Yeni camii (Yaman Dede Camii)

Yaman Dede Camii ya da eski adıyla Panaya Kilisesi (Rumca: Παναγία), Türkiye’nin Kayseri iline bağlı Talas ilçesinin Tablakaya Mahallesi, Karabey Sokak’ta bulunan tarihi bir ibadethanedir. 19. yüzyılda Rum Ortodoks Kilisesi topluluğu için inşa edilen kilise, 1925 yılında camiye dönüştürülmüştür. Günümüzde hem cami olarak kullanılmakta hem de kültürel miras niteliği taşımaktadır.

Tarihçe

Yapı, 1886 yılında Osmanlı padişahı II. Abdülhamid döneminde, Metropolit İonnis önderliğinde Rum Ortodoks cemaati tarafından kilise olarak inşa edilmiştir. Kilisenin adı “Panaya” ya da “Panagia” olup Meryem Ana’ya ithaf edilmiştir.

1923 Lozan Mübadelesi sonrasında Talas’taki Rum nüfusun göç etmesiyle yapı işlevsiz kalmıştır. 1925 yılında camiye dönüştürülmüş, güney cephesine mihrap ve minber eklenmiştir.

Mimari

Yapı orijinalinde haç planı şemasında tasarlanmış bir kilise idi. Camiye dönüştürüldükten sonra kareye yakın planıyla tek kubbeli cami tipine uyarlanmıştır. Yapıdaki taş işçiliği, kemerli açıklıklar ve tonoz düzeni dikkat çekici özelliklerindendir.

Yapının altında tonoz biçiminde dükkânlar yer almakta olup, geçmişte ticari amaçla kullanıldığı belirtilmektedir.

Koruma durumu

Yapı uzun yıllar harap durumda kalmış, 2006 yılında restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Günümüzde Talas Belediyesi ve Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin desteklediği koruma çalışmaları kapsamında ibadete açık olup Kayseri’nin önemli tarihi yapıları arasında yer almaktadır.