanların Medine'den ayrılıp mürtedlerin ileri kampına hızlı bir saldırı başlatmalarına karar verdi. Bu başarılı saldırı üzerine mürtedler Zühasa'ya geri çekildi. Bu başarıdan haberdar olan Ebu Bekir birliklere yerlerinde kalmalarını ve yeni talimatları beklemelerini emretti.